Düysenbi, 18 Qaraşa 2019
Añız Abay 1497 11 pikir 17 Qazan, 2019 sağat 10:57

Semey oblısın qayta aşsa nwr üstine nwr bolar edi

(Hat jazdım qalam alıp... Nemese Abaymen sırlasu...)

O,qwdiretti Abay!

O,qasietti Abay!!! Häkim Abay...

Qattı qinalğanda, şarşağanda, bolmasa oñaşada jalğız qalğanda öziñmen iştey söylesem...Aqılınan ayrılğan adamday keyde kübirlep jürem. Nege ekenin özimde bilmeymin... Öziñmen sırlasudı alğaş ret meniñ «Sudağı iz» telefil'mindegi bastı keyipkerim Mwhan bastağan. Onı mümkin bireu körgen, bireu körmegen şığar.. Dey twrğanmen osı öziñmen sırlasudı endi hatqa tüsirudi jön kördim.

O, Abay!

Men keyde seniñ jalpı osıdan 175 jıl erte tuğanıña quanam... keyde ökinem.. Sen nege qazir tumadıñ deymin... Deymin de öz oyımnan özim qorqıp ketem... Şın mäninde sen qazir bizdiñ zamandasımız bolğanda qalay bolar edi dep türli oyğa batamın...

O, qasietti Abay! Qwdiretti Abay!

Öziñ jazğan 45 qara sözdey men de öziñe hat jazğım keledi. Sen siyaqtı ärbir qara söziñde qadau-qadau oy aytıp är qazaqqa Temirqazıqtı körsetkendey kesek-kesek fälsafa ayta almasım haq.. Biraq pende retinde, adam retinde öziñniñ är öleñiñnen, är şumağıñnan när alıp susındağanda köñilim köterilip hat jazğım keletini ras.. Meniñ hatımdı köp adam oqımauı da mümkin... Oğan ökinbeymin de. Tüptep kelgende bireuge jazğan hatıñdı basqanıñ oquı ıñğaysız da şığar... Alayda osıdan 25-30 jıl bwrın qazaqtıñ eki twlğası Şerağañ men Kama ağa şındıqtı şıñğıra aytqan. Minezdi ağamız Şerhan Mwrtaza men qazaq kinosı men teledidarına ayanbay ter tökken qoğam qayratkeri Kamal Smailov ekeuiniñ bir-birine jazğan hattarı! Qoğamnıñ işki-sırtqı ahualın, adamdıq, adaldıq, ruhani baylıq, ädebiet, mädeniet, ekonomika jaylı qalay tebirengenderi äli esimizde.

O, Abay... Qasietti Abay!

Aytpaqşı bizder osı küzde ülken bir quanışqa keneldik. Ol Çellendj... YAğni öziñniñ öleñderiñdi oqu boldı... Aqınımız da, äkimimiz de, şalımız da, kärimiz de, qızımız da, wlımız da, tipti emşimiz de, Elşimiz de şet eldiñ azuın ayğa balağan jwldızdarı da öleñ oqıp qara söziñdi halıqqa qayta joldadı. Oğan ärine quandıq. Quanbağanda şe? Prezidentimiz Qasım-Jomart Kemelwlı özi bastap berse... Nege oqımasqa? Qısqası çellendjdiñ şekesin qızdırdıq... Alayda meniñ kökeyimde bir swraq qalıp qaldı. Ol swraqqa kimniñ jauap bere alatının bilmeymin... Biraq sanama sınalap kirgen oyımdı eşkimge ayta almay öziñmen oñaşa bölisken jayım bar.

O, Qwdiretti Abay! Qasietti Abay!

Äzirge qazaq halqında Senen artıq eşkim joq. Dwrısı sağan layıq adam tappay, aqın tappay , häkim tappay basımdı tasqa wrsam da, senen artıq Planeta - Ğarış joq eken. Alayda, nege biz seniñ oblısıñdı - Semey oblısın jauıp tastadıq? Nege?

Bwl L.Tolstoydıñ «YAsnaya polyanası», A.Puşkinniñ «Carskoe selosı» emes pe edi?

O, Abay!

Biz öziñ tuğan, öziñ ösken, öziñ er jetip eseygen, bizge mäñgilik mwra qaldırğan Semey jerin qalayşa qiıp Şığıs Qazaqstanğa qosa saldıq..? Semeydi japqanda ne wttıq? Sonda qanşama million ünemdedik? Qazaqtıñ qay jeri de qasietti, oğan dau joq. Alayda Şıñğıs ölkesi bizdiñ ruhani Mekkemiz emes pe edi?! Mekkemizdi japqannan jetiskenimiz qayda? Osığan meniñ aqılım jeter emes...

Keñes kezinde Semeydey qorlıq körgen birde-bir jer joq şığar. Adam balasın qırıp-joyuğa arnalğan atom bombasımen sol öñirdiñ astın da, üstin de tas-talqan etti. Abaydıñ wrpağın beybit kezde öltiruge şaq qaldıq... Wlı mügedek, qızı auru wrpaq keldi düniege. Mine sol azday osı Semeydi japtıq...

Qayran Semey! Şäkärim men Mwhtardıñ da kindik qanı tamğan, tuğan topırağı sol jer emes pe edi?! Bwl Aqtamberdi jırau men Dulat Babataywlınıñ balalığı ötken Otanı emes pe edi? Amal ne? Barmağımdı şaynap-şaynap tastasam da qaytıp keler me Semeyim?!
O, Abay!

Meniñşe däl qazir öziñniñ 175 jıldıq toyıñnıñ aldında bizdiñ qazirgi Täuelsiz Qazaqstannıñ, Täuelsiz wrpağı osı qateni jöndeui kerek siyaqtı. Toydıñ şaşuı retinde Semey oblısın aşsa Nwr üstine Nwr boları belgili. Abay Häkim, ärine seniñ atıñda köşeler bar. Qazaqstannıñ är qalasında bir-bir köşe barı ras. Alayda osı jetkilikti me? Nege biz seniñ atıña bir aeroporttı, bolmasa bir oblıstı qimay otırmız? Jaraydı delik. Bizde Jäkem – Jambıldıñ atında oblıs bar.. Qanıştıñ atında Satpaev qalası bar... Al, sen olarğa Temirqazıq ediñ ğoy.. Nege biz seni wmıttıq, Abay? Eger osı Semey qayta aşılsa el-jwrt qanday quanar edi.. börkimizdi aspanğa laqtırıp bir-birimizden süyinşi swramas pa edik..? Iä, meniñ aqılım äzirge osığan jetpey twr...

O, Abay! Qasietti Abay! Qadirli Abay... Osımen men hoş deyin... Tağı da jazarmın. Artıq ayttı dep söge körme...

Senen artıq sırımdı kimge aqtaram...?

Talğat Temenov

Abai.kz

11 pikir