Нобель сыйлығының лауреаттары айтады:

1. А. Эйнштейн: «Білім дегеніміз мектепте үйренгеннің бәрін ұмытқаннан кейін қалатын нәрсе.»

2. Р. Фейнман: «Білімнің мақсаты тек мәлімет беру емес, күмәнданып, сұрақ қою қабілетін қалыптастыру.»

3. М. Кюри: «Қорқыныш болмауы керек, тек көбірек түсіну керек. Көбірек түсінген сайын қорқыныш азаяды.»

4. А. Сен: «Адам дамуының басты тірегі білім.»

5. М. Юсуфзай: «Бір бала, бір мұғалім, бір кітап және бір қалам әлемді өзгерте алады.»

6. Н. Мандела: «Білім әлемді өзгертуге болатын ең қуатты қару.»

7. Д. Лессинг: «Білімі жоқ адам басқаларға соқырша сенеді. Білімді адам сұрақ қоя алады.»

8. А. Каррел: «Адам тек мамандығымен емес, тәрбиесімен білімді болады.»

9. Б. Бенасерраф: «Зерттеу жасайтын интеллекттің қуаты білімнен басталады.»

10. Э. Шиллер (Әдебиет бойынша Нобель сыйлығы, 1905): «Білімнің құндылығы адамды азат етуінде.»

Классикалық философтар:

1. Платон: «Білім дегеніміз жанға сәуле шашу процесі.»

2. Аристотель: «Білімнің тамыры ащы, бірақ жемісі тәтті.»

3. Сократ: «Шынайы білім өзіңді тану процесі.»

4. Конфуций: «Оқып, ойланбау бос әурешілік; ойланып, оқымау қауіпті.»

5. Ж.-Ж. Руссо: «Баланы адам ететін білім.»

6. И. Кант: «Адам тек білімі арқылы ғана адам болады.»

7. Ф. Ницше: «Білімнің мақсаты бәрін бірдей қылу емес, өзіңді қалыптастыру еркіндігін беру.»

8. Ж. Дьюи: «Білім өмірге дайындық емес, білімнің өзі өмірдің бір бөлігі.»

9. М. Монтень: «Білім дегеніміз балаға ойлану әдісін үйрету.»

10. К. Поппер: «Білімнің құндылығы өзіңнің білмейтініңді түсінуде.»

Қазіргі заман ойшылдары:

1. Бертран Рассел: «Білімсіз ақыл қауіпті, білімді ақыл азат.»

2. Жорж Сантаяна: «Білімнің мақсаты адамды тек өмір сүруге емес, жақсы өмір сүруге дайындау.»

3. Пауло Фрейре: «Шын білім азат етеді, жалған білім езеді.»

4. Карл Юнг: «Баланы тәрбиелеудің ең жақсы жолы өзің тәрбиелі болу.»

5. Эрих Фромм: «Білімнің мақсаты еркісіз бағынышты адам емес, еркін әрі шығармашыл адам қалыптастыру.»

6. Хосе Марти: «Білімсіз адам дүкені жоқ қала сияқты.»

7. Джон Локк: «Адамның ақылы ап-пақ қағаз, оны тек білім ғана толтырады.»

8. Гегель: «Білім дегеніміз еркіндікті саналы түрде сезіну процесі.»

9. А. Камю: «Білім адамзатты шындықпен жүздестіру процесі.»

10. Х. Ортега-и-Гассет: «Білім өзіңді және әлемді танудың ұзақ саяхаты.»

Заманауи қоғам қайраткерлері: 

1. Барак Обама: «Әлемде бәсекелесу үшін біз білімімізбен де бәсекелесуіміз керек.»

2. Кофи Аннан: «Білім дамудың кілті, адам құқықтарының негізі.»

3. Алан Блүм: «Білімсіз қоғам қараңғы бөлмемен тең.»

4. Мартин Лютер Кинг Jr.: «Білімнің шынайы мақсаты ақыл-ойды тереңдетіп, мінез-құлықты нығайту.»

5. Билл Гейтс: «Болашақты өзгертуге арналған ең тиімді инвестиция білім.»

6. Стив Жобс: «Білім креативтілік пен бастаманың бастау бұлағы.»

7. Илон Маск: «Білім дегеніміз диплом емес, мәселені шеше білу қабілеті.»

8. Ж. К. Роулинг: «Білімнің құндылығы бізге қиял қуатын сыйлайтынында.»

9. Ханс Рослинг: «Білімнің шынайы мәні адамды статистикадан арғыны көруге үйрету.»

10. Юнус Мухаммад (Бейбітшілік бойынша Нобель сыйлығы, 2006): «Білім кедейліктен шығудың жалғыз ұзақ мерзімді жолы.»

Түйін: Білім бұл жай ғана ақпарат беру процесі емес, жеке тұлғаны қалыптастыратын ұлы іс. Шынайы білім адамға өз ішкі әлемін ашуға, дүниеге еркін оймен қарауға, батыл сұрақтар қоюға және парасатты өмір сүруге жол ашады.

Тұлға осылай сәулеленгенде, бүкіл қоғам өзгереді. Білім қоғамды қараңғылықтан жарыққа бастайтын даңғыл жол. Осы жарықтың арқасында сыбайлас жемқорлықтың көлеңкесі сейіліп, кедейліктің бұғауы үзіледі, соқыр сенім мен түсініспеушілік қабырғалары қирайды.

Түлеген қоғам ел дамуының шынайы қозғаушы күшіне айналып, инновация мен шығармашылық сәттерге жол ашады. Азаматтар өз болашағын саналы түрде жоспарлап, мемлекетті бейбітшілікке, тұрақты дамуға және экономикалық тәуелсіздікке жеткізеді.

Сондықтан білім адамзаттың кез келген қиындықты жеңуге арналған ең қуатты қаруы әрі болашаққа салынған ең қайтарымды, ұзақ мерзімді инвестициясы болып табылады.

Амантай Тойшыбайұлы

Abai.kz