Mәjilis deputaty Múqash Eskendirov Premier-ministrding birinshi orynbasary Roman Sklyargha deputattyq saual joldap, túrghyn ýimen qamtamasyz etu salasynda qordalanghan birqatar problemany kóterdi.

Deputattyng aituynsha, baspanamen qamtu – әleumettik túraqtylyqty saqtaudyn, azamattardyng ómir sýru sapasyn arttyrudyng jәne halyqtyng әl-auqatyn jaqsartudyng negizgi tetikterining biri.

Mәjilis deputattarynyng Jambyl oblysyn aralau barysynda túrghyndar túrghyn ýige qatysty birqatar týitkildi mәseleni kóterdi, – dedi Múqash Eskendirov.

Kommunaldyq túrghyn ýi: kezek kóp, pәter az

Deputattyng mәlimetinshe, Jambyl oblysynda kommunaldyq túrghyn ýy qorynan pәter alu kezeginde 57 434 azamat tirkelgen. 2025 jyly әleumettik osal toptargha arnalghan jaldamaly túrghyn ýy satyp alu ýshin respublikalyq budjetten 21,5 mlrd tenge bólinip, 1 425 pәter alynghan.

Alayda, qoldanystaghy zannamagha engizilgen ózgeristerge baylanysty búl pәterlerdi múqtaj azamattargha der kezinde ýlestirude qiyndyqtar tuyndap otyr.

Búryn jergilikti atqarushy organdar atqarghan funksiyalar «Túrghyn ýy qúrylysy jinaq» bankine berilip, azamattardy túrghyn ýige múqtaj retinde esepke qoi elektrondyq baza arqyly avtomatty týrde jýrgizile bastady.

Osyghan baylanysty kelisu ótinishterine uaqytyly jauap berilmeui jәne azamattardyng derekterining janartylmauy saldarynan baspanamen qamtamasyz etu júmystary sozylyp ketken. Qazirgi tanda kezekte túrghan 57 434 azamattyng tek 10%-ynyng derekteri ghana janartylghan, - deydi Eskendirov.

Deputat búl jaghdaydy týsindiru júmystarynyng jetkiliksizdigimen jәne azamattardyng elektrondyq sifrlyq qoltanbany paydalanu barysynda qiyndyqqa tap boluymen baylanystyrady.

Osyghan oray Múqash Eskendirov Bankke zannamadaghy ózgeristerdi aldyn ala týsindiru júmystaryn kýsheytip, azamattardyng derekterin jedel týrde janartudy úsyndy.

Ipotekalyq túrghyn ýilerding satyluy tejelip otyr

Deputattyq saualda jenildetilgen ipotekalyq túrghyn ýilerdi satu mәselesi de kóterildi. Ónerkәsip jәne qúrylys ministrining búiryghyna sәikes, ipotekalyq túrghyn ýilerding keminde 70%-y әleumettik osal toptaghy azamattargha, 20%-y jetim balalar men ata-anasynyng qamqorlyghynsyz qalghan balalargha, al qalghan 10%-y basqa kezekte túrghan azamattargha úsynyluy tiyis.

Alayda deputattyng aituynsha, búl talap pәterlerding uaqytyly satyluyna kedergi keltirip otyr.

Mysaly, 2025 jyly Taraz qalasynda satylymgha shygharylghan 706 pәterding tek 588-i ghana azamattardyng tólem qabiletining rastalmauyna baylanysty berilgen. Al 2026 jyly Taraz qalasynda 1 278 pәterden túratyn 29 kópqabatty túrghyn ýy paydalanugha berilip, satylymgha shygharylmaq.

Eger zannamagha sәikes búl pәterlerding 70 payyzy әleumettik osal toptaghy azamattargha úsynylsa, ótken jylghy jaghdaydyng qayta qaytalanu qaupi bar, – dedi deputat.

Qazirgi tanda Jambyl oblysynda túrghyn ýy kezeginde túrghan 31 055 azamat nemese 54% әleumettik osal topqa jatady.

Deputattyng pikirinshe, osal toptaghy azamattardyng tólem qabiletining tómendigi pәterlerding uaqytynda satylmauyna jәne jergilikti atqarushy organdardyng obligasiyalyq qaryzdaryn óteuine keri әser etui mýmkin.

Deputat qanday úsynys aitty?

Osyghan baylanysty Múqash Eskendirov Ýkimetke:

• әleumettik osal toptargha satylatyn pәterlerding ýlesin 70%-dan 50%-gha deyin tómendetudi
• ipotekalyq túrghyn ýy qaryzdaryn beru sharttaryn jenildetu mýmkindigin qarastyrudy úsyndy.

Abai.kz