جاڭا قازاقستانعا – جاڭا كونستيتۋتسيا!
كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيا ەلدىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ جوباسىن جاريالادى. قازىرگى ۋاقىتتا جوبا حالىق اراسىندا كەڭىنەن تالقىلانۋدا. قازاقستان حالىق پارتياسى ەلدىڭ جاڭا نەگىزگى زاڭىنىڭ جوباسىن قولدايتىنى تۋرالى رەسمي مالىمدەمە جاسادى.
«ء…بىز بۇل قۇجاتتى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ساياسي رەفورمالارىن ىسكە اسىرۋدىڭ جانە «ادىلەتتى قازاقستان» قۇرۋدىڭ زاڭدى ءارى كەزەكتى كەزەڭى دەپ باعالايمىز، – دەلىنگەن مالىمدەمەدە. – جوبا بيلىك تارماقتارىنىڭ تەڭگەرىمىن قامتاماسىز ەتەتىن جانە جاڭا ساياسي شىنايىلىق ءۇشىن قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىراتىن نەگىزگى ينستيتۋتسيونالدىق وزگەرىستەردى بەكىتەدى…»
قحپ پارلامەنتتىك فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى، زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ماگەررام ماگەرراموۆ اتاپ وتكەندەي، كوميسسيا وتىرىستارىندا باستامالار مەن ۇسىنىستار مۇقيات قارالىپ، تالقىلاندى جانە بارلىق «ارتىقشىلىقتار» مەن «كەمشىلىكتەر» ساراپتالدى.
سۋرەت: halykpartiyasy.kz سايتىنان الىندى.
– ەلدىڭ جاڭا نەگىزگى زاڭى جوباسىنىڭ ەرەكشەلىگى ونى اشىق تالقىلاۋ جانە جاڭا نورمالار مەن ەرەجەلەردى جان-جاقتى پىسىقتاۋ بولدى، – دەدى م.ماعەرراموۆ. – جاڭا كونستيتۋتسيانى ۇجىمدىق قاتىسۋدىڭ، ازاماتتاردىڭ، ساياسي پارتيالاردىڭ، قوعامدىق ۇيىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ بىرلەسىپ اتقارعان جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى دەپ قابىلداۋ كەرەك.
كونستيتۋتسيالىق رەفورماعا قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستاندا ءبىر پالاتالى پارلامەنت قۇرۋ تۋرالى باستاماسى نەگىز بولدى. قحپ 2023 جىلعى پارتيالىق باعدارلاماسىندا وسىنداي يدەيانى العا تارتتى. پارتيالىقتار ءبىر پالاتالى قۇرىلتايعا كوشۋ «ىقپالدى پارلامەنت» قاعيداتىن ىسكە اسىرۋدى وڭتايلى قامتاماسىز ەتەدى دەپ سانايدى.
«…جوبانى مۇقيات زەردەلەگەننەن كەيىن ءبىز پارتيامىزدىڭ باعدارلامالىق ۇستانىمىمەن ۇندەسەتىن نەگىزگى نوۆەللالارعا قولداۋ بىلدىرگىمىز كەلەدى»، – دەلىنگەن مالىمدەمەدە. – ءبىز ساياسي جۇيەنى دامىتۋداعى ماڭىزدى قادام ءبىر پالاتالى پارلامەنت – قۇرىلتاي جوعارى وكىلدى ورگانىنىڭ مارتەبەسىن كونستيتۋتسيالىق تۇرعىدا بەكىتۋدى دۇرىس دەپ سانايمىز. ءبىز سايلاۋالدى باعدارلامامىزدا ءبىر پالاتالى مودەلگە كوشۋدى قولداعان بولاتىنبىز جانە بۇگىن بۇل وتە دۇرىس شەشىم بولعانىن كورىپ وتىرمىز. سەبەبى ول مەملەكەتتىڭ قازىرگى دامۋ باعىتىنا تولىق سايكەس كەلەدى. ءبىر پالاتالى مودەلگە كوشۋ «ىقپالدى پارلامەنت» قاعيداتىن ىسكە اسىرۋعا، ارتىق بيۋروكراتيالىق بۋىنداردى جويۋعا جانە دەپۋتاتتاردىڭ جەكە جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان ازاماتتاردىڭ ەلدى باسقارۋعا قاتىسۋىن ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدا بەكىتەتىن قازاقستان حالىق كەڭەسى ينستيتۋتى ماڭىزدى تولىقتىرۋ رەتىندە ەنگىزىلىپ وتىر. قحپ وكىلدەرىنىڭ پىكىرىنشە، «ەڭبەك ەتۋ قۇقىعى» دەگەن تۇجىرىمدامانىڭ قولدانىلۋى الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق كەپىلدىكتىڭ ءمانىن كۇشەيتىپ، اتالعان قۇقىقتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىڭ پروگرەسسيۆتى مىندەتتەمەلەرىن ايقىنداي تۇسەدى.
