سوونناااۋۋ بيىكتە تۇرمىن... كوزىمدى اشقىم كەلمەيدى... اشسام بولدى دۇنيە شىر اينالادى. ال تومەندە كوكپەڭبەك سۋ... جۇرەگىم دۇرسىلدەپ اۋزىما تىعىلارداي... ءبىر... ەكى.. ءۇش... ۋاقىت نەگە جىلجىمايدى... ىسقىرىق... شىررر-شىررر... وكشەمنىڭ سەكىرگىشتەن  سىرعىعانىن سەزدىم... ارى قاراي ۇشۋ... كوكتەمگى كوبەلەكتەي اۋادا دىرىلدەپ بارىپ تومەنگە قۇلديلاۋ... ەشتەڭەنى ەلەمەي، ەستىمەي، سەزبەي، كورمەي قالىقتاي بەرەسىڭ. وسى ءسات، سوناۋ توبەدەن شانشىلۋ قانداي عانيبەت...  سوسىن ءبىر كەزدە گۇمپ ەتىپ سالقىن سۋعا سۇڭگىپ كەتەسىڭ. ماڭايدىڭ ءبارى اق كوبىك... اق بۇلتتاردىڭ اراسىندا جۇرگەندەيسىڭ... ماناعى ۇرەي دە، جۇرەگىڭنىڭ ءدۇرسىلى دە، ساعان تەسىلگەن كوزدەردىڭ سەنى ۇزاتۋى دا سوناۋ بيىكتە ءترامپليننىڭ باسپالداعىندا قالعان...

جاننات قۋانىشەۆا - سۋعا سەكىرۋدەن سپورت شەبەرى. مەكتەپ قابىرعاسىندا سۋعا سەكىرۋدەن چەمپيون بولعان قىز سپورتتى ەمەس، كينونى تاڭداپتى... سوناۋ زاماندا  بۇل ونەر جالپى قازاققا تاڭسىق بولاتىن.   ايتپاقشى، جانناتتىڭ اتىن ناعاشى اتاسى ماۋلەن بالاقاەۆ ەمەس، اناسى قويعان. ءتىل بىلىمىنە ۇلكەن ۇلەس قوسقان عالىم ماۋلەن بالاقاەۆ - بۇگىندە ۇمىتىلىپ بارا جاتقان ەسىم-سويدىڭ ءبىرى. ءبىزدىڭ جاننات قۋانىشەۆا - وسى پروفەسسوردىڭ جيەن نەمەرەسى...

«قازاقفيلم» ول كەزدە جاڭا مەكەنگە جارتىلاي كوشكەن...  قالعانى "كومسومول" مەن "8 مارت" (قازىرگى تولە بي مەن ش. قالداياقوۆ اتىنداعى كوشەلەر)  كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنداعى عيماراتتا... 10 كلاسس وقۋشىسى جاننات العاش رەت "قازاقفيلمدەگى" پاۆيلوندى  يمەنە اتتاعاندا،  توسىلىپ تۇرىپ قالدى... قارسى الدىندا "مايور" وتىر. كەۋدەسىندە التىن جۇلدىز، ۇزىن بويلى قارا تورى جىگىت ەكەن... قولىندا سيگارەت... ول  كوك ءتۇتىننىڭ اراسىنان جاس قىزعا  ۇزا-ا-اق  قاراپ قالعان...

كوزى كوكشىل، سىمباتتى جىگىت - قازاق كينوسىنىڭ اققان جۇلدىزى جامبىل قۇدايبەرگەنوۆ بولاتىن. ۆگيك-تەگى بوريس بابوچكيننىن كۋرسىندا وقىپ كەلگەن بەتى...

رەجيسسەرى بولات مانسۋروۆ. ول وداققا بەلگىلى بولعانمەن،  الدىندا عانا "قۇلاگەردەن" قۇلاعان. دۇرىسى - موسكۆا جىلى شىراي تانىتقانمەن،  قازاق قوعامى ءفيلمدى قابىلدامادى. دەي تۇرعانمەن، بۇل بولات مانسۋروۆتىڭ جاڭا ءفيلمى "ماحاببات جايلى افسانا" ەدى... مانسۋروۆ ۇلكەن سۋرەتشى... ونىڭ قازاق كينوسىنا قالدىرعان "سۇلتان بەيبارس" تۋىندىسى وشپەس قۇندىلىعىمىزدىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى. بىراق بۇل وقيعا ودان الدە قايدا بۇرىن بولعان...

