Senbi, 24 Tamız 2019
Zertteu 1309 2 pikir 13 Tamız, 2019 sağat 12:12

Täñirdiñ sıyı - Tartoğay

(Jurnalistik zertteu. Jalğası)
Tartoğay auıldıq keñesiniñ qwrılğanına – 100 jıl

Ärbir qazaq auılınıñ özindik tarihı, ruhani häm tabiği qwndılıqtarı, eşbir mekenge wqsamaytın erekşelikteri bar ekendigi belgili. Bizdiñ jurnalistik zertteuimiz boyınşa bir ğana Tartoğaydan KSRO kezinde jeti ret Qazaqstan ministri şıqqandığı qanşalıqtı maqtanış bolsa, qasietti jeriniñ de eliniñ atağın älemge tanıtqandığı da sonşalıqtı qımbat.

Twran jolbarısı

(Qazaq jerindegi eñ soñğı Twran jolbarısı 1945-50 jıldarı Tartoğay jerinde öltirilgen. Surette Twran jolbarısı beynelengen)

Sırdariya  Twran oypatında ornalasqandıqtan bwl öñirdegi jolbarıs Twran jolbarısı dep atalğan. Osınau küşti añ tek Sır boyın ğana emes, Kaspiy, Kavkaz, Iran, tipti Auğanstandı da mekendepti. Amudariya, Sırdariyamen qosa Balhaş köli mañınan da jolbarıstıñ osı türi közge tüsken.

Twran jolbarısı küştiligi öz aldına, eşqanday cirkke könbegen. Kezinde Rimde gladiatorlarğa  öner körsetu üşin Twran jolbarısın jibergende, olardı jep qoya jazdaptı. Dereu bäri jabılıp öltirip ülgergen eken.

«Jolbarıstar, - dep jazadı Twran jolbarısın zertteuşi David Prynn, - Aziyada bir jarım million jıl bwrın mekendey bastağan. Genetikalıq zertteudiñ qorıtındısı boyınşa olardıñ twqımı qwrıp bituge tiis-tin. Alayda Qıtay ölkesinde jolbarıstar qayta payda bola bastadı. Olar negizinen özenderdiñ jağasında maraldar men qabandardı jep kün köredi».

Körip otırsızdar, Tartoğayda tek jolbarıstar bolmağandığın. Erkeginiñ salmağı 240 kiloğa deyin jetken. Wzındığı 290 santimetr. Amur jolbarısınan küşti bolğan. Terisi de asa qwndı sanalğan.

Oñtüstik-batıs Aziyada jolbarıs mädeniettiñ simvolı bop sanalğan. Onıñ atımen atalatın özen de bar. Nege? Öytkeni, ekiqabat hanzadanı aduındı özennen jolbarıs arqalap ötken körinedi. Sondıqtan Aziyanıñ key öñirlerinde kilemder men matalarda, Samarqandtıñ meşitteri men ğimarattarında jolbarıstıñ beynesi oyulanıp salınğan. Añız-ertegilerde de osı bir añ jaylı aytılğan hikayat köp.

Jolbarıstı ertede körgen sayahatşılar men jolauşılar köptep kezdesedi. Şığıs Qazaqstanda, Kavkazda, Gruziyada osı bir erekşe añdı añşılar atıp öltirgen.

1871 jılı Reseyde jarıq köretin «Voennıy sbornik» attı jurnalda  qızıq maqala jariyalanıptı. Sırdariya jağasında twratın Şahan esimdi kisi añda jürgende tün işinde jolbarıs kelip, balasın öltirip, äyelin alıp ketipti. Tañerteñ auıl adamdarı ketpen, ayır, sırıq, pışaqtarın wstap qannıñ izimen toğayğa enedi. Äyeldiñ qañqası ğana qalıptı. Şahan kegimdi alamın dep tistenedi. «Auıl qazağı köp wzamay jolbarıstıñ bireuin emes, birneşeuin öltirdi» dep jazadı jurnal. Biraq, qanday täsil qoldanğanın aytpaptı.

General-gubernator Aleksandr Perovskiy öziniñ jazbasında Sır qazatarınıñ jolbarıstardı qalay öltiretindigin mısalğa keltiripti. «Sol kezdegi jolbarıstar 250 kilo tartsa, bir soqqımen jılqınıñ qabırğasın sındırsa, nar tüyeni öltirip, jartı şaqırımğa süyrep aparsa, qarapayım qazaq, mısalğa, Tartoğay adamı ne istey almaq?» degen zañdı saual tumay ma?

