قايرات «حيلتوندى» قالاي تارتىپ الدى؟
قر باس پروكۋرورى
بەرىك اسىلوۆ مىرزاعا!
ءدال وسى – مەن دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ وتىرعان كەزدە قالالىق ادىلەت باسقارماسىنىڭ شەشىمىمەن الماتى قالاسىندا ورنالاسقان «حيلتون» قوناق ءۇيىن زاڭدى مەنشىك يەسىنەن تارتىپ الۋ، وتەل قىزمەتكەرلەرىن سىرتقا شىعارۋ جانە عيماراتتى كۇشتەپ بوساتۋ ارەكەتى ءجۇرىپ جاتىر. مۇندا 250-گە جۋىق قىزمەتشى جۇمىس ىستەيدى، ەندى ولار جۇمىسسىز قالادى.
الماتىنىڭ قاق ورتاسىندا بولىپ جاتقان بۇل وقيعا قوناق ءۇي تولعان شەتەلدىك قوناقتاردىڭ كوز الدىندا ءجۇرىپ جاتىر. ءارى بۇل زاڭسىزدىق «ەسكى قازاقستاننىڭ» مۇددەسىنە جاسالعان ادىلەتسىز جانە زاڭسىز ارەكەتتەر دەپ بىلەم. «حيلتون» مەيمانحاناسى تۋرالى، ونى وسىدان ءتورت جىل بۇرىن ن.نازارباەۆتىڭ نەمەرە ءىنىسى قايرات ساتىبالدىنىڭ ساقالدى نوكەرلەرى باسىپ العانى تۋراسىندا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعان ەدىم. ەندى ابدەن كوزىم جەتكەندەي، وعان قۇزىرەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردان ادەتتەگىدەي جالتارما جاۋاپ الدىم.
سودان بەرگى ءۇش جىل بويى «حيلتوننىڭ» ماسەلەسى مەنىڭ دەپۋتاتتىق باقىلاۋىمدا بولدى. مۇنداعى مەنىڭ مۇددەم – «ەسكى قازاقستان» وكىلدەرى قاراپايىم حالىق پەن بيزنەسكە قاتىستى جاساعان ادام ايتقىسىز قيانات پەن كەساپاتقا اراشا ءتۇسۋ، مۇمكىندىك بولسا – قارسى تۇرۋ ەدى.
وسى ءتورت جىلدىڭ ىشىندە قايرات ساتىبالدى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى، ازداعان ۋاقىت تۇرمەدە «وتىرىپ»، ودان امان-ەسەن بوساپ شىعىپ ۇلگەردى. وسى ارالىقتا ول ءبىراز اكتيۆىن مەملەكەتكە قايتاردى. قايتارىلعان اكتيۆتەردىڭ ىشىندە امەريكالىق تالاپپەن سالىنىپ، امەريكالىق فرانشيزامەن جۇمىس ىستەيتىن «حيلتون» قوناق ءۇيى بولدى.
بىراق كەيىننەن انىقتالعانداي، وليگارحتىڭ نوكەرلەرى ءارتۇرلى قيتۇرقى سحەما-امالدارمەن اتالمىش قوناق ءۇيدى ساتىبالدىعا استىرتىن باعىنىشتى كومپانيانىڭ ەسەبىنە راسىمدەدى. ەگەر «حيلتون» قر ۇكىمەتى جانىنداعى زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەردى قايتارۋ جونىندەگى كوميسسيانىڭ تىركەۋىنە كىرگىزىلمەگەن، ەكس-پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ نەمەرە ءىنىسىنىڭ اكتيۆى رەتىندە راسىمدەلمەگەن جاعدايدا بۇل وتەل ساتىبالدى ۇكىمەتكە قايتارعان اكتيۆتەر ەسەبىندە بولماس ەدى.
ەندى تاعى دا ءارتۇرلى ايلا-ارەكەتپەن ساتىبالدىنىڭ مەنشىك ەسەبىنە جازىلعان «حيلتون» وتەلى مەملەكەتتىك مۇلىكتەر كوميتەتى ارقىلى اۋكتسيونعا شىعارىلىپ، ونى تاعى دا ق.ساتىبالدىنىڭ استىرتىن كومپانيالارى ارزان باعاعا ساتىپ الۋ ارەكەتىن جاساۋدا. اكتيۆتەردى قايتارۋ جونىندەگى ۇكىمەتتىك كوميسسيا ارقىلى «حيلتون» قوناق ءۇيى 4 ء(تورت) ميلليارد تەڭگەگە باعالانىپ، مەملەكەتكە ارزانعا وتكىزىلدى. بىراق تاۋەلسىز قارجى ساراپشىلارىنىڭ ەسەبى بويىنشا، بۇل وتەلدىڭ نارىقتىق باعاسى 11 ملرد تەڭگەدەن استام ەدى.