ءتۇسىرۋ قاپشاعايدىڭ ماڭايىندا بولدى. ءۇش اي سەمكا... اراسىندا ەمتيحان... جاننات ءۇشىن بۇل ءارى قىزىق ءارى قيىن بولدى. اسىرەسە كەيىپكەردىڭ جىلايتىن كورىنىستەرى وڭايعا تۇسكەن جوق. بىراق ءتۇسىرۋ الاڭىندا باستى رولدەگى جانناتتىڭ اناسىن بيكەن ريموۆا وينادى. بيكەن اپا ونەردە دە ومىردە دە ۇلكەن تۇلعا... ول كىسىنىڭ جاناتقا دەگەن قامقورلىعى ەرەكشە ەدى. تاماعىن قاداعالاپ، كيگەن كيىمىنە دەيىن كوڭىل اۋدارىپ، انالىق قامقورلىعىن ماڭايىنا  شاشىپ وتىراتىن اياۋلى جان... سوندىقتان دا جاننات بيكەن ريموۆا اپاسىن زور قۇرمەتپەن ەسكە الادى...

جاستىق  پەن ماحاببات - اللانىڭ سىيى... جاننات العاش رەت قىز بولىپ اينالاعا عاشىق كوزبەن قاراعان. سەبەبى، قاسىندا كەز-كەلگەن ارۋدىڭ ارمانى بولار جامبىل بولدى. ول ەكراندا دا، ومىردە دە قىمباتىنا اينالدى... جامبىل قۇدايبەرگەنوۆ اقكوڭىل،  بويشاڭ، دەنەسى قۇرىشتاي، ەكى تىلدە ەركىن سويلەيتىن، قوڭىر داۋىسىمەن ءان سالعاندا، ءجۇزى نۇرلانىپ كەتەتىن دارىندى ارتيست بولاتىن... اققان جۇلدىزداي ەرتە، تىم ەرتە ومىردەن وتكەن تارلانبوز...

قۇراندا ءجانناتتىڭ ەڭ شىڭىن، ەڭ بيىگىن، ەڭ قاستەرلى ورىنىن -  فيرداۋس دەيدى. ەكى جاس، ەكى دارىن،  كەلبەتى كەلىسكەن كوركەم قىز بەن جىگىت - جامبىل مەن جاننات سول كەزدەرى ونەردەگى فيرداۋستىڭ ىشىنە ەنگەندەرىن بىلگەن جوق. سەزگەن بولار،  تۇسىنبەدى...

كوپ ۇزاماي "قازاقفيلمدە" تاعى دا قاربالاس باستالدى... جاس جازۋشى دۋلات يسابەكوۆتىڭ "گاۋحارتاس" پوۆەستىنىڭ جەلىسى بويىنشا ءشارىپ بەيسەنباەۆ ىسكە كىرىستى... ءشارىپ اعا وتە تەكتى،  وقىعانى دا توقىعانى دا مول رەجيسسەر ەدى. كەزىندە م. اۋەزوۆ تەاترىندا ارتيست بوپ ىستەگەن كىسى... داۋىسى گۇرىلدەگەن، جيرەن مۇرتتى، دەنەسىندە ارتىق ەتى جوق، سيداڭ ادام... جانناتتىڭ جۇلدىزى وڭىنان تۋدى... باستى رول سالتاناتقا ءوتتى...