«Qazaq  añğa dayındalğanda eki qolın arqanmen şırmap oraydı, - depti A.Perovskiy, - kökiregi men işin terimen qımtaydı. Wşı üşkir, ötkir qaru  äzirleydi. Añğa tek jüreginiñ tügi bar, küşi mığım jigitter tañdaladı. Toğay işine ölgen maral, ne qabandı tastap, tığılıp otıradı».

«Öziniñ süyikti asınıñ janında tığılğan adamdardı körgen bette jolbarıs olarğa twra wmtıladı. Añşı dereu bası men moynına jarmasadı. Jolbarıs qoldağı arqandı tistelep jatqanda ekinşi añşı onıñ qarnın  jarıp tastaydı. Bäri jabılıp öltiredi», - dep jazdı zoolog Sergey Stroganov. Ol qazaqtardıñ jolbarıs terisin Perovskiyge sıy retinde wsınğanın eskertedi.

Aqmeşitti basıp alğan Aleksandr Perovskiy general-gubernator bop twrıp, ärbir öltirilgen jolbarıstıñ terisine 25 rubl' sıyaqı tağayındaydı. Bwl auıl qazaqtarı üşin ülken olja. YAğni bwl aqşağa otız şaqtı qoy, nemese birneşe siır satıp aluğa boladı. Mine, osı kezeñnen bastap jolbarıstı öltiruşiler köbeyedi. Jırtqıştardıñ sanı azayadı. Degenmen 1915 jılı orıs ğalımı Nikolay Zarubnıy Sırdariyanıñ tömengi sağasınan jolbarıstardı kezdestirgenin jazıptı. Olardıñ  mekeni – nu toğay. Süyikti ası – qaban men toğaydıñ kieli maralı.

Bir derekte Qazaqstanda  Twran jolbarısınıñ izi soñğı ret Şieli audanı aymağında  bayqalğan dese, ekinşi derekte «Tartoğay» auılında atıp alınğan» dep anıqtaydı.

«Özen jağasında, auıl aynalasında, jayılımdarda ala şwbar jolbarıs jortadı. Al qamısında qabandar, dalasında – qızıl qasqır, tülki, qoyandar, şığısqa qaray – elik, qwlandar, Perovsk mañında – maraldar kezdesedi», – dep jazdı geograf Lev Berg (1857 jıl, Sankt-Peterburg,  «Teñiz jinağı» jurnalı)  «Sır jağasındağı jolbarıstar turalı» attı maqalasında.

Kapitan-leytenant Ivanşincev  «Sırdariya, Aral mañındağı dala jayında» degen kitabında: «Aqmeşit aymağınan jolbarıstardı jii köresiz. Biz olardıñ jağalauğa jaqın jerde jäne qamıs arasınan izin kördik. Birde tañerteñ bizdiñ teñizşiler sol izge erip, qamıs arasınan jolbarıs jep ketken eliktiñ süyegin tapqan. Ölip jatqan eliktiñ janında jolbarıstıñ izi sayrap jattı», – dep derek keltirgen.

«Aral men Sır boyındağı nar qamıstardı jolbarıs ataulınıñ eñ körikti twqımı (patşa-jolbarıs) men qarağwrım qırğauıl mekendeydi» dep jazğan HİH ğasırdağı polyak sayahatşısı Bronislav Zalesskiy.

Aytpaqşı, Tartoğay men Maylıtoğaydıñ qaq ortasında Joñışqalı kölinen ärirekte Abız qayığı degen ötkel bolğan. Jwrt Sırdariya özeninen qayıqpen ötip, Abız qwmına qaray jayau jortatın. Mine, osı twstağı nu qalıñ toğay «Jolbarıstar mekeni» dep atalıptı. Bwl jerge artel' ornalasqan deydi. Estulerinşe, alıstan, Reseyden, tipti şetelderden  añşılar kelip, jolbarıs, bwğı men qaban aulaydı eken. Özenniñ osı bir twsı doğal, eni keñ, suı mol, ağını qattı bolıptı. Mwnda tek jolbarıs qana emes, tereñ suda iri jayındar mekendepti. Köneközderdiñ  aytuınşa, birde: «Arğı bettegi bir jolbarıs kişkentay küşigin ertip su jağasına keledi. Bala jolbarıs su işu üşin eñkeye bergende wzındığı üş-tört metrliktey alıp jayın onı qwyrığımen suğa qağıp tüsiredi. Sol sät janı şığa ışqınğan jolbarıs atılıp barıp, jayındı jağağa laqtırıp kep jiberedi. Ökiniştisi sol, qattı soqqı alğan jolbarıstıñ küşigi su tübine ketken».

