باسى: گەربىمىز بىزدىكى، ەرەجەمىز كىمدىكى؟..

جالعاسى: پرەزيدەنت «گەرب» دەدى. نەگە «نىشان» بولدى؟

سۇحبات الۋشى – ەرلان امىربەك، سەمەي قالاسى گەربىنىڭ اۆتورى.

سۇحبات بەرۋشى – ايدىن رىسبەكۇلى، گەرالديست.

ەرلان امىربەك: ايدىن رىسبەكۇلى، مەملەكەتتىك رامىزدەرگە قاتىستى زاڭنامادا ءبىر كەزدەرى «نىشاندار» اتاۋى قولدانىلىپ، 2008 جىلى «رامىزدەر» سوزىمەن اۋىستىرىلدى. بۇل وزگەرىستىڭ وزىندىك قۇقىقتىق تاريحى بار. الايدا 2024 جىلى زاڭناماعا «وڭىرلىك نىشان» تەرمينى ەنگىزىلدى. سوندا 2008 جىلعى تەرمينولوگيالىق تۇزەتۋدىڭ ءمانى نەدە؟ ءبىر كەزدە وزگەرتىلگەن اتاۋ ارادا جىلدار وتكەن سوڭ قانداي نەگىزبەن قايتا قولدانىسقا ەنگىزىلدى؟ زاڭ شىعارۋشى بۇرىنعى تۇزەتۋدى ەسكەردى مە، الدە مەملەكەتتىك رامىزدەر مەن وڭىرلىك بەلگىلەرگە قاتىستى تەرمينولوگيا ەكى بولەك قاعيدامەن قالىپتاستىرىلدى ما؟ بۇل شەشىمنىڭ عىلىمي جانە قۇقىقتىق نەگىزى قايدا؟

ايدىن رىسبەكۇلى: ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى – ءبىر ءسوزدىڭ قايتا قولدانىلۋىندا عانا ەمەس، قۇقىقتىق تەرمينولوگيانىڭ بىرىزدىلىگىندە. ەگەر مەملەكەتتىك رامىزدەر تۋرالى زاڭنامادا «ءرامىز» تەرمينى ورنىققان بولسا، وڭىرلىك دەڭگەيدەگى رەسمي بەلگىلەرگە «نىشان» اتاۋىن قولدانۋدىڭ سەبەبى ناقتى ءتۇسىندىرىلۋى كەرەك. ەكى تەرمين ەكى بولەك ۇعىمدى بىلدىرسە، ولاردىڭ ايىرماشىلىعى نورماتيۆتىك تۇرعىدان انىقتالۋعا ءتيىس. ال ءبىر ۇعىمدى بىلدىرسە، نەگە ەكى ءتۇرلى اتاۋ قولدانىلعانى نەگىزدەلۋى قاجەت. زاڭ تەرمينولوگياسى كەزدەيسوق تاڭدالعان سوزدەرگە ەمەس، عىلىمي انىقتاماعا، قۇقىقتىق جۇيەلىلىككە سۇيەنۋى كەرەك.

ەرلان امىربەك: ەندى ماسەلەنىڭ ەڭ وتكىر تۇسىنا كەلەيىك. قازاقشا زاڭدا «وڭىرلىك نىشان» دەپ جازىلعان، ال ورىسشا نۇسقاسىندا «رەگيونالنايا سيمۆوليكا» دەلىنگەن. ورىس تىلىندەگى «سيمۆول» – جەكە بەلگى، «سيمۆولى» – ونىڭ كوپشە ءتۇرى، «سيمۆوليكا» – رامىزدەر جيىنتىعى نەمەسە رامىزدەر جۇيەسى. سوندا قازاقشا ءبىر نىشان تۋرالى ايتىلىپ، ورىسشا تۇتاس سيمۆوليكا تۋرالى جازىلعانى قالاي؟ ەكى تىلدەگى زاڭ ماتىندەرى ءبىر قۇقىقتىق ۇعىمدى بىلدىرۋگە ءتيىس ەمەس پە؟ مۇنداي ايىرماشىلىقتى كىم تەكسەرگەن؟

