Таяу Шығыс пен Бейжің арасындағы «қауіпті ойын»

Сырттай қарағанда, Сауд Арабиясы мен Біріккен Араб Әмірліктері геосаяси майданда ұтып тұрғандай көрінеді. Бір жағында — АҚШ-тың әскери қауіпсіздік қолшатыры, екінші жағында — Қытайдың миллиардтаған инвестициясы мен жоғары технологиялары.

Бірақ бұл «екі орындықта қатар отыру» стратегиясы қаншалықты ұзаққа шыдайды? Foreign Affairs басылымының сарапшылары жүргізген талдауға сүйенсек, Парсы шығанағы елдері өздері байқамай үлкен стратегиялық тығырыққа қарай бет алып барады...

Геосаяси драманың үш негізгі түйіні:

Технологиялық «айырбас» және Уашингтонның ультиматумы

Әмірліктер мен Сауд Арабиясы мұнай дәуірінен кейінгі болашағын Жасанды Интеллект пен 5G желілерімен байланыстырады. Қытай бұл инфрақұрылымды арзан әрі жылдам құрып беруге дайын. Бірақ АҚШ бұған қатаң бөгет қойды: «Егер Қытай технологиясын енгізсеңдер, америка жойғыш ұшақтары мен жасанды интеллект чиптерінен айырыласыңдар!».

Экономика бар, қауіпсіздік қайда?

Қытай — Парсы шығанағы мұнайының ең ірі сатып алушысы. Алайда, Қызыл теңізде хуситтер сауда кемелеріне шабуыл жасап, аймақ тыныштығы бұзылғанда, Бейжің шетте бақылап отыруды жөн көрді. Яғни, Қытай — алып экономикалық серіктес, бірақ дағдарыс сәтінде АҚШ сияқты әскери кепіл бола алмайтынын көрсетті.

«Екі орындық» саясатының соңы

Уашингтон мен Бейжің арасындағы салқын соғыс ушыққан сайын, бейтараптық сақтау мүмкіндігі таусылып барады. Парсы шығанағы монархиялары ерте ме, кеш пе — нақты таңдау жасауға мәжбүр болады.

Неге бұл біз үшін маңызды?

Бұл — тек Таяу Шығыстың мәселесі емес. Бұл — заманауи геосаяси қайта бөліс кезеңіндегі кез келген аймақ үшін үлкен сабақ. Алып державалар арасындағы тепе-теңдікті сақтау өнері қаншалықты қиындап бара жатқанының айқын көрінісі.

Осы туралы пікіріңізді Abai.kz ақпараттық порталының Telegram-дағы парақшасына жазыңыз...

Abai.kz