ىستامبۇلدا دۇنيەگە كەلدىم. ەۋروپادا ءبىراز جىل ەڭبەك ەتتىم. ەلەكترونيكا مەن تاريح سالاسىندا كوپ جىلدار جۇمىس ىستەدىم. بۇگىندە جاسىم ورتا جاستان اسىپ بارادى…

ومىردە ادام كەيدە ارتىنا بۇرىلىپ قاراپ:

«اتتەڭ، وسىنى جاس كەزىمدە بىلگەنىمدە عوي…» دەپ ويلايدى ەكەن.

ءتىپتى كەيبىر ساتتەردە: «نەگە مۇنى ماعان ەشكىم ەرتەرەك ايتپادى؟» دەپ ىشتەي رەنجيتىن كەزدەر دە بولادى ەكەن.

سول سەبەپتەن بۇگىنگى جاستار ەرتەڭ ءدال وسىلاي وكىنبەسىن دەپ، ومىردەن تۇيگەن كەيبىر ويلارىمدى قاعازعا ءتۇسىرۋدى ءجون كوردىم.

بۇل — اقىل ايتۋ ەمەس.

ءومىردىڭ ۇيرەتكەن ساباقتارى…

ادام جاس كەزىندە ءومىر ەشقاشان بىتپەيتىندەي كورىنەدى. قۋاتى ارقاشان ساقتالاتىنداي، اتا-اناسى ۇنەمى جانىندا بولاتىنداي، دەنساۋلىعى ەشقاشان بۇزىلمايتىنداي سەزىنەدى.

بىراق ۋاقىت وتە جىلدام وتەدى.

بۇگىندە قىرىق جاستان اسقان كوپتەگەن ادامداردىڭ ايتاتىن ورتاق ءسوزى بار:

«كەيبىر نارسەلەردى جاس كەزىمدە ۇيرەنۋىم كەرەك ەدى…»

ويتكەنى ادامنىڭ مىنەزى، ادەتتەرى جانە ءومىر جولى كوبىنە جاستىق شاقتا قالىپتاسادى.

مىنە، جاس كەزدە ۇيرەنۋ كەرەك ەڭ ماڭىزدى نارسەلەردىڭ كەيبىرى:

1. ۋاقىتتىڭ قادىرىن ۇيرەن

ومىردەگى ەڭ قىمبات نارسە اقشا ەمەس. ۋاقىت.

جوعالعان اقشانى قايتا تابۋعا بولادى، بىراق وتكەن ۋاقىت قايتا ورالمايدى.

سوندىقتان جاس كەزدەن ۋاقىتتى دۇرىس پايدالانۋدى ۇيرەنۋ كەرەك. ۇنەمى كەيىنگە قالدىرۋ، ماقساتسىز ءومىر ءسۇرۋ جانە ۋاقىتتى بوس نارسەلەرگە جۇمساۋ ادامنىڭ ءومىرىن بىلدىرمەي تاۋىسادى.

ءومىر ۇزاق سياقتى كورىنەدى، بىراق شىن مانىندە وتە تەز وتەدى.

2. دەنساۋلىعىڭا ءمان بەر

جيىرما جاستاعى قاتەلىكتەر بىردەن بايقالا بەرمەيدى.

دۇرىس تاماقتانباۋ، قيمىلسىز ءومىر، ۇيقىنىڭ بۇزىلۋى، كۇيزەلىس جانە جامان ادەتتەر ادامنىڭ الدىنان جىلدار وتكەن سوڭ شىعادى.

قىرىقتان كەيىن كوپتەگەن ادام:

«جاس كەزىمدە وزىمە كوبىرەك قاراۋىم كەرەك ەدى» دەيدى.

دەنساۋلىق — جاس كەزدە قادىرى تولىق سەزىلمەيتىن، بىراق جوعالعاندا بارىنەن ماڭىزدى بولاتىن ەڭ ۇلكەن بايلىق.

3. سپورتتى ادەتكە اينالدىر

جاس كەزىندە سپورتپەن اينالىسپاعان ادام ونىڭ جوقتىعىن كەيىن قاتتى سەزىنەدى.

ويتكەنى قىرىقتان كەيىن سپورتقا ۇيرەنۋ الدەقايدا قيىن بولادى.

سپورت تەك دەنساۋلىق ەمەس; ول ءتارتىپ، سابىر جانە رۋحاني توزىمدىلىك بەرەدى.

جاياۋ ءجۇرۋ، ءجۇزۋ، ۆەلوسيپەد تەبۋ نەمەسە تۇراقتى جاتتىعۋ — قايسىسى بولسا دا، قوزعالىستى ءومىردىڭ تابيعي بولىگىنە اينالدىرۋ كەرەك.