ايدىن رىسبەكۇلى: بۇل جەردە ماعىنالىق سايكەستىك ماسەلەسى انىق كورىنەدى. «سيمۆول» – جەكە بەلگى، «سيمۆولى» – بىرنەشە بەلگى، «سيمۆوليكا» – بەلگىلەر جيىنتىعى نەمەسە جۇيەسى. بۇلار ءبىر-ءبىرىنىڭ ورنىنا جۇرەتىن سوزدەر ەمەس. «وڭىرلىك نىشان» تىركەسى جەكەشە تۇلعادا تۇر جانە جەكە بەلگىگە قاتىستى ۇعىم رەتىندە قابىلدانادى. ال «رەگيونالنايا سيمۆوليكا» وڭىرگە ءتان رامىزدەردىڭ جيىنتىعىن نەمەسە جۇيەسىن بىلدىرەدى.

ەگەر زاڭدا جەكە رەسمي بەلگى مەڭزەلسە، «وڭىرلىك ءرامىز» جانە «رەگيونالنىي سيمۆول» اتاۋلارىنىڭ سايكەستىگىن قاراستىرۋ كەرەك. ەگەر وڭىرگە ءتان بەلگىلەردىڭ تۇتاس جۇيەسى ايتىلسا، «وڭىرلىك رامىزدەر جۇيەسى» جانە «رەگيونالنايا سيمۆوليكا» اتاۋلارى ماعىنالىق جاعىنان سايكەس كەلەدى. ال قازاقشا جەكە نىسان، ورىسشا بەلگىلەر جۇيەسى كورسەتىلسە، بۇل ايىرماشىلىقتى ەلەمەۋگە بولمايدى. ەكى تىلدەگى زاڭ ماتىندەرىنىڭ ءبىر ۇعىمدى ءدال بەرۋى – قۇقىقتىق ساۋاتتىلىقتىڭ نەگىزگى تالابى.

ەرلان امىربەك: سوندا زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشىلەر وسى قاراپايىم، بىراق ءپرينتسيپتى ايىرماشىلىقتى ەسكەرمەگەن بە؟ «سيمۆول»، «سيمۆولى» جانە «سيمۆوليكا» سوزدەرىنىڭ ماعىنالىق اراقاتىناسى قانداي نەگىزدە قارالدى؟ قازاقشا جانە ورىسشا اتاۋلاردى سالىستىرعان لينگۆيستيكالىق ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى بار ما؟ ەگەر بار بولسا، ونىڭ ناتيجەسى قانداي؟ ەگەر جوق بولسا، ەكى تىلدەگى زاڭ ماتىندەرىنىڭ سايكەستىگى قالاي قامتاماسىز ەتىلدى؟

ايدىن رىسبەكۇلى: مۇنداي سۇراقتارعا جالپىلاما تۇسىندىرمەمەن ەمەس، ناقتى قۇجاتتارمەن جاۋاپ بەرىلۋى كەرەك. زاڭ جوباسىنىڭ تۇسىندىرمە جازباسى، سالىستىرمالى كەستەسى، تەرمينولوگيالىق ماتەريالدارى جانە ساراپتامالىق قورىتىندىلارى اشىق قارالۋعا ءتيىس. قانداي تەرمين ۇسىنىلدى، ونى كىم ۇسىندى، قانداي بالامالار قارالدى، قانداي ۋاجبەن ءبىر نۇسقا تاڭدالدى – وسىنىڭ ءبارى قۇجاتتاردان كورىنۋى كەرەك.

