Қазақ киносының жаңа мүмкіндігі

Кино түсіру енді тек үлкен студиялар мен қомақты қаржының еншісіндегі дүние емес. Жасанды интеллект (ЖИ) шығармашылық үдерістің шекарасын кеңейтіп, бір ғана адамның идеясын толыққанды фильм жобасына айналдыра алатын жаңа дәуірге жол ашты.

Бұдан бір ғасыр бұрын Алаш зиялылары қазақ қоғамын білімге, ғылымға, жаңашылдыққа үндеп, ұлттың болашағын өркениет көшінде ілгері болумен байланыстырды. Бүгін де сол идеяның негізгі мазмұны өзгерген жоқ, тек оған жететін құрал түбегейлі жаңарды. Ол — жасанды интеллект.

Осы бағыттағы назар аударарлық заманауи құралдардың бірі — Directra. Бұл — AI-фильм жасаушыларға арналған, кино жобасын дайындау кезеңдерін (pre-production) бір жүйеге біріктіретін бірегей платформа.

Directra платформасы қалай жұмыс істейді?

Автор платформаға өз идеясын жаза алады немесе дайын сценарийін енгізеді. Әрі қарай жүйе мынадай ретпен жұмыс істейді:

• Сценарийді құрылымдау: Мәтінді жеке сахналар мен кадрларға бөледі.

• Промт дайындау: Әр кадрды генерациялауға қажетті нақты генеративті сұраныстарды (промттарды) құрастырады.

• Бірізділікті сақтау: Жүйе кейіпкерлер мен локацияларды автоматты түрде анықтап, оларға жеке визуалдық сипаттама береді.

Соңғы ерекшелік AI арқылы фильм немесе анимация жасаудағы ең үлкен мәселені шешеді: ол кейіпкердің сыртқы бейнесі мен жалпы визуалдық стильді фильм бойы бір қалыпта сақтауға мүмкіндік береді.

Идеядан өнімге дейінгі қысқа жол

Бұған дейін қысқаметражды фильм немесе анимация түсіру үшін сценарист, режиссер, суретші, сториборд маманы, монтажер бастаған тұтас топтың еңбегі талап етілетін. ЖИ бұл мамандарды толық алмастырмағанымен, шығармашылық жұмыстың көптеген техникалық әрі дайындық кезеңдерін еселеп жеделдетеді.

Басты жұмыс логикасы қарапайым:

Идея → Сценарий → Сахналар → Кадрлар → Кейіпкерлер → Локациялар → Дайын промттар

Ұлттық контент пен технологияның тоғысуы

Мәселенің түпкі мәні — технологияның өзінде емес, оның кімнің қолында екенінде.

Егер жасанды интеллектіні тек шетелдік контентті қайталау құралы ретінде пайдалансақ, оның мүмкіндігін шектеп аламыз. Ал егер оны қазақтың бай тарихымен, әдебиетімен, аңыз-әпсаналарымен, ұлттық кейіпкерлерімен және қазіргі қоғамның өзекті мәселелерімен ұштастырсақ, мүлде жаңа шығармашылық кеңістік пайда болады:

• Бір автор Алаш тарихына арналған қысқаметражды фильмнің визуалдық концепциясын ұсына алады.

• Екіншісі қазақ ертегілерін заманауи анимациялық жобаға айналдырады.

• Үшіншісі тарихи тұлғалар туралы деректі фильмнің жаңаша эстетикасын жасайды.

Яғни, жасанды интеллект қазақ авторының орнын баспайды, керісінше, оның идеясын жүзеге асыруға қажетті құралдарды қолжетімді етеді. Бұл — әсіресе тәуелсіз шығармашылықпен айналысатын жас кинематографистер үшін үлкен мүмкіндік.

Әбіл-Серік Әліакбар

Abai.kz