4. كىتاپ وقۋدى ۇيرەن

كىتاپ وقۋ ادەتى كىشكەنتاي جاستا وڭاي قالىپتاسادى.

جاس كەزىندە كوپ وقىعان ادامنىڭ وي-ءورىسى كەڭەيەدى. سوزدىك قورى ارتادى، وقيعالارعا ءارتۇرلى قىرىنان قاراۋدى ۇيرەنەدى.

كىتاپ تەك ءبىلىم بەرمەيدى; ادامنىڭ مىنەزىن، قيالىن جانە ويلاۋ قابىلەتىن دە دامىتادى.

بۇگىندە كوپتەگەن ادام الەۋمەتتىك جەلىنىڭ اسەرىنەن ۇزاق ءماتىن وقۋعا قينالادى. ال كىتاپ وقيتىن ادام تەك دۇنيەنى ەمەس، ءوزىن دە جاقسىراق تانيدى.

5. اعىلشىن ءتىلىن، ءتىپتى ەكىنشى شەت ءتىلىن مەڭگەر

ءتىل ۇيرەنۋ تەك مانساپ ءۇشىن ەمەس. بۇل — الەمگە اشىلعان جاڭا ەسىك.

جاڭا ءتىل ۇيرەنگەن ادام باسقا مادەنيەتتەردى، قوعامداردى جانە ويلاۋ جۇيەلەرىن تانيدى.

بۇگىندە عىلىمنان تەحنولوگياعا، اكادەميادان ساۋداعا دەيىن شەت ءتىلى ۇلكەن ارتىقشىلىق بەرەدى. اسىرەسە اعىلشىن ءتىلى ەندى ارتىقشىلىق ەمەس، قاجەتتىلىككە اينالدى.

مۇمكىن بولسا، ەكىنشى ءبىر ءتىلدى دە ۇيرەن. ويتكەنى ءاربىر ءتىل ادامعا جاڭا ءبىر الەم اشادى.

6. اقشا تابۋدى جانە باسقارۋدى ۇيرەن

جاس كەزدەن ەڭبەك ەتىپ، اقشا تابۋدى ۇيرەنۋ ادامعا سەنىمدىلىك بەرەدى.

ءوز ەڭبەگىمەن تاپقان ادام ومىرگە شىنايى قارايدى. اقشانىڭ قالاي كەلەتىنىن بىلگەن ادام ونى ۇقىپتى جۇمسايدى.

بىراق اقشا تابۋ عانا ەمەس، ونى دۇرىس باسقارۋ دا ماڭىزدى.

سوندىقتان جاس كەزدەن ينۆەستيتسيا جاساۋدى جانە قور جيناۋدى ۇيرەنۋ كەرەك.

تەك ەڭبەكپەن اقشا تابۋدى ەمەس، اقشاڭ سەن ۇيىقتاپ جاتقاندا دا جۇمىس ىستەيتىن جاعداي جاساۋ قاجەت.

از بولسا دا تۇراقتى تۇردە اقشا جيناۋ، ۇزاق مەرزىمدى ويلاۋ جانە ۋاقىت وتە پاسسيۆ تابىس قالىپتاستىرۋ ادامعا سەنىم مەن ەركىندىك بەرەدى.

قارجىلىق تاۋەلسىزدىك ادامعا ەركىن ءارى دۇرىس شەشىم قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

7. ءوزىڭ قانداي بولساڭ، سولاي كورىن. تابيعي جانە قاراپايىم بول

بۇگىندە كوپتەگەن ادام وزىنەن باي، كۇشتى نەمەسە تابىستى بولىپ كورىنۋگە تىرىسادى.

ال شىن مانىندە ادامدى باعالى ەتەتىن نارسە — كورسەتكىش ەمەس، مىنەزى.

تابيعي بولۋ، ءوزىڭ سياقتى ءومىر ءسۇرۋ جانە قاراپايىم قالۋ — ۇلكەن كەمەلدىك.

كوپ ادام شىن مانىندە جوق ءومىرى بارداي كورىنۋ ءۇشىن قارىزعا باتادى. نەسيەگە الىنعان قىمبات زاتتار قىسقا ۋاقىتتىق ماقتانىش بەرەدى، بىراق ۇزاق ۋاقىتتىق كۇيزەلىس قالدىرادى.

قارىزعا الىنعان نارسەمەن ماقتانۋ ادامدى بىرتە-بىرتە قارىزدىڭ قۇلىنا اينالدىرادى.

كورسەتۋ ادامدى از ۋاقىت جارقىراتادى. ال شىنايىلىق ۇزاق ۋاقىت قۇرمەت اكەلەدى.

ادام وزىنەن باسقا بولىپ كورىنۋگە تىرىسقان سايىن شارشايدى. ال ءوز قالپىندا ءومىر سۇرگەندە تىنىشتىق تابادى.