تەرميندى قابىلداعاننان كەيىن ونىڭ ماعىناسى تۋرالى پىكىرتالاس تۋىنداسا، بۇل شەشىمنىڭ نەگىزدەمەسىن قايتا تەكسەرۋگە سەبەپ بولادى. مەملەكەتتىك تىلدەگى زاڭ ءماتىنى مەن ونىڭ ورىسشا نۇسقاسى ءبىر قۇقىقتىق ۇعىمدى ءبىلدىرۋى قاجەت. مۇنى قامتاماسىز ەتۋ – اۋدارماشىنىڭ عانا ەمەس، زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشى مەن ونى كەلىسەتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دا جاۋاپكەرشىلىگى.

ەرلان امىربەك: بىراق مۇندا تاعى ءبىر ماسەلە بار. وڭىرلىك بەلگى – جاي سۋرەت نەمەسە شارتتى بەينە ەمەس. ول گەرالديكالىق تالاپتارعا باعىناتىن، بەلگىلى ءبىر مازمۇنى، كومپوزيتسياسى، سيمۆولدىق ماعىناسى مەن رەسمي مارتەبەسى بار نىسان. ەندەشە، نەگە الدىمەن وسى نىساننىڭ گەرالديكالىق تابيعاتى ساراپتالىپ، سودان كەيىن عانا ونىڭ اتاۋى تەرمينولوگيالىق تۇرعىدان بەكىتىلمەگەن؟ نەلىكتەن ماسەلە گەرالديكالىق ساراپتامادان ەمەس، تەرمينولوگيالىق اتاۋدى تاڭداۋدان باستالعان؟ گەرالديكالىق قورىتىندى قايدا؟

ايدىن رىسبەكۇلى: بۇل سۇراقتىڭ قويىلۋى ورىندى. گەرالديكالىق نىسانعا اتاۋ بەرۋ كەزىندە ونىڭ كاسىبي تابيعاتى، قۇقىقتىق مارتەبەسى جانە قانداي بەلگىلەر ساناتىنا جاتاتىنى انىقتالۋى كەرەك. تەرمينولوگيالىق ساراپتاما ءسوزدىڭ تىلدىك دۇرىستىعىن باعالايدى، بىراق ول نىساننىڭ گەرالديكالىق سيپاتىن انىقتاي المايدى. گەرالديكالىق ساراپتاما نىساننىڭ مازمۇنىن، قۇرىلىمىن، سيمۆولدىق جۇيەسىن جانە كاسىبي تالاپتارعا سايكەستىگىن قاراستىرادى. سوندىقتان ماسەلەنىڭ لوگيكالىق ءتارتىبى مىناداي بولۋى كەرەك. الدىمەن قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ نىسانى مەن گەرالديكالىق تابيعاتى انىقتالادى، سودان كەيىن ونى بىلدىرەتىن تەرميننىڭ ماعىناسى، قازاقشا اتاۋى جانە ورىسشا بالاماسى ءوزارا سايكەستەندىرىلەدى. ەگەر وسى كەزەڭدەردىڭ قانداي رەتپەن جۇرگىزىلگەنى بەلگىسىز بولسا، ساراپتامانىڭ تولىق ءارى جان-جاقتى جۇرگىزىلگەندىگىنە قاتىستى زاڭدى كۇمان تۋىندايدى. تەرميندى تىلدىك تۇرعىدان ماقۇلداۋ گەرالديكالىق ساراپتامانىڭ ورنىن الماستىرمايدى.

ەرلان امىربەك: وندا ماسەلەنى ناقتى قۇقىقتىق نەگىزدە قاراستىرايىق. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ ارحيۆ، قۇجاتتاما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتى مەن ونىڭ گەرالديكالىق جۇمىس باسقارماسى وڭىرلىك سيمۆوليكا سالاسىنداعى ءتيىستى فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىرادى. قولدانىستاعى قاعيدالاردا وڭىرلىك نىشان جوبالارىن قاراۋ جانە ساراپتامالىق كەڭەستىڭ قورىتىندىسىن حاتتامامەن راسىمدەۋ ءتارتىبى كوزدەلگەن.

