Jwma, 7 Tamız 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 96922. Jazılğandar — 70680. Qaytıs bolğandar — 1058
Osı ğoy endi... 2261 13 pikir 20 Mausım, 2019 sağat 09:08

Senatorlar "Körisu küni" arqılı Naurız merekesin bölşektemek pe?

2019 jılğı 19 mausım küni Nwr-Swltandağı QR Wlttıq akademiyalıq kitaphanasında «Döñgelek üstel» dep atalğan basqosu ötti. Kün tärtibindegi mäsele «Körisu dästürin (amal) Qazaqstan Respublikasındağı merekelik künderdiñ tizbesine engizu mäselesin qoğamdastıqpen, azamattıq qoğam ökilderimen jäne deputtarmen birlesip pısıqtau turalı» dep körsetilipti.

Negizdeme:

QR Parlamenti Senatınıñ deputattarınıñ Qazaqstan Respublikasınıñ Prem'er-Ministri A. Maminge joldağan saualı (18.03.2019 j. № 15-13-72 d/s) jäne QR Ükimetiniñ 10.04.2019 jılğı № 20-8/662 dz tapsırması eken.

«Döñgelek üstelge» QR Mädeniet jäne sport ministrliginiñ, deputattıq korpustıñ, mädeniet wyımdarınıñ, ziyalı qauımnıñ biraz ökilderi şaqırılğan eken. Ökinişke qaray, olardıñ basım köpşiligi kelgen joq.

Jiındı QR Wlttıq akademiyalıq kitaphanasınıñ basşısı Ümithan Däurenbekqızı Mwñalbaeva aşıp, jürgizip otırdı.

Alğaşqı söz Atırau oblısınan saylanğan QR Parlamenti Senatınıñ deputatı Särsenbay Qwrmanwlı Eñsegenovke berildi.

Senator kirispe sözin öziniñ Parlamentte otırğanına on jıl tolıp otırğanın, alğaş deputat bolğan kezde jası 45-te bolsa, qazir 55-ke kelgenin maqtanış sezimmen aytıp aldı da, sodan keyin «döñgelek üstelge» şaqırılğan qonaqtardı senatorlar M. Jwmağaziev, M. Tağımov jäne N. Töreğalievpen birge törteui qol qoyğan, QR Prem'er-Ministri A.W. Maminge arnalğan, osıdan üş ay bwrın, yağni 2019 jılğı 14 naurızda joldanğan deputattıq saualınıñ mazmwnımen tanıstırıp şıqtı.

Deputattıq saualda tört senator «Qazaq eliniñ batıs öñirinde san ğasırlardan sanamızğa siñisti bolıp, wrpaqtan - wrpaqqa jalğasıp, bügin de keñinen atalıp, bolaşaqta da üzilmeytin ataulı künniñ biri, är jıldıñ on törtinşi naurız küni toylanatın «Körisu merekesi» ekenin taratıp jaza kelip, Ükimet basşısınan «halqımızdıñ salt-dästürin qoldau jäne onı däripteu maqsatında 14 naurızdı «Körisu küni merekesi» dep belgileu jöninde» wsınıs engizgen jäne «tiisti memlekettik organdarğa tapsırma berudi» ötingen.

Bizdi tañ qaldırğan bir jayt – jiındı basqarıp otırğan Ümithan Mwñalbaevadan bastap, senator Särsenbay Eñsegenov jäne tağı basqa söz söyleuşiler kün tärtibindegi mäselege baylanıstı halqımızda bwrınnan kele jatqan kelinniñ sälem saluı jäne basqa da salt-dästürler tek qana Qazaq eliniñ batıs öñirinde ğana saqtalıp qalğanday, al basqa aymaqtardıñ twrğındarı mwnday wlttıq erekşelikterimizden maqwrım qalğanday etip bayandağandarı boldı.

