Senbi, 21 Qırküyek 2019
Bir saual 1807 6 pikir 21 Mamır, 2019 sağat 14:33

Qazaqtıñ sauatın reseylikter teksere me?

Şığıstıñ twrğındarı öz sauattılıqtarın Resey wyımdastırğan jappay diktant arqılı tekserdi. Diktanqa qatısqan Öskemen men Ridder qalasınıñ twrğındarı orıs jazuşılarınıñ şığarmalarınan üzindi jazatın körinedi. Bwl turalı aymaqtıq Altainews saytı jazdı.

Sauattılıqtı “anıqtaytın” bwl nauqan älemdik jappay diktant dep ataladı eken. Biıl bwl sınaqqa orıstıñ Pavel Basinskiy degen jazuşısınıñ şığarması tañdalıptı. Al, wyımdastıruşılardıñ sözine sensek, sınaqqa jalpı 81 memleketten adamdar qatısqan körinedi.

Onıñ işinde Qazaqstannıñ 16 qalası bar. Biz söz etip otırğan Şığıs Qazaqstannıñ Öskemen men Ridder qalalarınan 9 ben 78 jas aralığındağı 174 adam sauattılıq deñgeyin teksergen.

Bwl nauqandı wyımdastırğan “Total'nıy diktant” dep atalatın wyım eken.

Alayda, wyımdastıruşılarınıñ aytuınşa, bwl diktanttıñ maqsatı şın mıqtını anıqtau emes. Jay ğana, öz sauattarın tekserip körse degen “igi maqsat”. Jäne, adamdardıñ sauattı jazuğa degen qwlşınısın arttıru eken. Al, wyım müşesi Ol'ga Rebkovectiñ sözinşe, Şığıs twrğındarınıñ 30-ı diktanttı öte jaqsı jazıp şıqqan körinedi.

Birinşiden, qazaqtıñ sauatın nege Reseyden kelgen adam tekseru kerek? Olarğa mwnday qwqıqtı kim berdi?

Ekinşiden, bwl diktanttıñ astarında Reseydiñ öz tilin tağı da qazaq sanasına tıqpalau jatqan joq pa? Olay bolmasa, nege bwl sınaqqa eñbektegen baladan, eñkeygen qartqa deyin qatısu kerek?

Üşinşiden, bwl diktanqa tañdalatın şığarmalar qanday kriteriyler boyınşa tañdaladı?

Ötken tarihımızda däl osı Reseydiñ şolaq belsendileri wyımdastırğan sauatsızdıqtı joyu degen jalañ ideologiya jürgeni belgili. YAğni, olar orıs tilin bilmeytin jäne jaza almaytın qazaqtıñ bärin sauatsız, nadan sanadı. Jäne bizdiñ sanamızğa qazaq maldan basqa eşteñe körmegen, bilmegen jabayı halıq, olarğa mädenietti üyretken biz degen jalğan ideologiyasın siñirdi. Biraq, özderi bizdiñ bay tarihımız ben mädenietimizdi qoldan twnşıqtırıp otırdı. Al, Resey tarihınıñ külin kökke wşırğan Oljas Süleymenovtıñ “AZiYA” kitabın düken sörelerinen jappay alğızıp, örteuge deyin bardı. Söytip, Oljastıñ özine qastandıq jasauğa tırıstı.

Qorıta aytqanda, qazaqtıñ sauatın Reseylikter tekserdi degen asa abıroy emes. Tipti, örkenietke wmtılamız desek, mwnday äreket wyat. Sondıqtan, bügingidey ülken mümkindikter kezeñinde, keri ketip bara jatqan elge emes, ğılımı men bilimi damığan örkenietti elderge qarap boy tüzesek, jön bolar.

Nwrbike Bekswltanqızı

Abai.kz

6 pikir