Қазақстанның қоғамдық тамақтану және ритейл нарығында жаңа белес басталды. 2026 жылдың 12 қарашасында Алматы қаласында (Гоголь мен Қонаев көшелерінің қиылысында) әлемге әйгілі америкалық Dunkin’ кофеханалар мен тәтті тоқаштар желісінің алғашқы мейрамханасы ресми түрде есігін айқара ашты. Бұл жобаның басты қатысушыларының бірі — отандық ірі кәсіпкер, Kusto Group негізін қалаушы Еркін Тәтішев.

Бұл оқиға жай ғана кезекті кофехананың ашылуы емес, қазақ ірі капиталының жаһандық франчайзинг нарығына жүйелі түрде еніп, еліміздің инвестициялық тартымдылығын жаңа деңгейге көтеріп жатқанының айқын көрінісі.

Dunkin’ брендінің Қазақстан нарығына шығуы халықаралық Inspire Brands тобы мен SGK Partners компаниясы арасындағы эксклюзивті келісім аясында жүзеге асты. Бұл серіктестіктің құрылымына үңілсек, аймақтық ауқымдағы ірі бизнес-альянсты көруге болады:

Қазақстандық тарап: Еркін Тәтішев (Forbes рейтингінде 435 млн доллар дәулетімен 24-орында тұрған кәсіпкер, Kusto Group директорлар кеңесінің төрағасы).

Халықаралық серіктестер: Грузиялық Wissol Group иелері ағайынды Леван және Самсон Пхакадзелер, сондай-ақ сингапурлық IRBIS PTE. LTD. компаниясы.

Айта кетерлігі, бұл тандем бұған дейін де Қазақстан нарығында сәтті сынақтан өткен. 2021 жылы Kusto Group пен Wissol Group америкалық Wendy’s мейрамханалар желісін Қазақстан, Өзбекстан және Грузияда дамыту туралы келісімге келіп, 2030 жылға дейін екі елде 55 мейрамхана ашуды жоспарлаған болатын. Енді сол тәжірибе Dunkin’ брендімен жалғасын тауып отыр.

Неліктен әлемдік брендтер Қазақстанға бет бұруда?

Соңғы жылдары әлемдік алпауыт брендтердің (QSR — жылдам қызмет көрсету мейрамханалары және халықаралық ритейл) Қазақстан нарығына белсенді түрде кіруінің бірнеше объективті экономикалық және демографиялық себептері бар:

Демографиялық дивиденд және урбанизация: Қазақстан халқының саны 20 миллионнан асты, ал Алматы мен Астана сияқты мегаполистерде жас әрі төлем қабілеті бар аудитория шоғырланып отыр. Жастар арасында батыстық тұтыну мәдениеті мен танымал брендтерге деген сұраныс өте жоғары.

Орталық Азияның хабы ретіндегі рөлі: Халықаралық корпорациялар Қазақстанды тек жеке нарық ретінде ғана емес, бүкіл Орталық Азияға (Өзбекстан, Қырғызстан) шығатын трамплин ретінде қарастырады. Алматыда сәтті іске қосылған франшизаның көршілес елдерге таралуы әлдеқайда оңай.

Отандық капиталдың әртараптануы: Бұрын қазақстандық ірі бизнесмендер негізінен шикізат, құрылыс және қаржы секторларына ғана қаржы құйса, қазір олар тұтынушылық нарыққа (B2C), мейрамхана бизнесі мен ритейлге белсенді инвестиция салуда. Мысалы, Еркін Тәтішевтің Арманжан Байтасовпен бірге Алматыда стейк-хаус ашуы да осы үрдістің бір бөлігі.

Dunkin’ сияқты жаһандық ойыншының келуі жергілікті кофеханалар мен кондитерлік нарыққа екіжақты әсер етеді:

Бәсекелестіктің артуы: Алматы — кофеханалар мәдениеті өте жақсы дамыған қала. Жергілікті желілерге енді әлемдік маркетингтік бюджеті мен қалыптасқан стандарты бар алпауытпен бәсекелесуге тура келеді. Бұл түптеп келгенде тұтынушы үшін тиімді: сервис сапасы артып, баға саясаты икемді бола түседі.

Жұмыс орындары мен басқару мәдениеті: Әрбір халықаралық франшиза өзімен бірге тек өнімді ғана емес, заманауи менеджментті, логистикалық тізбекті, санитарлық-гигиеналық қатаң талаптарды және жүздеген жаңа жұмыс орындарын ала келеді.

Сөз түйіні: Әлемдік брендтердің қазақ топырағына ірге тебуі — ел экономикасының ашықтығы мен ішкі нарықтың әлеуетін көрсететін маңызды индикатор. Еркін Тәтішев пен оның халықаралық серіктестерінің Dunkin’ жобасын іске қосуы отандық кәсіпкерлердің жаһандық деңгейдегі күрделі келіссөздерді жүргізе алатынын және әлемдік стандарттарды жергілікті нарыққа бейімдеуге қауқарлы екенін дәлелдейді. Алдағы уақытта бұл желінің кеңеюі еліміздің франчайзинг индустриясына жаңа серпін беріп, өзге де шетелдік инвесторлар үшін оң назар аударар дабыл болмақ.

Abai.kz