جاڭارعان پارلامەنت «قۇرىلتاي» دەپ اتالادى...
بۇل تۋرالى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قىزىلوردا قالاسىندا ءوتىپ جاتقان ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا مالىمدەدى.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، جيىن بارىسىندا جاڭا پارلامەنتتىڭ قانداي بولاتىنى، ونىڭ قۇرىلىمى، دەپۋتاتتار سانى جانە جۇمىس ىستەۋ ءتارتىبى جونىندە نەگىزگى پىكىرتالاس وربىگەن.
– نەگىزگى پىكىرتالاس جاڭا پارلامەنت قانداي بولادى، نەشە دەپۋتاتتان تۇرادى، قۇرىلىمى قانداي بولادى جانە قالاي جۇمىس ىستەيدى دەگەن ساۋالدار توڭىرەگىندە ءوربىدى. بۇل – تەرەڭ زەردەلەپ، جان-جاقتى ساراپتاپ، ولشەپ، بايىپپەن تۇپكىلىكتى شەشىم قابىلدايتىن اسا ماڭىزدى، ءتىپتى شەشۋشى ماسەلە. قازىر مەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ تورىنەن سىزدەرگە جۇمىس توبىندا تالقىلانعان نەگىزگى ۇسىنىستاردى تانىستىرعىم كەلەدى، – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى جاڭا پارلامەنتكە «قۇرىلتاي» اتاۋىن بەرۋ جونىندە ۇسىنىس ءبىلدىردى.
– ەڭ الدىمەن بولاشاق پارلامەنتتىڭ اتاۋى بويىنشا پىكىرىمدى ايتسام. قىسقاشا ايتقاندا، «قۇرىلتاي» دەگەن اتاۋدى بەرۋ كەرەك دەپ سەنەمىن. ازاماتتارىمىز وسى ماسەلەگە قاتىستى ءوز پىكىرىن ءبىلدىرىپ، ۇسىنىستارىن جولدادى. جۇمىس توبى كەلىپ تۇسكەن ۇسىنىستاردى زەردەلەپ، بارلىق جاعىنان قاراستىردى. وتە ماڭىزدى جۇمىس اتقارىلدى. بۇل باعىتتاعى شارۋانىڭ ءبارىن ءوزىم تىكەلەي باقىلاۋدا ۇستادىم، – دەيدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنتتىڭ سوزىنشە، بىلتىر قازان ايىنىڭ ورتاسىندا جۇمىس توبىنىڭ العاشقى وتىرىسى وتكەن، ال جاڭا جىلدان بەرى جۇمىس توبىنىڭ مۇشەلەرى ءۇش رەت باس قوسقان.
مەملەكەت باسشىسى «قۇرىلتاي» اتاۋىنىڭ تاريحي اياسى مەن ماعىناسى حالقىمىزعا تۇسىنىكتى ءارى جاقىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– قۇرىلتاي وتىرىسىن جاڭعىرتۋ باستاماسىن مەن ءوزىم 2022 جىلى كوتەردىم، – دەدى پرەزيدەنت.
جاڭا پارلامەنتتىڭ ماندات سانى 145 بولۋى مۇمكىن
ۇلتتىق قۇرىلتايدا ءسوز سويلەگەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭا پارلامەنتتىڭ قۇرامى مەن قۇرىلىمىنا قاتىستى جۇمىس توبى تالقىلاعان نەگىزگى ۇسىنىستاردى تانىستىردى.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، جۇمىس توبى اياسىندا بۇل ماسەلەگە بايلانىستى بىرنەشە ۇستانىم قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا، ءبىرىنشى تاراپ حالىق سانىنا قاراي پروپورتسيونالدى وكىلدىك بەرۋدى ۇسىنسا، ەكىنشى تاراپ دەپۋتاتتار سانىن 500-گە دەيىن ارتتىرۋ قاجەت دەگەن پىكىر بىلدىرگەن.
