Jwma, 24 Qañtar 2020
Anıq 1588 0 pikir 16 Qaraşa, 2018 sağat 17:44

Medicinalıq saqtandıru – medicinalıq kömek sapası men qoljetimdiliginiñ kepili

2017 jılı 1 şildeden bastap Mindetti äleumettik medicinalıq saqtandıru (MÄMS) jüyesin engizu jönindegi densaulıq saqtau reforması bastaldı. Mindetti äleumettik medicinalıq saqtandırudıñ (MÄMS) zañnamalıq bazasın jetildiru ayasında 2017 jıldıñ 30 mausımında Mindetti äleumettik medicinalıq saqtandıru turalı zañnamağa birqatar özgerister engizudi qarastırğan Zañ qabıldandı.

2017 jıldıñ 30 mausımında qabıldanğan Zañdı jüzege asıruda 31 normativtik-qwqıqtıq akt qabıldanatın boladı. Olardıñ işinde Ükimettiñ 10 qaulısı men 21 bwyrıq bar. Halıqaralıq qarjı instituttarımen jürgizilgen jwmıstar jalğasuda. Mindetti äleumettik medicinalıq saqtandırudıñ aqparattıq jüyesin qwru maqsatında, müddeli memlekettik organdarmen, Äleumettik medicinalıq saqtandıru qorımen, «Azamattarğa arnalğan Ükimet» memlekettik korporaciyasımen birlesken jwmıstar jürgizilude.

Bwl halıqtıñ densaulığın saqtau salasındağı müddelerdi äleumettik qorğaudıñ memlekettik jüyesi. Mindetti äleumettik medicinalıq saqtandıru Qazaqstannıñ barlıq saqtandırılğan azamattarına jınısına, jasına, äleumettik märtebesine, twrğılıqtı jerine jäne tabıstarına qaramastan medicinalıq jäne däri-därmektik kömekte teñ qol jetimdilikke kepildik beredi.

Mindetti äleumettik medicinalıq saqtandıru engizilgen soñ densaulıq saqtau jüyesi bäseke jağdayındağı jwmısqa tübegeyli auısadı, bwl medicinalıq qızmetter sapasın zañğa säykes arttıradı. Bwl turalı densaulıq saqtau vice-ministri Aleksey Coy ayttı.

MÄMS-dı engizudiñ qajettigi nede?

Vice-ministrdiñ aytuınşa, densaulıq saqtau jüyesine jahandıq sın-tegeurinder (jwqpaytın aurular ösimi, jaña tehnologiyalardı engizu esebinen jüyeniñ resurs sıyımdılığı, egde adamdardıñ sanınıñ artuı) densaulıq saqtaudıñ şığındarın wlğaytuğa äkeledi.

Halıqaralıq täjiribede mindetti medicinalıq saqtandırudı engizu joğarıda körsetilgen sın-tegeurinderge jauap beredi jäne jüyeniñ qarjılıq twraqtılığın qamtamasız etedi.

Mindetti äleumettik medicinalıq saqtandırudı engizgen soñ densaulıq saqtaudıñ jalpı şığındarı wlğaya tüsedi, bwl medicinalıq qızmetterdiñ joğarğı sapası men qoljetimdiligimen qamtamasız etedi.

«Qazaqstanda mindetti äleumettik medicinalıq saqtandırudı engizu qajettigi äri qarayğı memlekettik qwrılıstıñ «100 naqtı qadam» Institucionaldıq reformalarınıñ Josparında, Memleket basşısı Nwrswltan Nazarbaevtıñ 2014 jılğı 17 qañtardağı «Qazaqstan jolı - 2050: Bir Maqsat, bir müdde, bir bolaşaq» attı Qazaqstan halqına Joldauında körsetilgen», - dedi A. Coy.

Engizu maqsatı memlekettiñ, jwmıs beruşilerdiñ jäne azamattardıñ ıntımaqtı qatısuına negizdelgen medicinalıq kömek körsetu mindetteri men kepildemelerin qamtamasız etudiñ teñdestirilgen äri twraqtı jüyesin qwru bolıp tabıladı.

Osılayşa, densaulıq saqtau jüyesine ärkimniñ qatısu deñgeyi men jauapkerşiligi naqtı ayqındalatın boladı.

Qanday jwmıstar atqarıldı jäne alda ne kütiledi?

A. Coydıñ aytuınşa, MÄMS engizu şaraları 2016-2017 jıldarğa bekitilgen Mindetti äleumettik medicinalıq saqtandırudı engizudiñ Jol kartalarına säykes iske asırıladı.

MÄMS jüyesiniñ qızmet körsetip bastauın jäne MÄMS boyınşa tölem merziminiñ 2018 jılğı 1 qañtarğa auısuın qarastıratın Zañğa qol qoyıldı.