Mınaday birjaqtı, sıñarjaq pikirge şıday almay, arnayı şaqırılğan qonaq jäne azamattıq qoğamnıñ ökili retinde biz de özimizdiñ oy-twjırımdarımızdı ortağa salıp, QR Parlamenti Senatınıñ deputattarı S. Eñsegenov, M. Jwmağaziev, M. Tağımov jäne N. Töreğalievtiñ 14 naurızdı «Körisu küni merekesi» dep belgileu jäne onı käsibi jäne özge de merekelik künder tizbesine engizu turalı bastamalarına üzildi-kesildi qarsılıq bildirdik.

Memlekettik deñgeyde 14 naurızdı «Körisu küni merekesi» dep belgileu jayındağı bastamalarğa qarsı bolıp jürgen ağayındar az emes.

Bir ğana mısal keltireyik.

Osıdan bes jıl bwrın abai.kz aqparattıq portalında «Körisu küni» deytin qazaq etnografiyasında kün joq!» attı ğılımi-tanımdıq maqala jarıq körgen edi.

Maqala avtorı etnograf Serik Erğali uikipediyada jäne basqa da eñbekterde jariyalanıp jürgen «Körisu» turalı mälimet şındıqqa say emes ekenin ayta kelip: «Naurızdan bölip alıp, tağı bir merekeniñ wşın şığaru wlttıq qwndılıqtı bwrmalau», - dep jazdı.

Biz de etnograf Serik Erğalidıñ osı twjırımdamasın qolday otırıp, joğarıda atı-jönderi atalğan senatorlardıñ Ükimet basşısına joldağan wsınıstarın «Qazaqstan Respublikasındağı merekeler turalı» Qazaqstan Respublikasınıñ 2001 jılğı 13 jeltoqsandağı № 267-İİ Zañında memlekettik mereke dep belgilengen Naurız meyramınan bölip alıp, halqımızdıñ wlttıq qwndılıqtarın bwrmalau dep esepteymiz.

Birinşiden, däl qazirgi kezde qazaq qoğamında 14 naurızdı «Körisu küni merekesi» dep belgilep, onı käsibi jäne özge de merekelik künder tizbesine engizuge degen sonşalıqtı qajettilik te, swranıs ta joq! Erteñgi küni onday memlekettik merekelerdi jer-jerlerde layıqtı därejede atap ötu üşin byudjettiñ qarjısı da az jwmsalmaytını tağı bar.

Onıñ üstine «körisu» wğımınıñ män-mağınası da är jerde ärtürli. Mäselen, oñtüstik öñirinde «körisu» dep qayğı jamılıp otırğan jandarğa jılap, qwşaqtasıp, köñil aytudı aytadı (Qwday saqtasın onday «körisuden»!). Bala künimizden sanamızğa solay siñip ketken. Orta jasqa kelgende öz basım «Körisu küni merekesi» degendi qanşa jerden tırıssam da, müldem qabılday almaymın!

Ekinşiden, eger Parlament senatorları Ükimettiñ aldına mañızdı deputattıq saualdarmen talap qoyamız dep jatsa, däl bügingi küni qazaq qoğamın tolğandırıp otırğan odan da ötkir, şeşimin kütken özekti mäseleler jetip artıladı!

Atap aytsaq, alıstağı qazaq audandarı men auıldarınıñ ayanıştı ahualı, qalalarğa üdere köşken, köp jağdayda jwmıssız jäne üysiz-küysiz jürgen jastarımızdıñ müşkil jağdayı, köp balalı jäne az qamtılğan otbasılardıñ talap-tilekteri, qoğamdı dendep alğan jemqorlıq, jas wrpaqqa sapalı bilim beru, halıqtı äleumettik qorğau, densaulıq saqtau mäseleleri jäne tağı basqalar.

Üşinşiden, halqımız ülken senim artıp otırğan Qazaqstan Respublikası Parlamenti Senatınıñ deputattarı özderi tuıp-ösken tek belgili bir öñirdiñ ğana emes, bükil el-jwrtımızdıñ janaşırı boluı qajet!

Senatorlar onsız da aldağı künderge ayrıqşa alañdap otırğan qazaq halqın jer-jerge, ru-ruğa, jik-jikke bölmey, kerisinşe, bärimizdi ortaq iske jwmıldırıp, biriktiretin mäselelerdi köteruge tiis!

