Särsenbi, 23 Qazan 2019
Aymaq 1852 7 pikir 31 Şilde, 2019 sağat 11:58

Qostanaylıqtar Nazarbaevqa bazar mañınan köşe berdi

Bizdegi jergilikti biliktiñ bastı bir kemşiligi - joğarı jaqtan bir nwsqau tüsse, äy-şayğa qaramastan, aqılğa salıp oylanbastan, közge tüsip qalu üşin wrandatıp ala jönelu. Mwnday asığıstıq pen qızıl tanau boludıñ aqırı nege äkelip soğatındığına oy jiberip jatpaydı. Negizinen, mwnday şala şeşim qanday da jaqsı bastamanı qwrdımğa ketiredi.

Kezinde Twñğış Prezident N.Nazarbaevtıñ esimin este qaldıru maqsatımen elimizdiñ iri qalalarında onıñ atına köşe beru jönindegi el Parlamentiniñ şeşimin özgelerden bwrın orındap qoyamın dep jantalasqan Qostanay qalasınıñ biligi mülem abıroysızdıqqa wşıradı. Şahardağı özge köşeler jetpegendey, kezinde ayqay-şumen esimin äzer ielengen qazaqtıñ bas aqını Abayğa «auız saldı». Jantalasa qimıldap sol küni tüske deyin-aq mäslihat şeşim şığarıp, köşege ilinetin mañdayşalardı da dayındap ülgirdi. Abıroy bolğanda, bwğan respublikalıq onomastika komissiyası toqtau salıp, «sorlap» qaluımızğa jol bermedi. Äytpegende qalamızdan häkim Abaydıñ atı birjolata öşiriler edi. Bilik bolsa: «Oybay, endi bwl mäseleni jwrtşılıqpen aqıldasıp şeşemiz» dep qwtıldı.

Mine arada tört ay ötken soñ sol jergilikti bilik öziniñ jüykesin jwqartqan mäseleni Qostanaydıñ jwrtşılığımen «aqıldasa» otırıp şeşti. Qalalıq äkimdikte sol jwrtşılıq degenniñ qatısuımen qalalıq mäslihattıñ otırısın ötkizip, «qızu talqılaudan» soñ, Nazarbaevtıñ esimin Gagarin dañğılına beruge bir kisidey kelisti. Söytip «Qwda da tınış, qwdaği da tınış» bolıp, bwl mäselege de nükte qoyıldı-au aqırı.

Al bizdiñ mwnı ädiletti de dwrıs şeşim dep aytuğa auzımız barmaydı. Birinşiden, Parlament qaulısında Nazarbaevqa beriletin köşe qalanıñ ortalığındağı bastı köşelerdiñ biri bolu kerek dep qadap aytılğan. Mäslihat bwl talapqa pısqırıp ta qaramadı. Jwrtşılıqpen aqıldasqan boldı da ortalıqtan jıraq, sonau kök bazardıñ artqı jağında, bir köşeden keyin ornalasqan dañğıldı dwrıs dep taptı. Al, ekinşiden, eñ bastısı, osı qalamızdıñ däl ortalığında ornalasqan Gogol', Puşkin nemese Çehov sekildi ülken de sändi köşeler twrğanda Gagarin nege «ayıptı» bolıp qaldı? Biz kezinde «eger Nazarbaevqa köşe beru qajet bolsa, onda qalanıñ däl ortalığında ornalasqan Gogol' köşesi layıqtı» dep naqtı dälelimizdi keltirip, özimizdiñ osı portalğa da, özge basılımdarğa jazğan bolatınbız. Tipti jergilikti orıs tildi «Naş Kostanay» gazetine de swhbat berdik. Eş jerden qoldau taba almadıq. Qostanaydıñ birde-bir twrğını bwğan ün qospadı. Tipti sol talqılauda «Nazarbaevtıñ eñbegi erekşe dep sanasaq, ortalıqtağı bir köşeni, mäselen, Gogol', Puşkin nemese, Çehovtı nege qimaymız?» degen pikir de estilmedi. Bäri de sol Gagarinnen artıq köşe taba almaptı. Al änşeyinde meniñ jergilikti bilikti sınağan maqalama jappay dürse qoya beretin meniñ «janaşırlarım» da bılq etpedi.

Sonımen biz bwdan ne wttıq? Eşteñe de. Qayta, oñbay wtıldıq. Sebebi, osı bir qolaylı sätti wtımdı paydalana otırıp, Gogol' sekildi elimizge eş qatısı joq eskirgen esimderden qwtılıp qalar edik. Osındağı özge jwrttıñ ökilderi de aqımaq emes. Eger sol mäslihat: «Nazarbaev qala ortalığındağı Gogol' sekildi köşege atın beruge layıqtı» dep tabandap twrıp alsa, olar aşıqtan-aşıq qarsılıq bildire qoymaytındığı anıq. Mine, osınday tabansızdığımız ben jigersizdimizdiñ saldarınan täuelsiz elimizdiñ jañaruı men jañğıruına qarsı küşterdiñ aldauına tüsip, aytqanına könip, jer bolğan jaymız bar. Olar bolsa, keremet qulıq jasap, bizge bazar sırtındağı Gagarindi itere saldı. Onısımen qoymay, ol ğarışkerdiñ atın müldem öşirilgen joq. Onıñ esimi endi osındağı Gvardeyskiy degen köşege beriletin boldı. «Eki jep bige şıqtı» degen osı şığar. Al orıstıñ ataqtı aqın-jazuşılarınıñ esimin ielengen ortalıqtağı äsem köşeler «endi bizge ne istey alasıñdar?» degendey bılq eter türi bayqalmaydı. Mwnı az deseñiz, qala äkimdiginiñ qarsı aldında orıstıñ Puşkini qasqayıp twrıp, marqayıp twrıp öleñ oqidı. Al biz bolsaq wlı Abayımızğa eskertkiş ornatpaq tügili, esimin de tartıp ala jazdadıq.

Endi bar ümit respublikalıq onomastikalıq komissiyada. Bwl şeşimdi bekitetin respublikalıq onomastika komisiyasınıñ bir müşesi: «Ou, sizderde Nazarbaevqa layıqtı ortalıq bir köşe joq pa?»  dep, osınau mağınasız dünieni tüzeter, bälkim.

Aytpaqşı, Nazarbaevtıñ atın beretin Gagarin köşesiniñ boyında alıstan köz taratın keremet bir ğimarat bar. Ol orıstardıñ Konstantin-Elena attı ataqtı şirkeui. Dini mereke künderi hristian dinindegi jwrttıñ bäri osında ağıladı. Men bwdan eşqanday qorıtındı şığarıp otırğan joqpın. Tek bir oydıñ wşqını ğana.

Jaybergen Bolatov

Qostanay

Abai.kz

7 pikir