ادام ولتىرگەن قىلمىسكەردى قاتاڭ جازالۋ كەرەك!
![](https://abai.kz/content/uploads/2024/02/enoeno-2.jpg)
ەلىمىزدە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ماسەلەسى ءورشىپ تۇرعانى جاسىرىن ەمەس. بۇل قىلمىستىڭ ءتۇرى تامىرى تەرەڭدە. سەبەپتەرىن ۇيرەنشىكتى تەك وتباسىندا ماتەريالدىق قيىندىق الەۋمەتتىك پروبلەمادان جانجال شىقتى، نەمەسە قۇقىقتىق ساۋاتىسىزدىق نەگىزىندە دەۋگە بولمايدى.
سوڭعى مىسالداردىڭ ءبىرى تانىمالى ەكس-مينيستر ءىسى بولدى. سوت بولماي تۇرىپ فاميلياسىن اتاماي اق قويايىن. جاس ايەلىن اياۋسىز، جاۋىزدىقپەن ءولتىرىپ، تاۋلىك بويى جاسىرىن ۇستاعانىن ەستىپ، قالاي عانا ءبىلىمدى ، ساۋاتتى، جاعدايى جەتكىلىكتى، جاقسى ورتادان شىققان وسىنداي اۋىر قىلمىسقا باردى ەكەن دەپ تاڭعالدىق.
جاي ۇرىس كەرىس بولا، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءوزى شەشەر دەپ قويۋعا بولادى. ونداي جاعداي وتباسىلىردا بولىپ تۇرادى. وكىنىشكە وراي جىلدان جىلعا كوبەيۋدە.
سونى ءوزى ويلاندىرادى. قالاي ازايامىز، جاۋاپكەرشىلىكتى قاتاڭداتامىز دەپ ءماجىلىس دەپۋتاتتارى باستاما جاساپ، زاڭعا وزگەرىستەر ەڭگىزىپ جاتىرمىز.
جازانى كۇشەيتۋمەن بىرگە قوعامنىڭ ساناسىن وزگەرتۋ ماڭىزدى - كەشىشىرىممەن قاراۋدى، قىلمىسكەرلەردى اقتاۋعا بارلىعىمىز بىرگە قارسى شىعۋىمىز كەرەك.
قىزدارىمىزدى ۇرىپ سوققان عانا ەمەس، پسيحولوگيالىق زورلىق ارەكەتتەرىن الدىن الۋ، كىشكەنتاي قىزدارعا جىنىستىق ارەكەت جاساعاندى، اكىمشىلىك ەمەس، قىلمىس رەتىندە باعالاپ جاۋاپقا تارتۋدى ۇسىنىپ جاتىرمىز.
قوعام ءبىزدىڭ اركەتتى قولداپ جاتقانىن بايقايمىز.
زورلىق كورسەتكەن ادامعا ەش اياۋشىلىق بولماۋى كەرەك دەپ ويلايسىڭ عوي.
ءار قايسىمىزدىڭ قارىنداستۆارىمىز، قىزدارىمىز ، نەمەسە نەمەرەلەرىمىز بار - قورعاۋمىز كەرەك.
وسى زورلىق زومبىلىق بوتسيىنشا زاڭدى قاتايتۋعا ەكس ءمينيستىردىڭ جاساعان قىلمىسى تىكەلەي اسەر ەتتى. ازاماتتار پەتيتسياعا قول جيناپ، ەشكىم اتى فاميلياسىن ، قىزمەتىن پايدالانىپ جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشپاۋ كەرەك دەپ تالاپ قويىپ جاتتى.
بىراق سوڭعى كەزدە بايقاعانىم ، كوپتىن نارازىلىعن تۋعىزعان اسا جاۋىزدىقپەن ادام ولتىرگەن قىلمىسكەردى دە اقتاپ الۋعا تىرىسقاندار تابىلىپ جاتىر. ولار اياق-قولىن جەرگە تيگىزبەي، ونىڭ ءبىلىمدى، ىسكەر مامان، قامقور كۇيەۋ ەكەنىن ايتىپ، التىن بالاعا تەڭەگەن بولاتىن.
قىلمىسكەردى اقتاۋىن بىلاي قويىپ، قولىنان قازا تاپقان جاس قىزعا كۇيە جاعۋعا تالپىنعاندار دا بولدى. الايدا حالىق اقىماق ەمەس. ادام ءولىمى بولدى ما - اعان ناقتى ادام ايىپتى.
سوندىقتان اقىلعا قونىمسىز سوزدەرمەن قىلمىسكەردى اقتاۋعا تىرىسۋ تىم ورىنسىز.