Al alıp kesirtkeler (qazaqtar «kesel», orıstar «varan» dep ataydı) dariyanıñ arğı betinde, Qızılqwm jağında mekendegen. Onı körgen kisiler de az emes. «Meniñ äkem, - dedi bizge astanalıq biznesmen Körkembay Ermekbaev, - Sırdariyanıñ arğı betinen alıp kesirtkeler körgendigin bizge talay ret aytıp bergen bolatın».

Toğaydıñ kieli maralı

(Qazaqstandağı eñ soñğı toğay maralı (buharskiy olen') Tartoğayda 1956 jılı öltirilgen)

Sır jağasında, onıñ işinde Tartoğaydı mekendegen toğaydıñ kieli maralı (bwğı) Bwhar  maralı dep te ataladı. Tauda ösetin maraldıñ salmağı 300 kilodan assa, bizdiñ auıldıñ bwğıları 250 kilo tartqan. Biiktigi 120 metr. Müyizi bes tarmaqtı, ortaşa. Añnıñ bwl türi joğalıp ketudiñ aldında twr. Halıqaralıq Qızıl kitapqa engen.

Terisi aşıq tüsti. Jazda tañerteñ jäne keşke qorektenedi. Qısta kündiz de jayıladı. Istıqta küni boyı sudan şıqpaydı. Negizinen türli şöpterdi azıq etedi. Qwlağın jel jaqqa türip, saq jüredi. Jel twrğanda ne qar wşqındağanda toğaydıñ  qalıñ twsına tığıladı. Qamıstı jaqsı köredi, öytkeni onı  qorek etedi. Şağılısu kezeñi tamız ben qazan ayları, töldeu uaqıtı säuir men mamır.

Qazaqstanda toğaydıñ kieli maralı Sırdariya özeniniñ ortaşa jäne tömen ağısında, Qızılqwmda kezdesken. HH ğasırdıñ orta kezeñinde toğaylar otala bastağanda osı maral türleri azaya tüsti. 1956 jılı Qazaqstandağı eñ soñğı toğay maralı Sırdariya jağasındağı Tartoğay auılı mañında atıp alındı.

1981 jılı (Qarajıñğıl» memlekettik añşılıq şaruaşılığına (Qapşağaydıñ janında) Täjikstannan  22  toğay maralı äkelindi. Qazirde olardıñ sanı 500-ge tayap qaldı. Franciyanıñ ğılımi-zertteu wlttıq parki 1995 jıldan bastap Qazaqstan men Orta Aziya elderinde toğaydıñ kieli maralın köbeytuge qarjı böludi bastadı. 2000 jılı Türkistan audanına jaqın mañdağı Sırdariya jağasına  36 maral jiberildi.  Joğarıda toğay maralı Twran jolbarısınıñ süyikti ası bolğanın eskerttik. Büginde jolbarıs joq. Tek olardı qasqır men qañğığan itterden qorğasa bolğanı. Endeşe, maral sanı artadı degen söz. Kim biledi, toğay maraldarı ata-jwrtı Tartoğayğa da oralar.

Tartoğaydıñ qwpiya erligi

Tartoğaydıñ äskeri qwpiya bölimşesi turalı bala künimizden neşe türli qañqu sözder estip, qwlağdar  bop östik. «Oybay, ne deysiñ, äskerilerdiñ kazarmasına jaqındasañ bolğanı, jer astınan şığa kelip, alıp ketedi eken. Sonsoñ seniñ kim ekeniñdi anıqtap bolğanşa, qamauda wstaydı. Qaytadan köziñdi baylap, jer betine şığarıp tastaydı» degen üreyli äñgime az estilgen joq. Şınında äsker twrğan jer alıs emes, auıldan nebäri bes şaqırım bolatın. Köbine auıl adamdarı sol jaqtağı iri sekseuilderdi otınğa alamız dep bastarın bälege wrındıratın. Bäle degenimiz, äskerilerdiñ alıp ketetindigi. Endi bir alıp-qaşpa sözde «Anau twrğan biik, aq üy tünde aşılıp, işinen raketa aspanğa köteriledi eken» degen boljam aytıldı. Ne desek te äskeri bölimşeniñ qwpiya bolğandığı anıq edi. Bala bolsaq ta tün işinde Tartoğay stansası basında üsteri jabulı vagondardan biz bilmeytin tehnikalardıñ tüsirilip jatqanın talay märte kördik. Ülkender qorqıtıp qoydı ma, bilmedim, äyteuir, eşkimge tıs jarmaytınbız.

