Qazaq kinosynyng jana mýmkindigi

Kino týsiru endi tek ýlken studiyalar men qomaqty qarjynyng enshisindegi dýnie emes. Jasandy intellekt (JI) shygharmashylyq ýderisting shekarasyn keneytip, bir ghana adamnyng iydeyasyn tolyqqandy filim jobasyna ainaldyra alatyn jana dәuirge jol ashty.

Búdan bir ghasyr búryn Alash ziyalylary qazaq qoghamyn bilimge, ghylymgha, janashyldyqqa ýndep, últtyng bolashaghyn órkeniyet kóshinde ilgeri bolumen baylanystyrdy. Býgin de sol iydeyanyng negizgi mazmúny ózgergen joq, tek oghan jetetin qúral týbegeyli janardy. Ol — jasandy intellekt.

Osy baghyttaghy nazar audararlyq zamanauy qúraldardyng biri — Directra. Búl — AI-filim jasaushylargha arnalghan, kino jobasyn dayyndau kezenderin (pre-production) bir jýiege biriktiretin biregey platforma.

Directra platformasy qalay júmys isteydi?

Avtor platformagha óz iydeyasyn jaza alady nemese dayyn ssenariyin engizedi. Ári qaray jýie mynaday retpen júmys isteydi:

• Ssenariydi qúrylymdau: Mәtindi jeke sahnalar men kadrlargha bóledi.

• Promt dayyndau: Ár kadrdy generasiyalaugha qajetti naqty generativti súranystardy (promttardy) qúrastyrady.

• Birizdilikti saqtau: Jýie keyipkerler men lokasiyalardy avtomatty týrde anyqtap, olargha jeke vizualdyq sipattama beredi.

Songhy erekshelik AI arqyly filim nemese animasiya jasaudaghy eng ýlken mәseleni sheshedi: ol keyipkerding syrtqy beynesi men jalpy vizualdyq stilidi filim boyy bir qalypta saqtaugha mýmkindik beredi.

IYdeyadan ónimge deyingi qysqa jol

Búghan deyin qysqametrajdy filim nemese animasiya týsiru ýshin ssenarist, rejisser, suretshi, storibord mamany, montajer bastaghan tútas toptyng enbegi talap etiletin. JY búl mamandardy tolyq almastyrmaghanymen, shygharmashylyq júmystyng kóptegen tehnikalyq әri dayyndyq kezenderin eselep jedeldetedi.

Basty júmys logikasy qarapayym:

IYdeya → Ssenariy → Sahnalar → Kadrlar → Keyipkerler → Lokasiyalar → Dayyn promttar

Últtyq kontent pen tehnologiyanyng toghysuy

Mәselening týpki mәni — tehnologiyanyng ózinde emes, onyng kimning qolynda ekeninde.

Eger jasandy intellektini tek sheteldik kontentti qaytalau qúraly retinde paydalansaq, onyng mýmkindigin shektep alamyz. Al eger ony qazaqtyng bay tarihymen, әdebiyetimen, anyz-әpsanalarymen, últtyq keyipkerlerimen jәne qazirgi qoghamnyng ózekti mәselelerimen úshtastyrsaq, mýlde jana shygharmashylyq kenistik payda bolady:

• Bir avtor Alash tarihyna arnalghan qysqametrajdy filimning vizualdyq konsepsiyasyn úsyna alady.

• Ekinshisi qazaq ertegilerin zamanauy animasiyalyq jobagha ainaldyrady.

• Ýshinshisi tarihy túlghalar turaly derekti filimning janasha estetikasyn jasaydy.

Yaghni, jasandy intellekt qazaq avtorynyng ornyn baspaydy, kerisinshe, onyng iydeyasyn jýzege asyrugha qajetti qúraldardy qoljetimdi etedi. Búl — әsirese tәuelsiz shygharmashylyqpen ainalysatyn jas kiynematografister ýshin ýlken mýmkindik.

Ábil-Serik Áliakbar

Abai.kz