قىسقى وليمپيادا ساباقتارى
جاھان جۇرتى كوز تىككەن يتاليانىڭ ميلان جانە كورتينا-د’امپەتستسو قالالارىندا وتكەن XXV قىسقى وليمپيا ويىندارى مارەسىنە جەتتى. ءتورت جىلدىقتىڭ باستى دوداسىنا الەمنىڭ 94 ەلىنەن 2917 سپورتشى قاتىسىپ، 16 ديستسيپلينا بويىنشا 116 جۇلدە جيىنتىعىن ساراپقا سالدى.
قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى قىسقى وليمپياداعا 10 ديستسيپلينا بويىنشا 36 سپورتشىمەن (18 ەر، 18 ايەل) قاتىستى. اتاپ ايتقاندا، مانەرلەپ سىرعاناۋ، كونكيمەن جۇگىرۋ، شورت-ترەك، فريستايل-اكروباتيكا، فريستايل-موگۋل، شاڭعىمەن تۇعىردان سەكىرۋ، تاۋ شاڭعىسى، شاڭعى جارىسى، بياتلون جانە شاڭعى قوسسايىسى سپورت تۇرلەرىنەن سىنعا ءتۇستى. وتانداستارىمىز 49 مەدال جيىنتىعى ساراپقا سالىنعان باسەكەلەردە باق سىنادى.
مەدال سانى جاعىنان ادەتتەگىدەي سولتۇستىك ەۋروپا ساڭلاعى نورۆەگيا كوش باستادى. ءبىز 19-شى ورىنعا تابان تىرەدىك. كليماتى بىزگە جاقىن بەلگيا مەن فينلانديانى ارتتا قالدىرعانىمىزدى، العاشقى جيىرمالىققا ەنگەنىمىزدى قاناعات تۇتتىق. ءبىزدى 94 ەلدىڭ ىشىنەن الدىعا شىعارعان جالعىز التىن. بۇل جولى قازاقستان قۇراماسىنىڭ ماڭدايىنا جازعانى وسى جولعىز التىن مەدال بولدى. باسقا كۇمىس تە جوق، قولا دا جوق.
وتاندىق سپورت ءۇشىن بيىلعى وليمپيادانىڭ ەڭ ءىرى جەتىستىگى 13 اقپاندا تىركەلدى. سول كۇنى وتانداسىمىز ميحايل شايدوروۆ مانەرلەپ سىرعاناۋدان وليمپيادا چەمپيونى اتاندى. بۇل – قازاقستاننىڭ قىسقى وليمپيادادا كەيىنگى 32 جىلدا جەڭىپ العان تۇڭعىش التىن مەدالى ءارى مانەرلەپ سىرعاناۋدان ەل تاريحىنداعى العاشقى وليمپيادا چەمپيونى. بۇعان دەيىن بۇل سپورت تۇرىنەن قازاقستان قورجىنىندا تەك قولا جۇلدە بولعان. 2014 جىلعى قىسقى وليمپيادادا دەنيس تەن ءۇشىنشى ورىننان كورىنگەن ەدى. ال 2022 جىلعى وليمپيادادا اتالعان ديستسيپلينادا وتاندىق سپورتشىلار قاتىسقان جوق. قازاقستاننىڭ قىسقى وليمپياداداعى بۇعان دەيىنگى العاشقى ءارى ازىرگە ەڭ كەيىنگى التىن جۇلدەسى 1994 جىلى تىركەلگەن بولاتىن. سول جىلى شاڭعىشى ۆلاديمير سميرنوۆ وليمپيادا چەمپيونى اتانعان ەدى.
وليمپيادا بارىسىندا وتاندىق سپورتشىلار بىرقاتار ءتاۋىر ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. مانەرلەپ سىرعاناۋدان 19 جاستاعى سوفيا سامودەلكينا وليمپياداداعى دەبيۋتىندە 207,46 ۇپاي جيناپ، جەكە رەكوردىن جاڭارتىپ، 10-ورىن يەلەندى. بۇل – قازاقستان تاريحىنداعى ايەلدەر اراسىنداعى مانەرلەپ سىرعاناۋدان وليمپياداداعى ەڭ جوعارى ناتيجە.