Kazarmada twratın oficerler auıldağı orıs qızdarğa köp keletin. Qaşan körseñ de ertip alıp ketip bara jatadı. Bağıtı ekeu: ne qwm jaq, ne toğay, Sır özeniniñ jağası.

Oficerlerdiñ äyelderi auıl balabaqşasında tärbieşi, ne aspazşı bop jwmıs isteytin. Jalpı oficer-orıstardan tartoğaylıqtar ziyan körgen joq. Orıs tilin üyrendi, mädeniettilikti, ädemi kiinudi, ziyalılıqtı, t.b. qwndı qasietterdi boylarına siñirdi. Qanşa degenmen keñes kezindegi oficerler tärbieli, bilimdi, ülgili bolatın.

Rasında äskerilerdiñ sanı köp edi. On qabattı ma, älde, odan da köp pe, äyteuir, biik ğimarattar alıstan menmwndalaytın. Qızığa, qızğana qarap qoyatınbız. Bir qızığı, qwm işinde qozı-laq  jayıp jürip, ülken şarlardı jii tauıp alatınbız. Bizge eşkim tiispe demeydi. Doptıñ kölemindey etip ürlep şarğa aynaldıratınbız. Janında jatqan qañıltırların avtomat etip oynaytınbız.

Köp wzamay qwpiyanı şetel bilip qoydı ma, älde, äskeriler öz missiyasın orındağan soñ qaytarıldı ma, kim bilsin, äyteuir, qalaşıq bir tünde qañırap qaldı. Auıldıñ tapqan paydası sol: bölimşeniñ kazarmaları, ğimarattarı, stadionı men sporttıq zaldarı bwzılıp, qwrılıs materialdarı jergilikti jwrtqa bwyırdı. Aldımen aşılğalı beri jarımay kele jatqan №153 orta mektep qajetti dünielerge qarq boldı da qaldı. Sportzal men stadion jañartıldı. Klastardıñ eski edenderine tüzu taqtaylar töselindi. Onı aytasız, auıldağı pısıqaylar qoltıqtarına şölmekterin qıstırıp barıp, köptegen üy qwrılısı materialdarın üzdiksiz tasıp jattı. Olar jañadan üyler twrğızdı, qora-qopsısın jañarttı.

(Bayqoñırdan ğarışqa wşudı wyımdastıru üşin Tartoğayda Wşudı radiomen basqaru (RUP-A) stanciyasın oylap tapqandar – KSRO-nıñ bas konstruktorı S.P.Korolev pen KSRO ĞA Qoldanbalı matematika institutınıñ direktorı, akademik M.V.Kel'dış)

Strategiyalıq maqsattağı raketalardı basqarudıñ bas tiregi, nemese bas basqarması dep atalğan Tartoğaydağı qwpiya bölimşeniñ sırları tek 2000 jıldıñ ayağında ğana jariyalana bastadı. Jantalasa soğısqa dayındalu barısında KSRO 10 000 şaqırımğa deyingi ballestikalıq raketalardı sınaqtan ötkizuge kirisedi. Ol  üşin Bayqoñırdan ğarışqa wşudı wyımdastıru  üşin Tartoğayda ornalastırılatın Wşudı radiomen basqaru RUP-A) stanciyasın KSRO-nıñ bas konstruktorı  S.P.Korolev pen KSRO  ĞA Qoldanbalı matematika institutınıñ direktorı, akademik M.V.Kel'dış oylap tabadı. Olardıñ josparın KSRO Ortalıq Komitetiniñ Sayasi Byurosı maqwldaydı.