Aytpaqşı, QR Wlttıq akademiyalıq kitaphanasında ötken osı jiınnıñ bas kezinde şabıttana söz söylegen QR Parlamenti Senatınıñ deputatı Särsenbay Eñsegenov öz wsınıstarına azamattıq qoğam ökilderinen qarsı pikirler estimiz dep oylamağan bolsa kerek, mäseleni talqılau kezinde basqosudıñ soñına deyin ündemey otırdı da qoydı.

Qısqaşa anıqtama:

Eñsegenov Särsenbay Qwrmanwlı – Ekonomikalıq sayasat, innovaciyalıq damu jäne käsipkerlik twraqtı komitetiniñ hatşısı.

Atırau oblısınan saylanğan Qazaqstan Respublikası Parlamenti Senatınıñ deputatı.

1963 jılı 26 naurızda tuğan, qazaq, bilimi joğarı. Gur'ev pedagogika institutın, äl-Farabi atındağı Qazaq memlekettik Wlttıq universitetin bitirgen. Tarih, qoğamtanu jäne sovet qwqıqtanu pänderiniñ oqıtuşısı, zañger. Atırau oblısı äkiminiñ birinşi orınbasarı bolıp qızmet atqarğan. «Qwrmet» ordenimen, altı medal'men marapattalğan.

Jwmağaziev Mwhtar Sabırwlı – Agrarlıq mäseleler, tabiğattı paydalanu jäne auıldıq aumaqtardı damıtu komitetiniñ müşesi. Senat deputatı bolıp Aqtöbe oblısınan saylanğan. 1956 jılı 5 jeltoqsanda tuğan, qazaq, bilimi joğarı. Almatı zooveterinariya institutın, Almatı ekonomika jäne statistika akademiyasın bitirgen. Zooinjener, ekonomist. Aqtöbe oblısı Isatay, Qobda, Qarğalı, Oyıl audandarınıñ äkimi, Aqtöbe oblısı äkiminiñ orınbasarı bolıp qızmet atqardı. «Qwrmet» ordenimen, «Eren eñbegi üşin» medalimen marapattalğan.

Tağımov Marat Mırzağaliwlı – Konstituciyalıq zañnama, sot jüyesi jäne qwqıq qorğau organdarı komitetiniñ müşesi.

Aqtöbe oblısınan saylanğan Qazaqstan Respublikası Parlamenti Senatınıñ deputatı. 1952 jılı 7 qañtarda tuğan, qazaq. Bilimi joğarı. Qazaq himiya-tehnologiya institutın bitirgen, injener, himik-tehnolog. Aqtöbe qalalıq partiya komitetiniñ bölim meñgeruşisi, Aqtöbe oblıstıq äkimşiligi apparatınıñ bölim meñgeruşisi, Märtök audanı äkiminiñ birinşi orınbasarı, Alğa audanınıñ äkimi, Aqtöbe oblısı işki sayasat departamentiniñ direktorı, Aqtöbe oblısı äkiminiñ keñesşisi, Aqtöbe qalası äkiminiñ orınbasarı, Aqtöbe oblısı äkiminiñ orınbasarı bolıp qızmet istegen. Qwrmet» ordenimen, «Eren eñbegi üşin» jäne mereytoylıq medal'darmen marapattalğan.

Töreğaliev Nariman – Äleumettik-mädeni damu jäne ğılım komitetiniñ müşesi. Senat deputatı bolıp Batıs Qazaqstan oblısınan saylanğan.

1964 jılı 19 şildede tuğan, qazaq, bilimi joğarı. Jambıl gidromeliorativtik qwrılıs institutın, Kaspiy qoğamdıq universitetin bitirgen. Injener-ekonomist, zañger. Batıs Qazaqstan oblısı Aqjayıq audanınıñ äkimi, Batıs Qazaqstan oblısı äkiminiñ orınbasarı, Oral qalasınıñ äkimi bolıp qızmet atqardı. «Qwrmet» ordenimen marapattalğan.

Mırzantay Qojabaywlı Jaqıp

Abai.kz

13 pikir