كونكيمەن جۇگىرۋدەن نادەجدا موروزوۆا 3000 مەتر قاشىقتىقتا 6-ورىن، 5000 مەتردە 10-ورىن الىپ، 1998 جىلدان بەرگى وتاندىق كونكيشىلەردىڭ ەڭ ۇزدىك كورسەتكىشىن تىركەدى. ەليزاۆەتا گولۋبەۆا 1500 مەتردە 7-ناتيجە كورسەتىپ، 3000 مەتردە ۇزدىك وندىققا ەندى. سونىمەن قاتار ايەلدەر قۇراماسى كوماندالىق جارىستا وليمپيادانىڭ ەڭ ۇزدىك سەگىز كومانداسىنىڭ قاتارىنا قوسىلدى.
وزگە سپورت تۇرلەرىندە دە ايتارلىقتاي ىلگەرىلەۋ بايقالدى. شاڭعىمەن تۇعىردان سەكىرۋدەن 19 جاستاعى يليا ميزەرنىح ۇلكەن ترامپليندە 8-ورىن الىپ، وسى سپورت ءتۇرى بويىنشا قازاقستاننىڭ وليمپيادا تاريحىنداعى ەڭ ۇزدىك ناتيجەسىن كورسەتتى. شورت-ترەكتە دەنيس نيكيشا 500 مەتر قاشىقتىقتا 7-ورىنعا يە بولىپ، الدىڭعى وليمپياداداعى ناتيجەسىن جاقسارتتى. فريستايل-موگۋلدا بىردەن ەكى سپورتشىمىز ۇزدىك وندىققا ەندى: اناستاسيا گورودكو 8-ورىن، پاۆەل كولماكوۆ 9-ورىن الدى. سونداي-اق كونكيمەن جۇگىرۋ سايىسىندا ەۆگەني كوشكين 500 مەتر قاشىقتىقتا 9-ورىن، فريستايل-اكروباتيكادان (ميكست) كوماندالىق باسەكەدە جەرلەستەرىمىز 7-ورىن الدى.
بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا مينيسترلىكتىڭ ميلاندا وتەتىن قىسقى وليمپيادا ويىندارىنا دايىندىق اياسىندا سپورتشىلاردى ءتورت جىل بويى دايارلاۋعا 13,3 ملرد تەڭگە ءبولگەنى ايتىلعان ەدى. نەگىزگى قارجىلىق جۇكتەمەنى وڭىرلەر كوتەرگەن. ماسەلەن، جالپى سومانىڭ 50%-ى (6,65 ملرد تەڭگە) جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن بولىنگەن. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىنداردىڭ 35%-ىن قامتاماسىز ەتسە، قالعان 15%-ى بيۋدجەتتەن تىس جانە دەمەۋشىلىك قاراجات ەسەبىنەن تۇسكەن.
جوعارىداعى جويقىن سوماعا قاراپ ەل ءۇمىتىنىڭ اقتالعان-اقتالماعانىن ءوزىڭىز پايىمداي بەرىڭىز. مينيسترلىك ءبىر عانا التىن مەدال يەگەرى ميحايل شايدوروۆ پەن ونىڭ كومانداسىنىڭ دايىندىعىنا 2025 جىلى 263 394 581 تەڭگە جۇمسالعانىن جاريالاعان ەدى. بۇعان باسقا ەمەس، چەمپيوننىڭ ءوزى نارازى بولدى.