Älqissa, S.Korolev pen M.Kel'dış Tartoğayğa birneşe ret kelgen. Jer jağdayın, tabiğattı, közden tasalau mañayda, äri temirjolğa tım jaqın bolu qajettigin eskergen. Bas konstruktor Bayqoñırdan wşırılatın R-7 dep atalatın raketalardı Tartoğaydağı RUP arqılı wşırıp, basqarıp otırudı öndiriske engizgen. Sonda wşatın jeri men basqarılatın jeri eki bölek. Ara qaşıqtığı  200 şaqırımnan säl artıq. Sol kezdegi oficer-mamandardıñ estelikterine qwlaq türip otırsaq, YUriy Gagarinniñ de Tartoğayğa kelgendigin añğaru qiın emes. 1960 jılı R-7 raketası wşırılğanğa deyin de ärtürli sınaqtar ötkizilipti. Onıñ işinde sätsizderi de bar. Äsirese, R-7 raketasına köp ümit artılğan. Öytkeni, qarudıñ bwl türi zamanaui soğısqa qoldanuğa auaday kerek-ti. KSRO-nıñ tükpir-tükpirinen jinalğan «saydıñ tasınday» mamandar Tartoğayda qızu eñbekke kirisedi. Olarğa Mäskeudiñ pärmenimen barlıq jağday jasaladı. Solardıñ birneşeuin tıñdap körelik:

Akuliçev     Viktor: - Kamışevtiñ raketa uçilişesin bitirdim. Aldımen bizdi Bayqoñırğa jinadı. Sosın strategiyalıq maqsattağı raketalar basqarmasınıñ bas tiregine täjiribe aluğa jiberdi. Ol Mäskeu-Taşkent temirjolı boyınan qaşıq emes. Tartoğay stansası dep atalatın. Bas tirek deytinimiz – qatardağı ekinşi tirek Toğızı degen stansada (Aqtöbe oblısı) ornalasqan edi.

Ağaştan twrğızılğan barakta 16-18 kisi twrdıq. Aynalamız tolğan saz ben qwm. Soldattarğa arnalğan kazarma, oficerler men olardıñ otbasına arnalğan findik tiptegi üyler, monşa, ashana jäne qazandıq bar-twğın. Egerde A.S.Puşkinniñ «Kapitan qızı» degen povesin oqığan bolsañız, sondağı surettelgen  qalaşıqqa wqsaydı. Tek ol kezde qazandıq bolmaptı.

Esinde saqtalğannıñ biri – bizge etti mol etip beretindigi. Köp wzamay mwnıñ da sırın wğındıq. Kiiktiñ eti bolıp şıqtı. Kün sayın tamaqtıñ bir türin jey beru bizdiñ mazamızdı qaşırdı. Asqazan bwzıldı. Osı sätte bwrınnan twrıp kele jatqan bir oficer bizderdi balıq aulauğa şaqırması bar ma? Wmıtpasam, Qaraköl dep ataldı ğoy deymin. Balığı köp eken. Tipti jem salmasañ da tüse beredi. Salmağı ärbiriniñ 16-18 kilo. Mwnday oljanı kim körgen. Balıqtan şığa bastağan soñ tasbaqa wstap jegen künderimiz de boldı Tartoğayda. Ol jerde ulı jılandar az emes eken. Bizge «olarğa tiispeñder, sonda olar şağıp almaydı» dep eskertken-di. Alayda qızıq körgimiz keldi. Türtkenimiz sol edi, balaqqa şap berdi. Abıroy bolğanda tisi etikten ötpedi. Tabaqanıñ süyeginen neşe türli suvenir jasadıq.

Budık Ivan Mihailoviç: - 1959 jılı «Bayqoñır» ğarış aylağına äskeri mindetimdi öteuge jiberildim. Sol kezde raketalar radiomen basqarılıp, wşırılatın. Bas tiregi Tartoğay degen stansada ornalasqan. Barlıq apparatura «Kunç» dep atalatın maşinanıñ tirkemesinde edi. Raketanı wşırudı qamtamasız etuge senimdilik zor bolu üşin qajetti qwral-jabdıqtardıñ ärqaysısı törtten bekitiletin. Radiomen basqaru jüyesindegi oficerlerdiñ sanı şamamen 60-tay. Onıñ 98 procenti leytenant.

Ğarışqa YUriy Gagarindi wşırğanğa deyin radiomen basqaru arqılı neşe türli sınaq jürgizildi. Sonıñ barlığı da Tartoğayda jüzege asırıldı. Venera men Marsqa qaray raketalar wşıru, itterdi ğarışqa jiberu, t.b. sınaqtar jasalındı ğoy.

