2025 جىل قازاقستان ءۇشىن ەكونوميكالىق دامۋدا ساپالىق بەتبۇرىس كەزەڭى بولدى. نومينالدى جالپى ىشكى ءونىم شامامەن 300 ملرد اقش دوللارىنا جەتتى، ال ناقتى ەكونوميكالىق ءوسىم 6,5% دەڭگەيىندە قالىپتاستى.

بۇل كورسەتكىش داعدارىسقا دەيىنگى جىلداردان دا، 2021–2023 جىلدارداعى قالپىنا كەلتىرۋ وسىمىنەن دە جوعارى بولىپ، 2018–2025 جىلدار ارالىعىنداعى ەڭ كۇشتى ءوسىم جىلى رەتىندە ەرەكشەلەندى. بۇل ۇردىستەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ «Turkistan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا اتاپ وتىلگەن ەل ەكونوميكاسىن جاڭعىرتۋ جانە ساپالىق وسىمگە كوشۋ باعىتىمەن تولىق ۇندەسەدى.

ەرەكشە جاعداي ەكونوميكالىق ءوسىم نەگىزىنەن مۇنايلىق ەمەس سەكتورلاردىڭ جەدەلدەۋىنىڭ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى. قۇرىلىس سەكتورى شامامەن 11–13% ءوسىم كورسەتىپ، تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ كەڭەيۋى، ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى جانە مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالاردىڭ ارتۋىمەن سيپاتتالدى. ساۋدا سالاسى 8–9% دەڭگەيىندە ءوستى، وعان ىشكى تۇتىنۋدىڭ كەڭەيۋى، حالىق تابىسىنىڭ ءوسۋى جانە تسيفرلىق ساۋدا ارنالارىنىڭ دامۋى ىقپال ەتتى. ونەركاسىپ ءوندىرىسى جالپى العاندا 5–6% ارتتى، ءوسىمنىڭ نەگىزگى ۇلەسى وڭدەۋ ونەركاسىبىنە تيەسىلى بولدى. وڭدەۋ ونەركاسىبى 6–7% ءوسىم كورسەتىپ، ماشينا جاساۋ، مەتالل وڭدەۋ، قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن ازىق-تۇلىك ءوندىرىسى نەگىزگى درايۆەرلەرگە اينالدى.

بۇل ديناميكا ەكونوميكانىڭ قۇرىلىمدىق ءارتاراپتانۋ ءۇردىسىنىڭ كۇشەيگەنىن، ىشكى ءوندىرىس پەن قىزمەت كورسەتۋ سالالارىنىڭ ءرولىنىڭ ارتقانىن جانە سىرتقى شيكىزات كونيۋنكتۋراسىنا تاۋەلدىلىكتىڭ بىرتىندەپ تومەندەي باستاعانىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار گەولوگيالىق بارلاۋ مەن يندۋستريالىق جوبالاردىڭ جاندانۋى ەكونوميكانىڭ ەكىنشى ينۆەستيتسيالىق تسيكلىنە نەگىز قالادى.

كەزەڭدىك تۇرعىدان العاندا, 2018–2019 جىلدارى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ نومينالدى كولەمى شامامەن 180–185 ملرد اقش دوللارى دەڭگەيىندە قالىپتاستى. 2018 جىلى ءجىو شامامەن 179 ملرد اقش دوللارىن, 2019 جىلى 181–182 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى، ناقتى ەكونوميكالىق ءوسىم جىلىنا ورتا ەسەپپەن 4–4,5% دەڭگەيىندە بولدى. بۇل كەزەڭدە ءوسىم نەگىزىنەن شيكىزات ەكسپورتى مەن ىشكى تۇتىنۋعا سۇيەندى، ال ينۆەستيتسيالىق جانە ونىمدىلىك فاكتورلارىنىڭ ۇلەسى شەكتەۋلى بولدى.

وسى تۇرعىدان العاندا، 2025 جىلعى ءوسىم ءبىر جاعىنان ەكونوميكانىڭ بەيىمدەلۋ الەۋەتىن كورسەتسە، ەكىنشى جاعىنان قولدانىستاعى مودەلدىڭ شەگىنە جاقىنداعانىن اڭعارتتى: ءوسىمنىڭ نەگىزگى كوزدەرى ىشكى سۇرانىس، بيۋدجەتتىك شىعىستار جانە ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيالار بولىپ قالا بەردى. بۇل الداعى كەزەڭدە جەكە ينۆەستيتسيالاردى، ونىمدىلىكتى جانە ەكسپورتتىق الەۋەتتى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان جاڭا ءوسۋ كوزدەرىن قالىپتاستىرۋدىڭ وزەكتىلىگىن ارتتىرادى.

اتالعان كەزەڭدە ءجىو-ءنىڭ نومينالدى ءوسۋى نەگىزىنەن باعالاردىڭ ءوسۋى، ىشكى سۇرانىستىڭ كەڭەيۋى جانە بيۋدجەتتىك شىعىستاردىڭ ارتۋى ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى. الايدا ەكسپورت پەن جەكە ينۆەستيتسيالار تولىققاندى ءوسىم درايۆەرلەرىنە اينالماي، ەكونوميكالىق ءوسىم يمپورتتىڭ ۇلعايۋىمەن جانە ينفلياتسيالىق قىسىمنىڭ كۇشەيۋىمەن قاتار ءجۇردى.

2018–2025: قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ تراەكتورياسى (ملرد اقش دولل.، %)

سۋرەت: اۆتوردىڭ مۇراعاتىنان الىندى.

سۋرەت: اۆتوردىڭ مۇراعاتىنان الىندى.

عالي دىنمۇحاممەد ءازىمبايۇلى،

ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، پروفەسسور، قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ورتالىق ديرەكتورى

Abai.kz