ولاي بولسا، «وڭىرلىك نىشان» تەرمينىنىڭ گەرالديكالىق جانە قۇقىقتىق نەگىزدەمەسى قانداي قۇجاتتارمەن ايقىندالعان؟ ناقتى جوبا بويىنشا ساراپتامالىق كەڭەستىڭ قاراۋى وتكىزىلدى مە جانە ونىڭ قورىتىندىسى قانداي؟ گەرالديكالىق جۇمىس باسقارماسى مەن گەرالديكالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعى قانداي زەرتتەۋ جانە تالداۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى؟ ءتيىستى قورىتىندىلار نەمەسە حاتتامالار بار بولسا، ولاردى قايدان الۋعا بولادى؟ ال تەرمينولوگيالىق شەشىم جەكە ساراپتامالىق قورىتىندىعا ەمەس، نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە نەگىزدەلسە، سول اكتىنىڭ ناقتى نورمالارى كورسەتىلۋگە ءتيىس.

ايدىن رىسبەكۇلى: بۇل سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن، ەڭ الدىمەن، وڭىرلىك نىشان جوباسىن قاراۋ راسىمىنە قاتىستى قۇجاتتاردى، ساراپتامالىق كەڭەستىڭ حاتتاماسىن جانە ءتيىستى قۇرىلىمداردىڭ ساراپتامالىق قورىتىندىلارىن سۇراتۋ قاجەت. وسى قۇجاتتار نەگىزىندە عانا جۇرگىزىلگەن ساراپتامانىڭ سيپاتى مەن تولىقتىعىن، سونداي-اق «وڭىرلىك نىشان» تەرمينىن قولدانۋدىڭ قۇقىقتىق جانە كاسىبي نەگىزدەرىن وبەكتيۆتى باعالاۋعا بولادى. اتاپ ايتقاندا، تەرميندى تاڭداۋ بارىسىندا گەرالديكالىق قورىتىندى ازىرلەندى مە، نىساننىڭ قۇقىقتىق ساناتى ايقىندالدى ما، قازاق جانە ورىس تىلدەرىندەگى اتاۋلاردىڭ ءوزارا سايكەستىگى تەكسەرىلدى مە؟ بۇل سۇراقتاردىڭ ارقايسىسى ناقتى قۇجاتتارمەن راستالۋعا ءتيىس. ەگەر ءتيىستى قۇجاتتار بار بولسا، ولاردىڭ مازمۇنى قابىلدانعان شەشىمنىڭ نەگىزدەرىن تۇسىندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ال مۇنداي قۇجاتتار ۇسىنىلماسا، گەرالديكالىق نىساننىڭ اتاۋىن تاڭداۋ مەن بەكىتۋدىڭ كاسىبي جانە قۇقىقتىق نەگىزدەرى تۋرالى ماسەلە اشىق كۇيىندە قالادى. بۇل رەتتە جاۋاپكەرشىلىكتى جالپىلاما تۇردە «زاڭ شىعارۋشىعا» جۇكتەۋ ماسەلەنىڭ ءمانىن اشپايدى. ناقتى قاي مەملەكەتتىك ورگان جوبانى ازىرلەگەنىن، قاي قۇرىلىم ساراپتاما جۇرگىزگەنىن جانە قاي ورگان تۇپكىلىكتى شەشىم قابىلداعانىن ءتيىستى قۇجاتتار نەگىزىندە انىقتاۋ قاجەت. ماسەلە تەك تەرميننىڭ دۇرىس تاڭدالعان-تاڭدالماعانىندا ەمەس، سول تاڭداۋدىڭ قانداي ءراسىم مەن قانداي كاسىبي-قۇقىقتىق نەگىزدەرگە سۇيەنىپ جاسالعانىندا.