8. وزىڭە ءوزىڭ جەتكىلىكتى بولۋدى ۇيرەن

تاماق ءپىسىرۋدى ۇيرەن.

كىر جۋدى ۇيرەن.

ءۇيىڭدى جيناۋدى ۇيرەن.

بۇلار ۇساق نارسە سياقتى كورىنەدى، بىراق شىن مانىندە ادامنىڭ ەسەيۋىنىڭ نەگىزى.

ءوز ءىسىن ءوزى ىستەي الاتىن ادام ومىردە مىقتى بولادى.

سونىمەن بىرگە ءوز ەڭبەگىمەن ءومىر سۇرەتىن ادام باسقالاردىڭ ەڭبەگىن دە كوبىرەك باعالايدى.

9. اتا-اناڭمەن ۋاقىت وتكىزۋدى ۇيرەن

جاس كەزدە اتا-انامىز ارقاشان جانىمىزدا بولاتىن سياقتى كورىنەدى.

بىراق ۋاقىت وتە تەز وتەدى.

ءبىر كۇنى ولاردىڭ شاشى اعارىپ، ءجۇرىسى باياۋلاپ، بۇرىنعىداي قۋاتتى ەمەس ەكەنىن بايقايسىڭ…

ءومىردىڭ ەڭ اۋىر شىندىقتارىنىڭ ءبىرى — اتا-انالان كوز جازىپ قالۋ.

سوندىقتان جاس كەزدەن ولارمەن بىرگە ۋاقىت وتكىزۋدى ۇيرەنۋ كەرەك.

ويتكەنى ۋاقىت وتە كەلە ادام ەڭ الدىمەن سول اڭگىمەلەردى ساعىنادى.

10. دۇرىس دوس تاڭداۋدى ۇيرەن

كەيبىر ادامدار سەنى كوتەرەدى، كەيبىرى تومەن تارتادى.

ۇنەمى شاعىمداناتىن، ماقساتى جوق جانە سەنى مەنسىنبەيتىن ادامدارمەن ۋاقىت وتكىزۋ ادامنىڭ كۇش-قۋاتىن تاۋىسادى.

ال ەڭبەكقور، ادال جانە ماقساتى بار ادامدار كەرىسىنشە سەنى دامىتادى.

كىممەن ارالاساتىنىڭ بىرنەشە جىلدان كەيىن قانداي ادام بولاتىنىڭدى انىقتايدى.

11. «جوق» دەپ ايتۋدى ۇيرەن

جاس كەزدە كوپتەگەن ادام ءبارىن قۋانتۋعا تىرىسادى.

سول ءۇشىن قالامايتىن نارسەلەرگە دە «ءيا» دەپ، ءوز ۋاقىتى مەن كۇشىن جوعالتادى.

ال شىن مانىندە ەسەيۋ — شەكارا قويا ءبىلۋدى ۇيرەنۋ.

وزىڭە زيان كەلتىرەتىن ادامدارعا، جامان ادەتتەرگە جانە ۋاقىتىڭدى بوسقا الاتىن ىستەرگە قاجەت كەزدە «جوق» دەپ ايتا ءبىلۋ — ۇلكەن كۇش.

12. ءبىر ماماندىق پەن قابىلەت يەسى بول

ديپلوم ماڭىزدى، بىراق جالعىز ءوزى جەتكىلىكسىز.

ادام مىندەتتى تۇردە وزىنە ءتان ءبىر قابىلەت دامىتۋى كەرەك.

جازۋ، وقىتۋ، ساۋدا جاساۋ، باعدارلامالاۋ، ديزاين، مۋزىكالىق اسپاپتا ويناۋ…

ويتكەنى الەم تەز وزگەرىپ جاتىر. بۇگىندە تەك جاتتاپ العان ەمەس، وندىرەتىن جانە ىسكە اسىراتىن ادامدار العا شىعادى.

13. ەستە ساقتاۋ جانە وقۋ تەحنيكالارىن ۇيرەن

كوپ ادام:

«مەن ۇمىتشاقپىن» دەيدى.

ال شىن مانىندە كوبىنە ۇمىتشاق ادام بولمايدى; جاتتىقپاعان جادى بولادى.

ادام ميى دۇرىس ادىستەرمەن دامىتىلسا، ويلاعاننان الدەقايدا كۇشتى.

سوندىقتان جاس كەزدەن ەستە ساقتاۋ تەحنيكالارىن ۇيرەنۋ ۇلكەن ارتىقشىلىق بەرەدى. كونسپەكت جازۋ، بايلانىستىرۋ، قايتالاۋ جۇيەسى، جىلدام وقۋ جانە زەيىندى شوعىرلاندىرۋ ادىستەرى وقۋ مەن جۇمىستا ادامدى العا شىعارادى.