Ostaşev Arkadiy Il'iç: - Twñğış ret 8000 şıqırım qaşıqtıqqa wşırılatın ballestikalıq raketalardı sınaqtan ötkizu üşin radiomen basqaru jüyesin ornatatın jer izdestirildi. Aldımen Kuban', ne Qırımda ornalastıru mäselesi wsınıldı. RUP-tıñ özi ekeu bolatın. Bireui – bastısı, ekinşisi – qosımşası. Ol kezde Töretamda ğarış aylağın salu turalı äñgime de köterilmegen. KSRO Qorğanıs Ministri  G.K.Jukovke eki joba da wnamadı. Basqa jer izdeu kerek dedi. Mamandar aqırında  Tartoğaydı qaladı. Ğarışqa wşudı radiomen basqarudıñ  bas tiregi sonda ornalasadı dedi. Ol RUP-A dep ataldı. Radiomen basqarudıñ borttıq apparaturasında 8 borttıq qwralğı bar edi. 13 avtomaşina jäne eki pelengatorlıq antennalar  eki jerge qoyıldı. Al Toğızıda ornalasqan RUP-B-da nebäri 4 avtomaşina twrdı. Sondıqtan bar küş Tartoğayğa tüsti.

Pruglo Ivan Andrianoviç:  - KSRO boyınşa jalğız ştattıq komplekt tek Qızılorda oblısına qarastı Tartoğay stansasında jwmıs istedi. Podpolkovnik V.N.Şabarov basqarğan Radiomen basqarudıñ ekinşi bas tireginiñ qwraması oqıp-üyrenuden ötti. R-5 raketasın wşırudı basqarudıñ stanciyası edi.

Tartoğay şağın poselok eken. Stanciyası ädemi kirpişten twrğızılğan. Zalı kişileu. Otıratın orındıq qoyılmağan. Ashana joq. Sudı qwbırdan alıp işesiz. Stanciya bastığı men kezekşisine arnayı ülgidegi kiim berilmegen. Stansağa aptasına bir ret vagon-düken keledi. Qaşan keletini de belgisiz. Jwrt sarılıp kütedi de jüredi.

Äskeri qalaşıq bes şaqırım jerde. Alğaşqı eşelonmen äkelingen tehnikalardı jetkizu edäuir qiındıq tudırdı. Jol joq. İri sekseuilder kedergi keltirdi. Qol küşimen otauğa tura keldi. Dayın otın degeniñiz tauday bop üyildi. Oyımızda eşteñe joq, swrağandarğa berip jiberdik. Alayda suıq tüskende ne jağarımızdı bilmedik. Ay, qinalğanımız-ay...

Köp wzamay bas konstruktor S.P.Korolev pen KSRO artelleriyasınıñ bas marşalı M.I.Nedelin kelip, Tartoğaydağı wşudı radiomen basqarudıñ  bas tiregin qabıldadı.

Bobrova El'ga L'vovna: - Meniñ mamandığım injener-izdestiruşi bolatın. R-7 ballestikalıq raketasın jasau tobın basqardım. Ayğa sputnikter wşırdıq. Aydıñ arğı jağın zertteu üşin. Jer betinde jappay qarulanudıñ sayasatı bastalğanda 10 000 şaqırım qaşıqtıqqa raketa wşıru  üşin ter töktik. Bwl jwmıstı 1957 jıldan bastadıq. Alğaşqı kezderi sınağımız sätsiz bola berdi. Aqırında Tartoğayda ornalasqan RUP-A  ballestikalıq R-7 raketasın wşırudı sätti ayaqtadı.

Körip otırsızdar, Tartoğaydıñ atı KSRO tarihında mäñgilikke jazılğan. Bwl erekşelikti jastarımız tolıqqandı bilip, maqtanış sezimmen alğa wmtılıp, tuğan jeriniñ, eliniñ dañqı arta beruine atsalısuğa mindetti. Öytkeni, är adamğa onıñ  tuğan topırağınıñ qasiettiligi sarqılmas küş-quat, şınayı läzzat, ömirlik när, şalqığan şabıt beredi.

Qwrmetti oqırman! Tuğan eliñniñ, jeriñniñ güldey qwlpırıp, ösip-örkendeuine üles qosu – azamattıq parızıñ. Osını wmıtpağaysıñ!

(Jalğası bar...)

Aytbay Säulebek,

Qazaqstan Respublikası twñğış Prezidenti sıylığınıñ laureatı.

Abai.kz

2 pikir