ەرلان امىربەك: ەندى تەرمينولوگيالىق ساراپتاماعا توقتالايىق. رەسپۋبليكالىق تەرمينولوگيا كوميسسياسى كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگان بولىپ سانالادى. ونىڭ مىندەتى – قازاق ءتىلىنىڭ تەرمينولوگيالىق لەكسيكاسى بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەۋ، تەرميندەردى قاراۋ جانە بەكىتۋ راسىمىنە قاتىسۋ. سونىمەن بىرگە تەرميندەردى ساراپتاۋ راسىمىندە لينگۆيستيكالىق ساراپتاما بولەك جۇرگىزىلەدى. ەندەشە، «وڭىرلىك نىشان» تەرمينى بويىنشا ناقتى قانداي شەشىم قابىلداندى؟ كوميسسيانىڭ حاتتاماسى بار ما؟ قانداي قورىتىندى ماقۇلداندى؟ ونىڭ ۇسىنىمى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشىلەر ءۇشىن قانداي قۇقىقتىق مانگە يە بولدى؟ ەڭ باستىسى، لينگۆيستيكالىق ساراپتاما نىساننىڭ گەرالديكالىق مازمۇنى كاسىبي تۇرعىدان انىقتالعاننان كەيىن جۇرگىزىلدى مە؟

ايدىن رىسبەكۇلى: مۇندا ەكى ءراسىمدى شاتاستىرماۋ كەرەك. گەرالديكالىق ساراپتاما نىساننىڭ سالالىق سيپاتىن، ال لينگۆيستيكالىق ساراپتاما تەرميننىڭ تىلدىك دۇرىستىعىن باعالايدى. رەسپۋبليكالىق تەرمينولوگيا كوميسسياسىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى مارتەبەسى ونىڭ جۇمىسىنىڭ قۇقىقتىق شەگىن ەسكەرۋدى تالاپ ەتەدى. سونىمەن بىرگە قولدانىستاعى قاعيدالاردا كوميسسيانىڭ تەرميندەردى قاراۋى جانە بەكىتۋى كوزدەلگەن. سوندىقتان ونىڭ وكىلەتتىگىن «تەك ۇسىنىم بەرەدى» دەپ بىرجاقتى سيپاتتاماي، ناقتى شەشىمىنىڭ قانداي اكتىگە سۇيەنگەنىن جانە قانداي قۇقىقتىق سالدار تۋعىزاتىنىن انىقتاۋ قاجەت. نەگىزگى ماسەلە – كوميسسيانىڭ مارتەبەسىن تالقىلاۋمەن شەكتەلمەي، ناقتى تەرميننىڭ قالاي قارالعانىن تەكسەرۋ. «وڭىرلىك نىشان» تەرمينى كوميسسيا وتىرىسىنا ۇسىنىلدى ما؟ وعان دەيىن لينگۆيستيكالىق ساراپتاما جاسالدى ما؟ ساراپتامانى قاي مەكەمە جۇرگىزدى؟ سالالىق مامانداردىڭ، سونىڭ ىشىندە گەرالديستەردىڭ پىكىرى ەسكەرىلدى مە؟ وتىرىستىڭ حاتتاماسىندا قانداي عىلىمي نەگىزدەمە كورسەتىلدى؟ بۇل قۇجاتتارسىز ءراسىمنىڭ مازمۇنى تۋرالى تۇپكىلىكتى قورىتىندى جاساۋعا بولمايدى.