MÄMS jüyesiniñ qızmet körsetuin qamtamasız etu maqsatında «Qazaqstan Respublikasınıñ keybir zañnamalıq aktilerine densaulıq saqtau jäne äleumettik-eñbek salası mäseleleri boyınşa özgerister men tolıqtırular engizu turalı» QR Zañ jobası äzirlendi. Zañ jobasında MÄMS jüyesiniñ qarjılıq twraqtılığınıñ twjırımdamalıq täsilderi boyınşa özgerister men tolıqtırular, MÄMS jüyesinde medicinalıq kömek alu qwqığı, jalpı densaulıq saqtau jüyesiniñ tiimdiligi, sonımen qatar Äleumettik medicinalıq saqtandıru qorınıñ tegin medicinalıq kömek körsetuiniñ kepildendirilgen köleminiñ birıñğay tölemşisi jönindegi anıqtaması qarastırılğan.

Ministrlik Äleumettik medicinalıq saqtandıru qorına tüsetin jarnalar men audarımdar turalı jäne halıq jağdayı (saqtandırılğan/saqtandırılmağan) turalı mälimetter saqtalğan «Medicina qızmetterin aluşılar tirkelimi» men «Tölemderdi öñdeudi wyımdastıru» attı aqparattıq jüyelerdi äzirlep, sınaqtan ötkizgen.

Ayta ketu kerek, joğarıda atalğan jwmıstar ayasında Densaulıq saqtau ministrligi ministrliktiñ aqparattıq jüyelerin özge memlekettik organdardıñ aqparattıq jüyelerimen biriktirudi josparlaydı. «Resurstardı basqaru jüyesi» AJ tüzetu jwmıstarı jürgizilude.

Sonımen qatar, medicina qızmetkerleri, halıq jäne jwmıs beruşiler arasında MÄMS engizuge qatıstı aqparattıq-tüsindiru jwmıstarı keñinen jürgizilude.

«MÄMS-dı engizuge dayındıq şaraları 2017 jılı jalğastırıladı jäne 2018 jılğı 1 qañtarğa qaray MÄMS jüyesiniñ barlıq qatısuşılarınıñ jüyeniñ tolıqqandı qızmet körsetuiniñ bastaluına äzirligin qamtamasız etu josparlanuda», - dedi A. Coy.

Jüye qalay äreket etetin boladı?

MÄMS jüyesi qızmet etuşi adamdar, jwmıs beruşiler men özin-özi jwmıspen qamtığan halıqtıñ audarımdarına qwrıladı. Halıqtıñ osal toptarına jarnanı memleket töleytin boladı.

Jwmıs beruşilerdiñ jarnalarınıñ jalpı mölşerlemesi 2017 jılğı 1 şildeden bastap 2%-dı, 2018 jılı - 3%, 2019 jılı - 4% jäne 2020 jıldan bastap 5%-dı qwraytın boladı.

Jaldamalı jwmıskerler audarım jiberudi 2019 jıldan bastap  - kirisiniñ 1%, 2020 jıldan bastap kirisiniñ 2% deñgeyinde jürgize bastaydı.

Memleket halıqtıñ äleumettik osal toptarına jarna audaratın boladı. Memlekettiñ jarna mölşerlemesi ortaşa aylıq jalaqısınıñ 7%-ın qwraydı. Sonımen qatar, mölşerleme kölemi kezeñ-kezeñimen wlğaytılatın boladı: 2017 jılı 4%, 2018 jıldan bastap 5%, 2023 jılı 6%, 2024 jıldan bastap 7%.

Zañ jobasına säykes, Äleumettik medicinalıq saqtandıru qorına jarna töleuden halıqtıñ äleumettik osal tobınıñ 14 sanatı, sonımen qatar, äskeri qızmetkerler, arnayı memlekettik jäne qwqıq qorğau organdarınıñ qızmetkerleri bosatıladı. Barlığı – halıqtıñ jalpı sanınıñ 50%-dan astamı nemese şamamen 10 mln adam.

Jwmısşınıñ, jwmıs beruşiniñ, jeke käsipkerdiñ jäne memlekettiñ ekonomikalıq belsendi emes halıq üşin barlıq tölemderi Äleumettik medicinalıq saqtandıru qorına tüsedi.

Qor medicinalıq wyımdardan medicinalıq qızmetterdi Birıñğay strategiyalıq satıp aluşı boladı jäne TMKKK ayasında, sonday-aq MÄMS boyınşa medicinalıq qızmetterdi konkurstıq negizde memlekettik jäne jeke klinikalardan satıp aladı.

Eger medicinalıq wyımnıñ resurstıq qamtamasız etui bekitilgen minimaldı standarttarğa, al körsetiletin qızmetter sapanıñ bekitilgen qağidalarına säykes bolsa, onda medicinalıq wyım qızmetterdi äleuetti jetkizuşi bolıp tañdaladı.

