ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «كونستيتۋتسيالىق رەفورما – 2026: ءسوز بوستاندىعى، اقپارات ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك جانە جەكە دەرەكتەردى قورعاۋ» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.

ءىس-شاراعا «باس رەداكتورلار كلۋبى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ مۇشەلەرى، جەتەكشى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ باسشىلارى، مەديا سالاسىنىڭ ساراپشىلارى مەن ارداگەر جۋرناليستەر قاتىستى. دوڭگەلەك ۇستەلدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى، باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ توراعاسى ب.ن. جەكسەنباي جۇرگىزدى:

«ءسوز بوستاندىعى — دەموكراتيالىق مەملەكەتتىڭ نەگىزگى قۇندىلىعى. جاڭا كونستيتۋتسيادا ول بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ەركىندىگىمەن بىرگە ناقتى كەپىلدەندىرىلۋى ءتيىس. 

سونىمەن قاتار، ءسوز بوستاندىعى مەن ازاماتتاردىڭ ار-نامىسى، جەكە دەرەكتەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى اراسىنداعى تەپە-تەڭدىك كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە ايقىندالۋى قاجەت. ال جاۋاپكەرشىلىك قۇقىقتىق، ءادىل ءارى تەڭگەرىمدى بولىپ، جۋرناليستىك زەرتتەۋ مەن قوعامدىق سىنعا كەدەرگى كەلتىرمەۋى ءتيىس.»

دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا 2026 جىلعى كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ نەگىزگى باعىتتارى، ءسوز بوستاندىعىنىڭ قازىرگى مازمۇنى، اقپارات تاراتۋداعى جاۋاپكەرشىلىك، جالا مەن ار-نامىس ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىلاندى. قاتىسۋشىلار ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ، سونداي-اق تسيفرلىق كەڭىستىكتەگى جاڭا قاۋىپ-قاتەرلەرگە قۇقىقتىق جاۋاپ بەرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

جيىندا قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى م.س. باشيموۆ، «قازاقستان» رترك» اق توراعاسى ە. بۇراحان، «حابار» اگەنتتىگى» اق توراعاسى ك.ب. ويشىباەۆ، «Qazcontent» اق توراعاسى ا. زادابەك جانە باسقا دا سالا وكىلدەرى بايانداما جاساپ، مەديا كەڭىستىكتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماستى.

ءجارىسسوز بارىسىندا الماتى قالاسى، الماتى وبلىسى، سولتۇستىك قازاقستان، قىزىلوردا، وڭتۇستىك قازاقستان جانە اتىراۋ وبلىستارىنان ونلاين فورماتتا قاتىسقان جۋرناليستەر مەن مەديا باسشىلار ءوز قالالارىنان قوسىلىپ، جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا قاتىستى پىكىرلەرى مەن ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى. سونىمەن قاتار، الماتى قالاسىنان مەديا مايتالماندارى مەن  باسشىلارى ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جينالدى. ءوز پىكىرلەرىن ۇسىندى.

تالقىلاۋ كەزىندە ءسوز بوستاندىعىنىڭ دەموكراتيالىق قوعامداعى نەگىزگى قۇندىلىقتاردىڭ ءبىرى ەكەنى، سونىمەن قاتار اقپارات تاراتۋداعى جاۋاپكەرشىلىك، جالعان اقپاراتتىڭ الدىن الۋ جانە ازاماتتاردىڭ ار-نامىسى مەن قادىر-قاسيەتىن، جەكە دەرەكتەرىن قورعاۋ اراسىنداعى قۇقىقتىق تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى.

ءىس-شارا قورىتىندىسى بويىنشا دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ رەزوليۋتسياسى قابىلداندى. قۇجاتتا كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ نەگىزگى باعىتتارى بويىنشا مەديا قاۋىمداستىقتىڭ ۇستانىمى مەن ۇسىنىستارى جۇيەلەنىپ، ءسوز بوستاندىعىن، بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ەركىندىگىن جانە اقپارات الۋ مەن تاراتۋ قۇقىعىن كونستيتۋتسيادا بەرىك بەكىتۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى.

رەزوليۋتسيادا ءسوز بوستاندىعى مەن اقپارات تاراتۋداعى جاۋاپكەرشىلىك، ازاماتتاردىڭ ار-نامىسى مەن قادىر-قاسيەتىن، ىسكەرلىك بەدەلى اراسىنداعى قۇقىقتىق تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە ناقتى ايقىندالۋى ءتيىس ەكەنى كورسەتىلدى. قاتىسۋشىلار جالعان اقپارات پەن جالا جابۋ ءۇشىن كوزدەلەتىن جاۋاپكەرشىلىك نورمالارى ءادىل، ناقتى جانە تەڭگەرىمدى بولۋى، سونىمەن قاتار جۋرناليستىك زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە جانە قوعامدىق ماڭىزى بار سىن ايتۋعا كەدەرگى كەلتىرمەۋى قاجەت دەگەن ورتاق پىكىرگە كەلدى.

سونداي-اق رەزوليۋتسيادا اقپارات تاراتۋداعى جاۋاپكەرشىلىك، جەكە ومىرگە قول سۇقپاۋشىلىق جانە ادامنىڭ قادىر-قاسيەتىن ساقتاۋ قازىرگى اقپاراتتىق جانە تسيفرلىق ءداۋىردىڭ باستى كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە تانىلىپ، بۇل باعىتتاعى نورمالاردى حالىقارالىق ستاندارتتار مەن ۇزدىك تاجىريبەلەردى ەسكەرە وتىرىپ ناقتىلاۋ ۇسىنىلدى.

قۇجاتتا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى كاسىبي، تەڭگەرىمدى جانە جاۋاپكەرشىلىكپەن جاريالاۋ ارقىلى قوعامداعى قۇقىقتىق مادەنيەتتى نىعايتۋداعى ەرەكشە ءرولى اتاپ ءوتىلدى. جۋرناليستىك قاۋىمداستىق جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن ودان ءارى قوعامدىق جانە ساراپتامالىق تالقىلاۋعا بەلسەندى قاتىسۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.   

قابىلدانعان رەزوليۋتسيا قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ 2026 جىلعى 9 اقپاندا وتكەن دوڭگەلەك ۇستەلىنىڭ قورىتىندى ۇستانىمىن بىلدىرەدى جانە ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مۇددەلى تاراپتارعا ۇسىنىس سيپاتىندا جولداناتىن بولادى.

Abai.kz