Senbi, 20 Şilde 2019
Ädebiet 2187 3 pikir 6 Qaraşa, 2018 sağat 09:02

Öleñ qwdireti

Oyıñdı selt etkizetin öleñderdi oqu bir ğanibet. Qolğa tigen Sändi Aqılaydıñ «Öleñ - ğwmır» kitabın oqıp şığıp, twşımdı dünielerdiñ jetkilikti ekenine közim jetti. Bwdan bwrın äleumettik jeliden Sändiniñ konveyerden şıqqanday üzilissiz ağılıp jatqan öleñderin oqıp, tañdanıp jürdim. Öleñ türtkilese şıdap otıru mümkin be? Sändini aqın dep estigen joq edim.

Birde üyde jatqan 2004 jılğı «Jwldız» jurnalın eski ädet boyınşa qayta qarap otırğanımda №9 sanında Sändiniñ «Tırnalardıñ tizbegi tıraulağan» degen öleñderin kezdestirip, oqıp şıqtım. «Sirä, şerli şığarmın jaratıla, Sezim bilep, oy keştim ara-twra. Ayırbastap äkel dep şer-mwñımdı, Tapsırğanmın qwstardıñ qanatına». Öleñde salmaq jatır. Bwdan 13-14 jıl bwrın jazılğan öleñder eken.  Osıdan keyin öleñderin üzbey oqıp kele jatırmın desem artıq aytqandıq emes.

Aqındıq şabıtı bür jarıp kele jatqan, arman quğan talay azamattardıñ auıldan şıqqan jalğız sürleumen wlı köş izine tüsip, wlı ömirge aralasıp, tirşiliktiñ qım-quıt twrpatımen betpe-bet kezdesip, birde jeñip, birde jeñilip küres üstinde jürgenin öziñ birge sezinesiñ. Küyinesiñ. Quanasıñ. Biraq, aqındıqtıñ azabın aqınnan artıq kim biledi? Sändi aqın aqındıqtıñ azabın bile twra, Täñir jazğan tağdırına moyın wsınadı. «Tağdır mağan öleñ bolıp darıdıñ», «Öleñ be öleñ tamırımda bir düley» dey kelip, «Aytşı mağan jüregiñniñ mwñın bir, Sensiz endi köre almaspın künimdi, Qalada da, dalada da, üyde de, Mazamdı alıp  kisineydi qwlın jır». Mine osıdan-aq Sändini nağız aqın ekendigin tanisıñ.

Onı öleñnen ayıru mümkin emes. Öleñniñ qasieti osı! Sondıqötan öleñ kieli. Sondıqtan öleñ-Qwdiret! Qwdiretti öleñniñ siqırlı älemine engen adam sol öleñniñ minezinen bölinip kete almaydı ğoy deymin. Ne özi öleñge aynalıp ketedi, ne öleñniñ aytqanınan şığa almaytın siyaqtı.  «Men öleñniñ küş alamın özinen, Är kün sayın sırğa batıp kezigem, Öleñmenen oyanamın tañ ata, Öz üy öleñ tösegimde köz ilem». Sändiniñ är öleñderin oqığan sayın, Mwqağalidıñ öleñge japqan şekpenin jamılıp, jastanıp jwbana otırıp, quat alğanın sezesiñ. Sodan da bolar «16 sağan ökpem joq» deytin öleñinde «Köz jasın beker tökkem joq, Qara öleñ kelip jılıttı, Wlı aqın japqan şekpen bop». Sändi-Öleñ! «Tañdarımnıñ tañ nwrı, Baqıtımnıñ barlığı, Bir Allanıñ jarlığı, Sen Öleñ!» Sändiniñ bar jan-düniesi öleñmen örilgen. Jürek soğısı, qan aynalısı – öleñ wyqasınday. Twtas dünie. Böle jara almaysıñ! Sändi osınday aqın!

Sändiniñ «Öleñ - Ğwmır» kitabına alğısöz jazğandar Qazaqstan Jazuşılar Odağınıñ müşeleri Mwrat Bekey men Ümit Bitenovadan artıq ayta almaspız. Sändiniñ özi de tektiniñ wrpağı, kieli jerdiñ tülegi, arqasına öleñ qonğan, denesine siñgen. Sändiniñ qoğamdağı qayşılıqtardı ayğaqtaytın «Bar men Joq», tolıp jatqan poemaları da osı jinaqta totastırılğan. Sändiniñ öleñderin taldap recenziya jazayın degen josparım joq. Alğan äserimdi bildiru. Biiktey ber, aqın Sändi qarındasım!

Oşaqbay Suhanberlin, Qazaqstan Jurnalister Odağınıñ müşesi 

Abai.kz

            

3 pikir