الماتى قالاسىنىڭ قاق ورتاسىندا ورنالاسقان الەمدىك تالاپقا ساي قوناق ءۇي نەگە ارزانعا باعالاندى؟ ايلانىڭ استارى انىق: ساتىبالدىنىڭ انگاجيرلەنگەن كومپانياسى ارقىلى مەملەكەتتىك مۇلىك كوميتەتىنىڭ اۋكتسيونىنان «حيلتوندى» مەيىلىنشە ارزان باعاعا كەرى قاراي ساتىپ الۋ!
قۇرمەتتى بەرىك نوعايۇلى!
مىنە، مەنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىما ارقاۋ بولعان وقيعانىڭ قىسقاشا ءمان-جايى وسى. ەكس-پرەزيدەنتتىڭ نەمەرە ءىنىسى قاراپايىم بيزنەسمەنگە قاتىستى جاساعان بۇل ادىلەتسىزدىكتىڭ جاي-جاپسارى سىزگە بۇرىننان بەرى ەگجەي-تەگجەيلى ءمالىم دەپ ويلايمىن. بۇل جونىندە بۇرىندارى سىزبەن بەتپە-بەت سويلەسكەن كەزىمىز بولعان.
ەندى ءسىزدىڭ باسشىلىعىڭىزداعى قر باس پروكۋراتۋراسى وسى قىلمىستى قياناتتى جاعدايدىڭ جاي-جاپسارىن تولىق تەكسەرۋ ءۇشىن ارنايى قىلمىستىق ءىس قوزعاپ، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاماشىسى بولعان ادىلەتتىلىك پرينتسيپتەرى نەگىزىندە «حيلتون» قوناق ءۇيىنىڭ ءتيىستى مەنشىك يەلەرىنە قاتىستى زاڭدىلىقتى قالپىنا كەلتىرۋدى سۇرايمىن!
ەگەر باس پروكۋراتۋرا مەن ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ كوز الدىندا (بالكىم، ولاردىڭ قاتىسۋىمەن) «حيلتون» قوناق ءۇيى باسقا بىرەۋدىڭ مەنشىگىنە ءوتىپ كەتەتىن بولسا، بۇل بارىپ تۇرعان ادىلەتسىزدىك بولادى! مەن دەپۋتات رەتىندە بۇل ماسەلەنى زاڭدى جانە ادىلەتتى شەگىنە جەتكىزبەي، تىنىم تاپپايتىن بولامىن!
ەسكەرتە كەتەيىن، «حيلتون» قوناق ءۇيىن باسقانىڭ مۇددەسىنە الىپ بەرۋگە مۇددەلى ۆەدومستۆولار باعالى اكتيۆتى تارتىپ الىپ قانا قويماي، ونىڭ زاڭدى مەنشىك يەلەرىنىڭ موينىنا 4,5 ميلليارد تەڭگە سالىق بەرەشەگىن قوسىمشا ءىلىپ بەرگەن! بۇل جونىندە مەن قر قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ ءتورايىمى ءمادينا ابىلقاسىموۆاعا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعانىمدا، اگەنتتىك تاراپىنان بۇل ءىستى سوت ورگاندارى ارقىلى ءادىل شەشۋگە بولاتىنىن جانە تالاپ قويۋشىلارعا سوت بارىسىندا اگەنتتىك تاراپىنان كومەك جاسالاتىنى جونىندە جاۋاپ العان ەدىم.
ەندى، مىنە، الدەبىر كۇشتەردىڭ قىسىمىمەن قوناق ءۇي ءىسىن سول سوتقا جەتكىزبەي، كۇشتەپ تارتىپ الۋ ايلاسى شۇعىل جۇزەگە اسا باستادى. قىسقاسى، بۇل اپەرباقان ارەكەتتىڭ ماسەلەسى ەل پرەزيدەنتىنىڭ قۇلاعىنا جەتەدى دەپ ويلايمىن. ەگەر جەتپەي جاتسا، مەن ونى قالاي دا جەتكىزۋگە تىرىسام...
ەرمۇرات باپي،
قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى
Abai.kz