زاڭ جوباسىن قاراۋ جۇمىس توبىندامىن. ماجىلىستە قاراۋ كەزىندە كەيبىر ازاماتتار الاڭداۋىن ءبىلدىرىپ جاتىر - قىلمىسى جايلى جاڭالىقتار توقتاپ، ءىس جابىلعان سياقتى بولعان. جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساپ كەتپەي ما، بايلانىستارىن پايدالانىپ دەپ. ولاي ويلاۋدىڭ قاجەتى جوق، بۇل جاعداي قوعامنىڭ نازارىندا، سوت ءىسى ءالى اياقتالعان جوق. جاقىندا عانا زاڭگەرلەر ءىستىڭ جاي-جاپسارىمەن تانىسىپ، ماتەريالداردى قاراپ ءبىتتى دەگەن اقپارات شىقتى.
بىراق وسى تۇستا قىلمىس جاسادى دەگەن كۇدىكتىنىڭ جاقىندارى قايتادان اقپاراتتىق قۇرالداردى، الەۋمەتتىك جەلىلەردى ىسكە قوسىپ، ەكس چينوۆنيكتى اقتاپ الۋعا تىرىسپاۋ كەرەك.
ءبىز وعان قوعام بولىپ جول بەرمەيمىز.
بۇل ءىستىڭ ارى قاراي قالاي ءوربيتىنىن مەن دە، ءسىز دە، ءبارىمىز قوعام بولىپ باقىلاپ وتىرۋىمىز كەرەك.
سەبەبى قىلمىسكەردىڭ قولىنان قايتىس بولعان جاس قىز ءولىمى ەلدەگى ۇلكەن ماسەلەنىڭ بەتىن اشىپ كەتتتى.
بۇعان دەيىن دە جارىنان تاياق جەپ، ارقا سۇيەرى بولماعان سوڭ ىشتەن تىنىپ جۇرگەن ايەلدەر كوپ بولاتىن.
ەگەر بۇرىن ءمينيستىر بولعان قىلمىسكەر، ءوز مۇمكىنشىلىگىنە سۇيەنىپ جازادان قۇتىلىپ كەتەتىن بولسا، زاڭعا ءۇمىت ارتىپ وتىرعان قانشاما ايەلدىڭ ساعى سىنادى.
قوعام جاڭا قازاقستاننىڭ ادىلدىگى وسى ما دەپ سەنىمىن جوعالتادى.
مەن زاڭگەر ءارى ءماجىلىس دەپۋتاتى رەتىندە قىلمىسكەردىڭ لايىقتى جازاسىن الاتىنىنا سەنەمىن ءارى باقىلايمىن.
سەبەبى ادىلەتتى قوعام قۇرامىز دەسەك، تانىس-تامىر دەگەن تۇسىنىكتەن تولىعىمەن ارىلىپ، تەك زاڭ اياسىندا جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك.
ارينە سوت الدىندا تاعى دا قىلمىسكەردى اقتاپ الۋعا تىرىساتىندار تابىلاتىنى ءسوزسىز. بىراق ناقتى دالەلدەر بار جەردە ولاردىڭ سوزدەرىنىڭ سالماعى بولادى دەپ ويلامايمىن.
جالپى الداعى كەزدە وسىنداي قىلمىستى اقتاۋعا تىرىساتىن كەز كەلگەن تانىمال ازامات، باق وكىلدەرى كەمىندە قوعاممەن ايىپتالى كەرەكك دەپ ويلايمىن. بۇگىن تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق كورسەتىپ، كىسى ولتىرگەن كۇدىكتىنى اقتاپ وتىرسا، ەرتەڭ ءوزى سول ءىستى قايتالاماسىنا كەپىلدىك بار ما؟
سوندىقتان ءوز تاراپىمنان سوت پروتسەسى اشىق تۇردە جۇرەدى دەپ كۇتەمىن. سوت پروتسەسىنىڭ ءوتۋ بارىسىن باستان اياق قاداعالاپ، قانداي دا ءبىر «بارماق باستى، كوز قىستى» فاكتىلەرىنە جول بەرىلمەۋىن باقىلاپ وتىراتىن بولامىن.
ءبىر اۋلەتتىڭ باعىپ قاعىپ ەركەلەتىپ وسىرگەن سۇيىكتى قىزدارى ءولىمى بەكەر بولماس ءۇشىن زاڭنىڭ قاتاڭ ساقتالىپ، قىلمىسكەردىڭ جازالانۋىن قوعام بولىپ تالاپ ەتۋىمىز كەرەك. سوندا عانا ادىلەتتى قازاقستانعا جەتەتىن بولامىز.
ءاربىرىمىزدىڭ انامىز، قارىنداسىمىز، دوسىمىز، قىزىمىز بار ەكەنىن ۇمىتپايىق! ولار قاۋىپسىز قوعامدا ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن زورلىق-زومبىلىق كورسەتكەن ءار ادام ءادىل جازاسىن الۋى كەرەك.
مۇرات ابەنوۆ،
ءماجىلىس دەپۋتاتى وتباسىندا زورلىق زومبىلىققا قارسى زاڭ جوباسىنىڭ جۇمىس توبىنىڭ مۇشەسى
Abai.kz