Týrki mәdeniyeti jәne múrasy qorynyng delegasiyasy júmys saparymen Majarstanda boldy. Sapar ortaq mәdeny múra eskertkishterin saqtau, olardy sifrlandyru jәne halyqaralyq dengeyde nasihattaugha arnaldy. 2026 jylghy 3–6 aqpan aralyghynda Budapeshtten Siygetvargha deyingi baghyt boyynsha ótken issapar barysynda joghary dengeydegi birqatar diplomatiyalyq kezdesuler men mәdeny nysandargha tehnikalyq tekseruler úiymdastyryldy.

Qordyng jobalar jetekshisi Nury Aksu bastaghan delegasiya qúramynda Evren Rutbili (IICAS), Osman Ozsoy (Týrki әlemi qory) jәne sәuletshi Hasan Fevzy Chugen boldy. Aldymen olar Budapeshttegi Týrkiya Respublikasynyng Tótenshe jәne Ókiletti Elshisi Gulishen Karanys Ekshioghlumen kezdesti. Kezdesu barysynda Qordyng Majarstandaghy bolashaq jobalary talqylanyp, diplomatiyalyq missiyanyng qoldauymen akademiyalyq jәne sifrlyq yntymaqtastyqty damytu joldary aiqyndaldy.

Sol kýni delegasiya Gýl Baba qoryna bardy. Diyrektordyng orynbasary Gabor Palfiymen ótken kezdesude Gýl Baba kesenesi men Ózichely Hadjy Ibragim meshitin skanerleu jәne vizualizasiyalau ýshin mamyr aiy eng qolayly kezeng ekeni atap ótildi. Sonday-aq resmy rúqsattar alu mәselesi men fotogrammetriya jәne dron arqyly týsiruding tehnikalyq qyrlary talqylandy.

Sapardyng ekinshi kýni Majarstannyng Mәdeniyet jәne innovasiyalar ministrliginde memlekettik hatshy Anita Kiysh-Hediiymen kezdesu ótti. Taraptar birlesken kórmeler úiymdastyru jәne sifrlyq múra derekter bazasyna qoljetimdilik mәseleleri boyynsha uaghdalastyqtardy bekitti. Búdan keyin delegasiya Majarstan últtyq muzeyindegi «Attila» ekspozisiyasymen tanysyp, sarapshylarmen Ortalyq Aziya men ghúndar tarihyn muzeylik interpretasiyalau әdisterin talqylady. Keyin qor ókilderi Estergom qalasyna baryp, Ózichely Hadjy Ibragim meshiti men tarihy qamaldy qarap, zamanauy restavrasiya tәsilderin saralady.

Ýshinshi kýn ónirlerdegi týrki eskertkishterin zertteuge arnaldy. Majarstannyng Kólik jәne qúrylys ministrliginde delegasiya memlekettik hatshynyng orynbasary Kristina Deakpen ýsh ólshemdi skanerleu jobalaryn, últtyq tirkeu jýielerin jәne elektrondyq múra (e-miras) platformalaryn talqylady.

Syrtqy ister jәne sauda ministrliginde Adam Suchpen ótken joghary dengeydegi kelissózder barysynda strategiyalyq manyzy bar jobalargha nazar audaryldy. Atap aitqanda, Mohach shayqasynyng 500 jyldyghyna arnalghan is-sharalar men mәdeny qúndylyqtardyng zansyz ainalymyna qarsy birlesken kýres mәseleleri qarastyryldy.

Erd qalasynda delegasiya Hamza-bey meshitining múnarasyn aralap, qala meri doktor Laslo Chezikpen kezdesti. Taraptar nysandy sifrlyq qújattandyru jәne onyng ainalasyn mәdeniy-rekreasiyalyq aimaq retinde abattandyru jóninde pikir almasty.

Baghdarlama Sekeshfehervar qalasynda osman dәuirindegi monsha qirandylaryn qaraumen jalghasty. Qala әkimining orynbasary Jolt Lernermen eskertkishti saqtau әleueti talqylandy. Pech qalasynda qor ókilderi Idris Baba týrbesin, Yakovaly Hasan-pasha jәne Gazy Kasiym-pasha meshitterin aralady. Últtyq múrany saqtau jónindegi kommersiyalyq emes qogham mamandary mәdeny nysandardy basqaru әdisteri turaly bayandama úsyndy.

Sapardyng songhy kezeninde Siygetvarda delegasiya Aliy-pasha men Súltan Sýleymen meshitterin, sonday-aq onyng qabiri qazylyp jatqan oryndy kórdi. Baghdarlama Týrik-Majar dostyghy sayabaghy men «Týrik ýii» muzeyine barumen ayaqtaldy. Qorytyndy kezdesu Budapeshtte TİKA ýilestirushisi Fatih Yoldashpen ótip, Majarstandaghy týrki múrasyn sifrlyq tirkeu boyynsha aldaghy josparlar aiqyndaldy.

Abai.kz