– دەپۋتات سانىن كوبەيتۋدىڭ ەش قاجەتى جوق. ماسەلە ساندا ەمەس، ساپادا. ەڭ باستىسى، پارلامەنتتە ناعىز وتانشىل ازاماتتار مەن بىلىكتى ماماندار وتىرۋى ءتيىس. جۇمىس توبى ازاماتتاردىڭ ۇسىنىستارىن قىزۋ تالقىلادى. اقىرى سوڭىندا پارلامەنتتىڭ ماندات سانى 145 بولۋى قاجەت دەگەن بايلامعا كەلدى، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى جاڭا پارلامەنتتىڭ ىشكى قۇرىلىمىنا قاتىستى دا بىرقاتار ناقتى ۇسىنىستى ايتتى. پرەزيدەنتتىڭ سوزىنشە، جاڭا پارلامەنتتە توراعانىڭ ءۇش ورىنباسارى بولۋى مۇمكىن، ال كوميتەتتەر سانى 8-دەن اسپاۋى ءتيىس.
بۇدان بولەك، مەملەكەت باسشىسى جاڭا پارلامەنتتە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ كۆوتاسى بولمايتىنىن مالىمدەدى.
– دەپۋتاتتار پروپورتسيونالدى جۇيە قاعيداتىمەن سايلانادى – توقاەۆ
ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا ءسوز سويلەگەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭا پارلامەنتتى جاساقتاۋ تارتىبىنە قاتىستى ۇسىنىستاردى تانىستىردى،
دەپۋتاتتار پروپورتسيونالدى جۇيە قاعيداتىمەن سايلانادى
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، ۇسىنىستاردىڭ ءۇشىنشى بولىگى دەپۋتاتتاردى سايلاۋ جۇيەسىنە قاتىستى بولعان.
– دەپۋتاتتار ەندى پروپورتسيونالدى جۇيە قاعيداتىمەن سايلانادى. مۇنداي ءتاسىل ساياسي پارتيالاردىڭ ينستيتۋتسيونالدىق ءرولىن كۇشەيتەدى، سونداي-اق ولاردىڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرادى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ كەيبىر ساياسي پارتيالار پارلامەنتپەن قاتار بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتاردى دا پروپورتسيونالدى جۇيە ارقىلى قالىپتاستىرۋدى ۇسىنعانىن اتاپ ءوتتى.
– بىراق ايماقتاردا ماجوريتارلىق جۇيەنى ساقتاپ قالۋ كەرەك دەپ ويلايمىن، – دەدى پرەزيدەنت.
جاڭا پارلامەنت 5 جىلعا سايلانادى
ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ زاڭ شىعارۋشى ورگاننىڭ جۇمىس ءتارتىبى مەن راسىمدەرىنە قاتىستى ۇسىنىستاردىڭ ءتورتىنشى بولىگىنە توقتالدى
پرەزيدەنتتىڭ سوزىنشە، جاڭا پارلامەنتتە دەپۋتاتتاردى بەس جىل مەرزىمگە سايلاۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىمەن قاتار زاڭ شىعارۋ پروتسەسىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا زاڭ قابىلداۋدىڭ ءۇش كەزەڭنەن تۇراتىن جاڭا پروتسەدۋراسى ۇسىنىلعان.
– دەپۋتاتتار ءبىرىنشى كەزەڭدە زاڭ جوباسىن جالپى ماقۇلدايدى. ودان كەيىن وزگەرىستەردى ماقۇلدايدى، سوڭىندا زاڭدى قابىلدايدى. وسىلايشا، ءبىز پارلامەنت قىزمەتىن تۇبەگەيلى قايتا قۇرۋ ارقىلى وسىعان دەيىن جۇزەگە اسىرىلعان ساياسي رەفورمالاردى ودان ءارى جالعاستىرامىز، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇل وزگەرىستەر مەملەكەتتىڭ ينستيتۋتسيونالدىق تۇعىرىن نىعايتۋعا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز "كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» قاعيداتىنا سايكەس ورنىقتى ساياسي جۇيە قالىپتاستىرامىز. باستى ماقساتىمىز دا – وسى، – دەيدى پرەزيدەنت.
Abai.kz