«2025 جىلى تولىققاندى جاعداي جاسالدى، پىكىرىمە قۇلاق استى جانە مەن مۇنى باعالايمىن. بىراق وليمپيادالىق تسيكل التى ايمەن شەكتەلمەيدى. سەبەبى بۇل قولداۋ تەك وليمپيادالىق ماۋسىمعا بەرىلەتىنىن ءبىلدىم جانە ونى بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋعا تىرىستىم.
مينيسترلىك التىن مەدال ءۇشىن ماعان شوت ۇسىنعانداي كورىندى. ول دۇرىس ەمەس. اقشاعا ەمەس، ناتيجەگە نازار اۋدارىلعانىن قالايمىن. مانەرلەپ سىرعاناۋ قىمبات سپورت ەكەنىن ءبارى بىلەدى. شىنى كەرەك، ناقتى قانشا تولەنگەنىن دە ەسەپتەپ كورگەن جوقپىن. بىراق بەرىلگەن قارجىنىڭ بارلىعى تەك دايىندىققا جۇمسالدى. بۇعان ەشكىمنىڭ كۇمان بولماۋى ءتيىس»، – دەدى چەمپيون.
بۇل جولعى قىسقى الامانعا ەلىمىزدەن سپورتشىلار عانا ەمەس، نادەجدا پارەتسكايا ەسىمدى تورەشى دە قاتىسقان ەكەن. «اۋىلداعىنىڭ اۋزى ساسىق» دەگەندەي ول شايدوروۆ باستاعان وتاندىق مانەرلەپ سىرعاناۋشىلارعا تومەن باعا قويىپ، رەسەيلىك مانەرلەۋشىلەر مۇز ايدىندا بىرنەشە مارتە اۋناپ تۇرسا دا جوعارى بال قويعان. بۇل جايت جۇرت نازارىنان تىس قالماعان. الەۋمەتتىك جەلىلەردە كەيبىر بەلسەندىلەر قازاقستان ۇلتتىق وليمپيادالىق كوميتەتىنەن رەسمي تۇسىنىكتەمە تالاپ ەتۋدە. سونىمەن قاتار، نە سەبەپتى وليمپياداعا تورەشى رەتىندە 2019 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى ەليزابەت تۋرسىنباەۆا جىبەرىلمەگەنى جونىندە دە سۇراقتار قويۋدا.
ميلان وليمپياداسىنداعى تورەشىلەر شەشىمى مانەرلەپ سىرعاناۋدا كەزەكتى داۋعا سەبەپ بولدى. قازاقستاندىق تورەشىنىڭ باعاسى جانكۇيەرلەر اراسىندا قىزۋ پىكىرتالاس تۋدىرىپ وتىر. ال رەسمي ورگاندار تاراپىنان ازىرگە ناقتى تۇسىنىكتەمە بەرىلگەن جوق.
قىسقى دودانىڭ اياقتالۋىنا بايلانىستى شايدوروۆتىڭ تاريحي التىنىنىڭ بۋى باسىلىپ، سىنعا اۋىستى.
ەلىمىزدى بۇل جولعى جاھاندىق الاماننىڭ باس جۇلدەگەرى نورۆەگيامەن سالىستىرىپ جاتقاندار دا تابىلىپ جاتىر. ولار ەكى ەلدىڭ دە مۇنايعا باي، قىسى ۇزاق بولعانىمەن، ناتيجەنىڭ ەكى بولەك بولۋىنىڭ سەبەبىن ءوز تۇرعىسىنان پايىمداپ جاتىر. ساياسي قۇرىلىمىن سالىستىرىپ جاتقاندار دا بار. قالاي دەسەك تە، نورۆەگيادان ۇيرەنەرىمىز كوپ ەكەنى انىق. قىسقى ويىنداردى كوڭىل كوتەرۋ ءۇشىن ەمەس، ماۋسىمدىق داعدىعا، بۇقارالىق سپورتقا اينالدىرساق، جالعىز التىن ەمەس، قىسقى سپورتتىڭ بارلىق تۇرىنەن چەمپيوندار شىعاتىنى انىق.
Abai.kz