"گاۋحارتاس" ءفيلمى - قازاق كينوسىنداعى ورنى بولەك، ەستەتيكاسى ەرەك،  تاماشا تۋىندىلاردىڭ ءبىرى... اكتەرلىق انسامبل اڭىز دەسە دە بولادى... ءامينا ومىرزاقوۆا، كاۋكەن كەنجەتاەۆ، ءانۋار بورانباەۆ، دوسحان جولجاقسىنوۆ، بايتەن وماروۆ، مۇحتار باقتىگەرەەۆ، كەنەنباي قوجابەكوۆ جانە جاننات قۋانىشەۆا... جالپى قازاق كينوسىندا شوپاننىڭ ءومىرى تالاي-تالاي تاڭبالانعان... اسىرەسە،  ماجيت بەگالين تۇسىرگەن،  اكىم تارازي ستسەناريىن جازعان "تۇلپاردىڭ تۇياعى" ەرەكشە قۇبىلىس بولدى... جاس اكتەرلەر ءاسانالى ءاشىموۆ پەن فاريدا ءشارىپوۆا كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن كوپكە دەيىن كەتپەي جۇرەدى... بىراق ءشارىپ بەيسەنباەۆتىڭ "گاۋحارتاسى" بولەك... وندا تۇنشىققان سەزىم عانا ەمەس، مۇڭلى ليريكا   جاتىر. سالتانات رولىنە جاننات بارىن سالدى. ونىڭ ۇستىنە تاجىريبەسى بار... اسىرەسە، ءامينا ومىرزاقوۆا جانناتقا وبراز جايلى، ءوزىنىڭ ەرتەرەكتە "اباي" فيلمىندە اجاردى قالاي ويناعانىن، قايتىپ ىزدەنگەنىن ايتىپ وتىراتىن... سالتانات -- تازالىق پەن ماحابباتقا شولدەگەن ارۋ... ونىڭ جانى تۇنىپ تۇرعان رومانتيكا...

ء"جۇرشى، اي استىندا سۋعا تۇسەيىك... سوندا بوپەمىز كوركەم بولادى..."  فيلمدە سالتانات وسىلاي دەيدى... ول ءوڭى عانا سۇلۋ ەمەس، جانى دا كوركەم بەينە. سول ءۇشىن  بۇل وبراز جانناتقا ەرەكشە ىستىق. اكتريسانىڭ ءار قيمىلى، ءجۇرىسى، تۇرىسى، كۇلكىسى، كوزىنىڭ استىمەن قاراعانى، مۇڭايۋى، بيلەگەنى، اتقا شاپقانى عاجاپ... يلاناسىڭ...  اسىرەسە، العاشقى جاۋىن استىنداعى كورىنىس سۋلۋلىق پەن جاستىقتىڭ، بۋىرقانعان سەزىم مەن كوكتەمدەگى قىزعالداقتاي ماحابباتتىڭ گۇل جارعانى سەكىلدى... ەگەر العاشقى فيلمدە عاشىقتىق ساحناسىن ويناۋ قيىن بولسا، جانناتقا سالتانات جەڭىل بولدى. ويتكەنى جاننات بۇل كەزدەرى تەك جامبىلدى ويلايتىن... ساعىناتىن... الاڭدايتىن... ويدا جوقتا كەلىپ قالا ما دەپ كۇتەتىن...

«كورىكتى كول بەتى،
كوك ەلەس كولبەدى،
مەن تۇرمىن جاعادا جابىرقاۋ.
اي نۇرى ارايلى،
ايدىنعا تارايدى
سۇيىكتىم كەلەر مە، ياپىرم-اۋ؟

ايدىن كول، سەن ايتشى،
سامال جەل، سەن ايتشى،
جارىما قۇس بولىپ ۇشايىن.
ءبىر حابار بەرشى، ايىم،
جاقىنداپ كەلشى، ايىم
لاپىلداپ ماڭگى قۇشايىن» دەپ شىرقالاتىن  مەلس وزبەكوۆتىڭ " كەلشى، ايىم" ءانى العاش رەت وسى فيلمدە ورىندالدى. بۇل ءان - رەجيسسەردىڭ تاۋىپ، فيلمگە كىرگىزگەن دۇنيەسى ەدى. تابىسى ەدى. ىستىق جازدا، اساۋ تولقىندى وزەننىڭ ادام اياعى باسپايتىن جاعاسىندا،  بۇلدىرگەن وسەدى. باسىن كوتەرە الماي اساۋ تولقىنعا بەتىن جۋىپ، مايىسىپ كەتەدى... قىپ-قىزىل باداناداي... تامىلجيدى... مىنا اۋەن - ساعىنىش سازى ءدال وسىنداي كەزەڭگە، ءمولدىر  سەزىم - بۇلدىرگەن شاققا ءدوپ كەلدى...