ەرلان امىربەك: دەمەك، بىزدە ءبىرىزدى جاۋاپتى تالاپ ەتەتىن بىرنەشە ناقتى ماسەلە بار. ءبىرىنشىسى، «نىشان» تەرمينىنىڭ 2008 جىلدان كەيىن قايتا قولدانىلۋى. ەكىنشىسى، قازاقشا «وڭىرلىك نىشان» مەن ورىسشا «رەگيونالنايا سيمۆوليكا» اتاۋلارىنىڭ ماعىنالىق سايكەستىگى. ءۇشىنشىسى، تەرميندى بەكىتۋگە دەيىن گەرالديكالىق ساراپتاما جۇرگىزىلگەن-جۇرگىزىلمەگەنى. ءتورتىنشىسى، تەرمينولوگيالىق جانە لينگۆيستيكالىق ساراپتامالاردىڭ ناقتى ناتيجەلەرى. وسى ماسەلەلەرگە جاۋاپ بەرەتىن مەملەكەتتىك ورگان قايسى جانە ول قوعامعا قانداي قۇجاتتاردى ۇسىنۋعا ءتيىس؟

ايدىن رىسبەكۇلى: گەرالديكالىق مازمۇن مەن سالالىق نەگىزگە قاتىستى سۇراقتارعا ءبىرىنشى كەزەكتە مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ ارحيۆ، قۇجاتتاما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتىنىڭ گەرالديكالىق جۇمىس باسقارماسى جاۋاپ بەرۋگە ءتيىس. ولاردىڭ ساراپتامالىق ماتەريالدارى تەكسەرىلۋى قاجەت. تەرميننىڭ تىلدىك نەگىزى بويىنشا رەسپۋبليكالىق تەرمينولوگيا كوميسسياسىنىڭ شەشىمى، حاتتاماسى جانە لينگۆيستيكالىق ساراپتاما قورىتىندىسى قارالۋعا ءتيىس. ال زاڭ جوباسىن ازىرلەۋگە جانە قابىلداۋعا قاتىسقان ورگاندار تەرميننىڭ قۇقىقتىق ماتىنگە قالاي ەنگىزىلگەنىن تۇسىندىرۋگە مىندەتتى.

قوعامعا، ەڭ الدىمەن، زاڭ جوباسىنىڭ تۇسىندىرمە جازباسى، سالىستىرمالى كەستەسى، گەرالديكالىق ساراپتاما قورىتىندىسى، لينگۆيستيكالىق ساراپتاما ناتيجەسى، تەرمينولوگيالىق كوميسسيانىڭ حاتتاماسى جانە قازاقشا-ورىسشا ماتىندەردىڭ سايكەستىگىنە قاتىستى نەگىزدەمە ۇسىنىلۋى كەرەك. بۇل قۇجاتتارسىز جاۋاپكەرشىلىكتى ناقتىلاۋ دا، تەرميننىڭ دۇرىستىعىن كاسىبي تۇرعىدان باعالاۋ دا قيىن.

ەرلان امىربەك: بىراق ماسەلە مۇنىمەن اياقتالمايدى. ەگەر «سيمۆول» – «ءرامىز»، «سيمۆولى» – «رامىزدەر»، ال «سيمۆوليكا» – «رامىزدەر جيىنتىعى» نەمەسە «رامىزدەر جۇيەسى» بولسا، نەلىكتەن زاڭدا «وڭىرلىك ءرامىز» ەمەس، «وڭىرلىك نىشان» تەرمينى تاڭدالدى؟ نەلىكتەن ونىڭ ورىسشا بالاماسى «رەگيونالنىي سيمۆول» ەمەس، «رەگيونالنايا سيمۆوليكا» بولىپ بەكىتىلدى؟ بۇل تاڭداۋدىڭ عىلىمي-قۇقىقتىق نەگىزى قاي قۇجاتتا كورسەتىلگەن؟ قانداي گەرالديكالىق ساراپتاما وسى اتاۋدىڭ دالدىگىن راستادى؟

ايدىن رىسبەكۇلى: بۇل سۇراقتارعا ناقتى قۇجاتتارمەن جاۋاپ بەرىلۋى كەرەك. تەرميننىڭ قازاقشا جانە ورىسشا نۇسقالارىنىڭ ماعىنالىق سايكەستىگى دالەلدەنۋگە ءتيىس. «نىشان» مەن «ءرامىز» اراسىنداعى ايىرماشىلىق قۇقىقتىق تۇرعىدان انىقتالۋى قاجەت. ال «وڭىرلىك نىشان» مەن «رەگيونالنايا سيمۆوليكا» اتاۋلارىنىڭ ءبىر ۇعىمدى بىلدىرەتىنى ءتيىستى ساراپتامامەن نەگىزدەلۋى كەرەك.