«ء…بىز ءۇشىن الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىنداعى ۇستانىمداردىڭ ناقتىلانۋى ەرەكشە ماڭىزعا يە»، – دەپ اتاپ ءوتتى پارتيا وكىلدەرى. – ءبىز كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ 27-بابىنداعى «ەڭبەك ەركىندىگى» دەگەن تۇجىرىمنىڭ ورنىنا «ءار ادام ەڭبەك ەتۋگە قۇقىلى» دەگەن ناقتى نورما ەنگىزىلگەنىن وڭ باعالايمىز. بۇل نورما ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك جانە مادەني قۇقىقتار تۋرالى حالىقارالىق پاكتقا ساي كەلەدى جانە مەملەكەتتى جۇمىسپەن قامتۋ مەن لايىقتى ەڭبەك جاعدايىمەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتايدى. ءبىز ءۇشىن بۇل پرينتسيپ تۇرعىسىنان اسا ماڭىزدى، سەبەبى ەڭبەك ادامنىڭ قۇقىعى مەن مۇددەسىن قورعاۋ ۇنەمى قازاقستان حالىق پارتياسىنىڭ باستى باسىمدىعى بولعان جانە وسىلاي بولىپ قالا بەرەدى…»
بۇل كوزقاراسقا قحپ دەپۋتاتى يرينا سميرنوۆا پىكىر ءبىلدىردى.
سۋرەت: halykpartiyasy.kz سايتىنان الىندى.
– ۇسىنىلىپ وتىرعان نورمانى بەكىتكەن جاعدايدا مەملەكەت بارلىق تۋىندايتىن مىندەتتەرىمەن بىرگە ازاماتتارعا ەڭبەك ەتۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس، – دەپ مالىمدەدى ماجىلىسمەن.
قۇجاتتا قولدانىستاعى كونستيتۋتسيانىڭ وڭ تۇستارى ساقتالعان. جاڭا جوبادا پارتيانىڭ وسىعان دەيىن كوتەرگەن جەر قويناۋى مەن تابيعي بايلىقتار تۋرالى باستاماسى باپ رەتىندە قالدىرىلعان.
«ء…بىز ىرگەلى ەكونوميكالىق نەگىزدەردىڭ ساباقتاستىعىن اتاپ وتەمىز، – دەلىنگەن قحپ مالىمدەمەسىندە. – جوبانىڭ 8-بابىندا جەر جانە ونىڭ قويناۋى حالىققا تيەسىلى ەكەنى جونىندەگى نەگىزگى نورما ساقتالعان. قازاقستان حالىق پارتياسى ۇلتتىق بايلىقتىڭ ءار ازاماتقا قىزمەت ەتۋىن تالاپ ەتە وتىرىپ، ءدال وسى ۇستانىمدى بەرىك قورعادى. سونىمەن قاتار بۇل رەسۋرستىق ىرگەتاس جاڭا ستراتەگيالىق ۆەكتورمەن تولىقتىرىلىپ وتىر: 3-باپتا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ باسىم باعىتى رەتىندە ادام كاپيتالى، عىلىم مەن ءبىلىم دامىتىلاتىنى جاريالانعان. ءبىز تابيعي بايلىقتان تۇسكەن تابىستى ءبىلىم مەن ازاماتتاردى دامىتۋعا ينۆەستيتسيالاۋ ارقىلى ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ نەگىزىن قالىپتاستىراتىن ءتاسىلدى دۇرىس دەپ سانايمىز…»
قحپ دەپۋتاتى يسلام سۇڭقاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل وتە ماڭىزدى تولىقتىرۋ.
سۋرەت: halykpartiyasy.kz سايتىنان الىندى.
– جاڭا كونستيتۋتسيادا ءبىلىم، عىلىم، مادەنيەت جانە يننوۆاتسيالار نەگىزگى باسىمدىق بولىپ ناقتىلاندى، – دەپ ءتۇسىندىردى ماجىلىسمەن. – بۇل مەملەكەتتىڭ بولاشاعى مينەرالدى رەسۋرستار مەن تابيعي بايلىقتا ەمەس، ادام كاپيتالى مەن ازاماتتاردىڭ جەتىستىگىنەن كورىنىس تاباتىنىن ايقىندايدى. بۇل تۇبەگەيلى جانە ماڭىزدى بەتبۇرىس.
پارتيانىڭ مالىمدەمەسى زاڭ جوباسىن جوعارى باعالاۋمەن تۇيىندەلدى.
«ء…بىز پرەامبۋلانىڭ يدەولوگيالىق مازمۇنىن قولدايمىز، وندا ۇلى دالامەن تاريحي ساباقتاستىق، «زاڭ جانە ءتارتىپ» قاعيداتىنا سونداي-اق ، ادىلەتتىلىك يدەالدارىنا ادالدىق بەكىتىلگەن. قۇجاتتا قوعامنىڭ تۇراقتىلىعىنىڭ نەگىزى بولىپ تابىلاتىن ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ ماڭىزدى، – دەلىنگەن. – جاڭا كونستيتۋتسيا مەملەكەتتىلىكتىڭ ودان ءارى دامۋى ءۇشىن قۇقىقتىق شەڭبەر قالىپتاستىرىپ، دەموكراتيا ينستيتۋتتارىنىنىڭ وكىلدىگىمەن ازاماتتاردى بىرىكتىرەدى. قازاقستان حالىق پارتياسى باستى ورىنعا ادام مەن ازاماتتىىڭ مۇددەسى قويىلعان جوبانى قولدايدى…»
Abai.kz