جاننات جامبىلدى ويلاعاندا،  وسى ءاندى ىڭىلداپ ايتاتىنىن ءوزى دە بايقاماي قالۋشى ەدى...

"گاۋحارتاس" ءفيلمىن كورەرمەن جاقسى قابىلدادى. جانناتتى دا جامبىلدىڭ اتا-اناسى  ىستىق ىقىلاسپەن قارسى الدى. ءبىر جىلدان سوڭ شاڭىراق كوتەرىپ، ەرجان ەسىمدى ءسابي ومىرگە كەلدى... قازاق كينوسىندا ءتۇسىرۋ الاڭىندا كەزدەسىپ، وتاۋ كوتەرگەندەر بارشىلىق... قۇمان  تاستانبەكوۆ پەن مەرۋەرت وتەكەشەۆا، تالعات نيگماتۋللين مەن ۆەنەرا نيگماتۋللينا، نۇرلىباي ەسىمعاليەۆ پەن ولگا سوشكوۆا جانە جاننات پەن جامبىل... الايدا تاعدىردىڭ تاس جولى تىم بۇرالاڭ... كەي كەزدەرى ءومىر اتتى "اساۋ اتتىڭ" شاباتىنى دا، ءسۇرىنىپ قۇلايتىن ساتتەرى دە كەزدەسەدى... جامبىل قۇدايبەرگەنوۆ وسى "اساۋدان" قۇلاعان  دا جىلاعان، تاعدىر-تاۋدىڭ توبەسىنەن تايعاناپ، جەر دۇنيەگە  سىيماعان، دۇرىسى - قىمباتىن باسقاعا قيماعان، اح ۇرىپ ارماندا كەتكەن اكتەر-ءدى... "كەزدەسپەي كەتكەن ءبىر بەينەدەگى" -  ەركەبۇلان، "جاۋشىداعى" -   كەنجە، "دالاداعى قۋعىن", "بەلىي شامانداعى"  فيلمدەردىڭ باس كەيىپكەرى ءبىزدىڭ جامبىل قۇدايبەرگەن بولاتىن. كورەرمەننىڭ سۇيىكتى ءارتيسى،  وكىنىشكە وراي، بۇگىندە ۇمىتىلا باستاعان. ال جاننات بۇگىندە كينوعا كوپ تۇسە بەرمەيدى... كەزىندەگى  "ماحاببات تۋرالى افسانا", " گاۋحارتاس", "قوش بول،  مەدەۋ", "قاۋىن", "قاراشا قازدار قايتقاندا", "وگەي اكە" ت. ب. ۇلكەندى-كىشىلى ەلۋدەن اسقان فيلمگە ءتۇسىپتى... ەلىمىزدە العاش رەت تۇسىرلگەن كوپ سەريالى "پەرەكرەستوك" فيلمىندە جاننات قۋانىشەۆا باستى رولدەردىڭ ءبىرىن سومدادى. "وتكەن كۇندە بەلگى جوق" دەسە دە،  جانناتتىڭ جادىندا ەشتەڭە ەسكىرگەن جوق.. اي دا، كۇن دە... الماتى مەن "قازاقفيلم" دە سول قالپى... ءتىپتى سول باياعى ءان دە قازىر ەسكىرمەگەن. «اي ارۋ، سەن ايتشى، ايدىن كول سەن ايتشى». بۇل ءان - جانناتتىڭ ءانى... جانناتتىڭ  ايى... جاننات ارۋدىڭ اۋەنى، سازى، ال ساز ماڭگىلىك... ويتكەنى ول ماحابباتقا ارنالعان.

تالعات تەمەنوۆ،

قازاقستاننىڭ حالىق ءارتيسى، كينورەجيسسەر

Abai.kz