Barlıq medicinalıq wyımdar Qazaqstan Respublikasınıñ saqtandırılğan azamattarınıñ Birıñğay tirkelimine qoljetimdi boladı.

Azamattar jügingen jağdayda medicinalıq qızmetkerge onıñ JSN engizu jäne onıñ saqtandırılğandığı märtebesin rastaudı alu jetkilikti.

Eger audarımdar jasalsa, jügingen adam saqtandıruda wsınılğan qızmetterdiñ barlıq spektrin paydalanuğa qwqılı. Eger audarımdar bolmasa, oğan medicinalıq kömektiñ kepildendirilgen kölemi ayasında kömek körsetiledi, al qalğan şığındardı ol özi töleydi.

MÄMS äserleri

MÄMS ayasında saqtandırılğan azamattarğa ambulatorlıq därilermen qamsızdandırılğan ambulatorlıq-emhanalıq kömek; stacionarlıq medicinalıq kömek; joğarı tehnologiyalı medicinalıq qızmetter; stacionardı almastıratın tehnologiyalar; wzaqmerzimdi meyirbikelik kütim körsetiletin boladı.

Jalpı, qosımşa qarjı resrustarınıñ tüsimderi esebinen MÄMS engizu medicinalıq qızmettiñ halıq üşin qoljetimdiligi men sapasın aytarlıqtay arttıradı. Emhanalarda kezekti azaytu maqsatında emhanalarda elektrondı kezekter engiziledi. Halıqtıñ bilikti pediatriyalıq kömekke swranısın qanağattandıru üşin alğaşqı medicinalıq-sanitarlıq kömek deñgeyinde pediatriyalıq uçaskelerdi kezeñ-kezeñmen qalpına keltiru jäne olardıñ ülesin arttıru josparlanğan.

Medicinalıq qızmetter sapası densaulıq saqtau salasında standarttardı bekitu, klinikalıq hattamalar jäne medicinalıq qızmet körsetudi wyımdastıru boyınşa algoritmderdi engizu, medicinalıq qızmet körsetuge densaulıq saqtau sub'ektileri arasında konkurs wyımdastıru, medicinalıq qızmetterdi akkreditteu, qızmetterdiñ sapası jäne kölemi boyınşa kelisimşarttıq mindettemelerdi baqılau nätijelerin, densaulıq saqtau salasındağı memlekettik baqılau jäne qadağalau nätijelerin esepke ala otırıp, qızmetterge töleu arqılı qamtamsız etiledi.

Sonday-aq, MÄMS engizumen halıqtıñ jalpı praktika därigerlerimen qamtamasız etilui alğaşqı medicinalıq-sanitarlıq kömek (AMSK) deñgeyinde joğarılatıladı. Jalpı praktikanıñ 1 därigerine jükteme  2000 tirkelgen twrğınnan 1500 adamğa deyin azayadı.

MÄMS jüyesinde ambulatorlıq-emhanalıq kömek qızmetterin kezeñ-kezeñmen arttıru qarastırılğan. Bwl qoljetimdilikti arttırıp, kezektilikti azaytadı, säykesinşe qabıldau sapasına äser etedi, sebebi däriger är nauqasqa köbirek uaqıt böle aladı.

Sonımen birge, Qazaqstan Respublikasında mindetti äleumettik medicinalıq saqtandırudı engizu qazaqstandıqtardıñ densaulığın jaqsartuğa jäne ömir swru wzaqtığın arttıruğa, halıqtıñ swranısına jauap bere alatın densaulıq saqtau jüyesin qwruğa, ambulatorlıq deñgeyde därilik qamtamasız etudi keñeytuge, densaulıq saqtau jüyesindegi beyresmi tölemder deñgeyin tömendetuge mümkindik beredi.

Eske salsaq, Memleket basşısı Nwrswltan Nazarbaev Qazaqstan halqına Joldauında ağımdağı jıldıñ 1 şildesinen bastap elimizde mindetti äleumettik medicinalıq saqtandıru jüyesi engizile bastaytının atap ötti. Memleket basşısınıñ Joldauınıñ qorıtındısı boyınşa Ükimet otırısında QR Prem'er-Ministri Baqıtjan Sağıntaev Densaulıq saqtau ministrligine MÄMS-ti iske qosqan sätke deyin ol tiimdi jäne kedergisiz jwmıs jasauı üşin barlıq täuekelderdi esepteudi tapsırdı. Bwdan özge, Prem'er-Ministr densaulıq saqtaudı aqparattandıru jäne därilik zattarğa bağanı retteudi engizu boyınşa zañnamağa tüzetulerdi äzirleu boyınşa keñ jwmıstı qamtamasız etu qajettigine basa nazar audardı.

Abai.kz

0 pikir