Särsenbi, 16 Qazan 2019
1313 1 pikir 19 Qırküyek, 2019 sağat 12:39

OTF: Qıtay men Resey 110 elge cenzura men añdu tehnologiyasın eksporttap jatır

Resey men Qıtay aqparattı baqılau ülgisi, añdu tehnologiyası men cenzuranı 110 elge taratıp jatır. Amerikalıq Open Technology Fund jariyalağan "Aqparattı baqılaudıñ reseylik jäne qıtaylıq ülgisi" attı esepte osınday derek aytıladı.

Esepte Qıtay nemese Reseymen baylanısı bar avtoritarlıq nemese gibridtik rejimderdiñ aqparattı baqılau ülgisin op-oñay qabıldap alatını aytılğan. Aqparattı baqılau tehnologiyası, onı basqaru ädisteri jäne soğan säykes zañdar "Bir beldeu - bir jol" bastamasına qosılğan elderde (qıtaylıq model') jäne TMD elderine (reseylik model') enip jatır.

Bayandamada bwğan qosa, Qıtay men Reseydiñ aqparattı baqılau tehnologiyası soñğı 13 jılda eleuli türde özgergeni, bwrın şetelge aşıq cenzura men añdu qwraldarı jetkizilgen bolsa, soñğı uaqıtta anağwrlım jetilgen tehnologiyanıñ tasımaldanıp jatqanı aytılğan.

Qor esebinde adamnıñ bet-jüzin tanitın baqılau kameraları, cifrlıq jabdıqtaudıñ san aluan türleri, smart-kart formatındağı tölqwjattar, bilikke arnalğan smart derek qorları, aqıldı qala tehnologiyası siyaqtı önim türleriniñ düniejüzi boyınşa köptep tarala bastağanı aytıladı.

Esep avtorı Valentin Veber mwnday äreketterge demokratiyalıq elderdiñ reakciya tanıtuı qiın ekenin, türli maqsatta jasalğan tehnologiyanıñ taratıluına tıyım salu mümkin emestigin aytadı. Onıñ üstine demokratiyalıq elderdiñ özi aqparattı baqılau qwraldarın satıp ala bastağan.

Veberdiñ oyınşa, demokratiyalıq elder de qarapayım azamattar qoldanatın baylanıs qwraldarı men arnaların türli añdu-süzu tehnologiyalarınan qorğau amaldarın oylastıruı tiis. Biraq ol "qazir jağday kerisinşe bolıp otır" dep esepteydi.

Esep avtorı älemdegi söz bostandığı jäne adam qwqığı ahualı barğan sayın naşarlap bara jatır dep twjırım jasaydı. Avtordıñ pikirinşe, demokratiyalıq elder "tehnologiyanı avtoritarizmdi damıtu maqsatında qoldanuğa tötep berui tiis jäne azamattardıñ jeke ömirine qol swqpay-aq wlttıq qauipsizdikti qamtamasız etip, qılmıspen küresuge bolatının däleldeui tiis".

Abai.kz

1 pikir