زاڭنىڭ قابىلدانۋى تەرميننىڭ عىلىمي تۇرعىدان ءمىنسىز ەكەنىن اۆتوماتتى تۇردە بىلدىرمەيدى. سول سياقتى تەرمينولوگيالىق كوميسسيانىڭ شەشىمى دە گەرالديكالىق ساراپتامانىڭ ورنىن باسپايدى. ءار ورگان ءوز قۇزىرەتى شەگىندە جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس، ال ولاردىڭ قورىتىندىلارى ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرۋى كەرەك. ەگەر گەرالديكالىق، لينگۆيستيكالىق جانە قۇقىقتىق ساراپتامالار جۇرگىزىلگەن بولسا، ولاردىڭ ناتيجەلەرى ماسەلەنى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەگەر ولاردىڭ اراسىنداعى بايلانىس قۇجاتتارمەن كورسەتىلمەسە، تەرميننىڭ تاڭدالۋ نەگىزى تۋرالى سۇراق ساقتالادى.

ەرلان امىربەك: قورىتىندى سۇراق اشىق كۇيىندە قالىپ وتىر: زاڭداعى تەرمينولوگيالىق قايشىلىققا كىم جاۋاپ بەرەدى؟ «وڭىرلىك نىشان» تەرمينىن تاڭداۋدىڭ عىلىمي-قۇقىقتىق نەگىزى قانداي؟ نەلىكتەن الدىمەن گەرالديكالىق ساراپتاما جۇرگىزىلىپ، سودان كەيىن عانا تەرمينولوگيالىق سايكەستىك بەكىتىلمەگەن؟ «وڭىرلىك نىشان» مەن «رەگيونالنايا سيمۆوليكا» اتاۋلارىنىڭ ماعىنالىق سايكەستىگىن قانداي ساراپتاما راستادى؟ رەسپۋبليكالىق تەرمينولوگيا كوميسسياسىنىڭ ناقتى شەشىمى قانداي جانە ول زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ كەزىندە قالاي ەسكەرىلدى؟ وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرەتىن قۇجاتتار قايدا؟

ءبىر نارسە انىق. مۇنداي ماسەلەنى جالپى تۇسىنىكتەمەمەن جابۋعا بولمايدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ ارحيۆ، قۇجاتتاما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتى گەرالديكالىق ساراپتاماعا قاتىستى ماتەريالداردى تۇسىندىرۋگە ءتيىس. تەرمينولوگيالىق راسىمگە قاتىسقان ورگاندار ءوز شەشىمدەرىن كورسەتۋى كەرەك. ال زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشىلەر ەكى تىلدەگى قۇقىقتىق ۇعىمداردىڭ سايكەستىگىن نەگىزدەۋگە مىندەتتى.

تەرميننىڭ زاڭعا ەنگىزىلگەنى ونىڭ دۇرىستىعىن دالەلدەمەيدى. ساراپتامانىڭ بولعانى تۋرالى مالىمدەۋ دە جەتكىلىكسىز – ونىڭ قورىتىندىسى كورسەتىلۋى كەرەك. «وڭىرلىك نىشان» اتاۋىنىڭ عىلىمي-قۇقىقتىق نەگىزى مەن «رەگيونالنايا سيمۆوليكا» بالاماسىمەن سايكەستىگى قۇجاتتارمەن دالەلدەنبەيىنشە، تەرمينولوگيالىق ماسەلە شەشىلدى دەپ ايتۋعا بولمايدى.

Abai.kz