Düysenbi, 23 Qırküyek 2019
«Soqır» Femida 2354 2 pikir 7 Tamız, 2018 sağat 17:13

Olar öz ajalınan köz jwmdı ma?

Soñğı aptada jurnalisterge jasalğan qastandıq turasında äñgime köbeye bastadı. Azattıqtıñ Qırğız qızmetiniñ tilşisi Ulanbek Egizbaev belgisiz sebeptermen Istıqköl jağajayında suğa batıp, sonıñ saldarınan köz jwmdı. Qazir memlekettik şeneunikter arasındağı jemqorlıq oqiğaların zertteumen de aynalısqan Egizbaevtiñ qazasına qatıstı türli äñgimeler gulep twr. Bwl az bolğanday 2 tamız küni Ortalıq Afrika Respublikasında reseylik jurnalisterge şabuıl jasaldı.

Olar “Vagner” jekemenşik äskeri kompaniyası turalı derekti fil'm tüsiruge barğan. Al, aqparat qwraldarı jurnalisterdiñ qazasına terroristik toptıñ qatısı boluı mümkin ekenin aytqan bolatın.

Ärine, bwl jurnalisterge jasalıp  jatqan alğaşqı şabuıl emes. Degenmen, BAQ jwmısınıñ qauipsizdigine eşkim de kepildik bermeydi.

2012 jılı BWW bwl mäsele töñireginde arnayı qarar qabıldağan. Jäne, älemdegi barlıq elderdiñ ükimetterin jurnalisterge qatıstı jasalğan öltiru, qısım körsetu siyaqtı qılmıstıq oqiğalarğa täuelsiz zertteu jürgizuge şaqırğan bolatın.

Joğarğıda aytqan eki mäsele türtki bolıp, "Bizdiñ elimizde jurnalisterdiñ qauipsizdigi qay deñgeyde?" degen swraq özdiginen tuındaydı.

"Jemqorlıq, paraqorlıqtı äşkereleymiz" dep öz ömirine qauip töndirgen jurnalister turalı ne bilemiz?

Nwri Mwftah – “Altın ğasır” qoğamdıq-sayasi basılımınıñ bas redaktorı bolğan. Jäne Qazaqstannıñ Demokratiyalıq Tañdauı partiyasın wyımdastıru isine aralasıp, sayasatta da belsendilik tanıtqan. Negizgi mamandığı zañger bolğandıqtan, adam qwqığınıñ bwzıluı, äleumettik qwqıq siyaqtı qoğamdağı eñ özekti mäselelerdi aşıq jazğan. Alayda, ol 2002 jıldıñ qaraşa ayında kölik apatınan qaza tabadı. Sol kezde qalıñ bwqara onıñ ölimin “kezdeysoq kölik apatı” degenge kümänmen qaradı.

Ashat Şäripjanov – “Navigator” internet-gazetiniñ jurnalisi. Ol tek sayasi taqırıptarda jazdı jäne sıbaylas jemqorlıqpen aynalısatın sayasatkerlerdiñ esimderin aşıq jariyaladı. Alayda, 2004 jıldıñ şilde ayında jol apatınan qaytıs boldı. Biraq, äriptesteri onıñ öliminde sayasi astar bar ekenin aytadı.

Oralğayşa Omarşanova– “Zakon i pravosudie” gazetiniñ jurnalisi bolğan. Ol  “Qazaqmıs” kompaniyasındağı milliardtağan şığındar turalı mälimetter jinap, jariyalaydı. Biraq, 2007 jılı iz-tüzsiz joğalıp ketken.

Caken Taujanov – Qazaqstandağı sayasi jüyeni qattı sınağandardıñ biri jäne sol taqırıpta ötkir materialdar jariyalaydı. Biraq, ayaq astınan jol apatına wşırap qaytıs boladı.

Jwmaş Kökböri, täuelsiz jurnalist:

– Qısım men qudalaudı köp kördik qoy. Menimen birge istegen Batırhan Därimbetovtıñ öliminde de jwmbaq jağdaylar bar. Batırhan Därimbetovpen birge "Azat" gazetin şığardıq. Ol gazet sovet ükimetin qwlatuğa arnalğan gazet edi. Sol kezde talay qısımğa tap boldıq. Keyinnen Därimbetov Azattıq radiosında tilşi boldı. Söytip jwmıs babımen Jambılğa ketip bara jatıp, Lugovoy audanınıñ ortalığına jete bergende (tüngi on ekilerde) qarsı bağıttan kölik şığadı. Onı  ötkizip jibermek bolğanda ekinşi qaptaldan tağı bir kölik şığa keledi. Söytip maşinasımen audarıladı.

Nwrimov Sät degen mıqtı jurnalist boldı. Ol da solay öldi.

Ayta berse köp qoy...

Tüyin

Qorıta aytqanda, birjaqtı aqparat halıqtıñ senimine selkeu tüsiredi. Sondıqtan, qoğamda jabıq aqparat bolmau kerek. Jäne bilikke ädil sınnıñ aytıluı da qalıptı qwbılıs dep biluge tiispiz. Al, ol sındı qalıptastıratın täuelsiz BAQ qana ekenin wmıtpauğa kerekpiz.

Nwrbike Bekswltanqızı 

Abai.kz

 

 

2 pikir