اسىرەسە قازىقتاۋ ءادىسى، وي كارتالارى جانە جادى سارايى سياقتى تاسىلدەر اقپاراتتى تەز مەڭگەرۋگە جانە ۇزاق ەستە ساقتاۋعا كومەكتەسەدى.

بۇگىندە كوپتەگەن ادام جاڭا تانىسقان كىسىلەردىڭ اتتارىن تەز ۇمىتادى. ال ەستە ساقتاۋ تەحنيكالارى ارقىلى ەسىمدەردى، جۇزدەردى، داتالاردى جانە ماڭىزدى مالىمەتتەردى وڭاي ەستە ساقتاۋعا بولادى.

بۇگىندە اقپاراتقا جەتۋ وڭاي، بىراق ونى رەتتەۋ، ەستە ساقتاۋ جانە دۇرىس پايدالانۋ قيىنداپ بارادى.

كۇشتى جادى تەك ەمتيحان ءۇشىن ەمەس; ويدى دامىتۋ، ءونىمدى بولۋ جانە ءومىر بويى ۇيرەنۋ ءۇشىن دە ماڭىزدى.

ويتكەنى مىقتى سانا — ادامنىڭ ءومىر بويى الىپ جۇرەتىن ەڭ ۇلكەن بايلىعى.

14. الەۋمەتتىك جەلىدە ەمەس، شىنايى ومىردە ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەن

بۇگىندە كوپتەگەن ادام ءومىر سۇرۋدەن گورى، ءومىرىن كورسەتۋمەن اينالىسادى.

ۇنەمى تەلەفون ەكرانىنا قاراعان ادام شىنايى ءومىردى وتكىزىپ الادى.

ال ءومىر ەكراننىڭ ىشىندە ەمەس; وتباسىڭدا، دوستارىڭدا، كىتاپتاردا، ساپارلاردا جانە شىنايى ەستەلىكتەردە.

تۋىس، دوس جانە تانىستارمەن داستارقاندا وتىرىپ اڭگىمەلەسۋدىڭ ورنىن ەشقانداي ەكران باسا المايدى.

بىرگە ىشىلگەن شاي، ۇزاق اڭگىمە، ءبىر داستارقان باسىنداعى سۇحبات ادامنىڭ جانىنا جاقسى اسەر ەتەدى. ويتكەنى ادام تەك اقپاراتپەن ەمەس، شىنايى قارىم-قاتىناسپەن دە كۇشەيەدى.

بۇگىندە ادامنىڭ كوپ ورتاسىندا ءجۇرىپ جالعىز سەزىنۋىنىڭ ءبىر سەبەبى — شىنايى جۇزدەسۋلەردىڭ ازايۋىنىڭ سالدارى.

كەيبىر ساتتەردى كورسەتۋ ءۇشىن ەمەس، شىن مانىندە ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن جينا.

15. جاساندى زەردەنى دۇرىس قولدانۋدى ۇيرەن

ءبىزدىڭ زامانىمىزدىڭ ەڭ ۇلكەن تەحنولوگيالىق وزگەرىستەرىنىڭ ءبىرى — جاساندى زەردە.

بۇگىندە جاساندى زەردە وقۋ-اعارتۋدان عىلىمعا، ونەردەن ساۋداعا دەيىن ءومىردىڭ بارلىق سالاسىنا ەنە باستادى. دۇرىس قولدانىلعاندا ول ادامعا ۋاقىت ۇنەمدەيدى، زەرتتەۋدى جەڭىلدەتەدى جانە ونىمدىلىكتى ارتتىرادى.

بىراق مۇندا ماڭىزدى ءبىر نارسە بار:

جاساندى زەردەنىڭ شاكىرتى نەمەسە قۇلى ەمەس، ۇستازى بولۋ كەرەك.

ويتكەنى ويلانباي، تەكسەرمەي جانە باقىلاماي قولدانىلعان جاساندى زەردە ادامدى جالقاۋلىققا، ءۇستىرت ويلاۋعا جانە قاتە اقپاراتقا جەتەلەۋى مۇمكىن.

تەحنولوگيا ادامنىڭ ورنىنا ويلاماۋى كەرەك; ادامنىڭ ويلاۋ قابىلەتىن دامىتۋى كەرەك.

ماشينانى باسقارعان ادام كۇشتى بولادى.

ال ماشيناعا باسقارىلعان ادام ۋاقىت وتە تاۋەلدى بولىپ قالادى.

سوندىقتان جاساندى زەردەنى سانالى تۇردە قولدانۋدى ۇيرەنۋ — بولاشاقتاعى ەڭ ماڭىزدى قابىلەتتەردىڭ ءبىرى بولادى.

مىنە وسىنداي نارسەلەر بۇگىن ويعا كەلدى.

ابدىۋاقاپ قارا

Abai.kz