Jeksenbi, 6 Qyrkýiek 2026
Bilgenge marjan 2638 0 pikir 13 Tamyz, 2026 saghat 13:18

«Bólshekte de, biyley ber»: Qogham da dәl sonday!

Suret: turkystan.kz saytynan alyndy.

Bir sharua ólgen shoshqany qúdyqtyng týbine laqtyryp jiberedi. Kóp úzamay qúdyqqa 70–80 egeuqúiryq sekirip týsip, ólekseni jey bastaydy. Azyq mol, bәseke joq siyaqty kóringendikten, olar quana-quana jep jatty.

Biraq azyq tausylghan son, olar qúdyqtyng qabyrghasy óte biyik әri tik ekenin, endi syrtqa shygha almaytyndaryn týsindi. Tamaq bitip, ashtyq qysqan sayyn ol jer aman qalu ýshin jýretin súrapyl shayqas maydanyna ainaldy. Egeuqúiryqtar bir-birimen soghysyp, bir-birin óltirip, jey bastady.

Aqyrynda qúdyqtyng týbinde kózi qangha tolghan jalghyz egeuqúiryq qana aman qaldy. Sol kezde sharua tómenge arqan týsirip, sol egeuqúiryqty syrtqa alyp shyghyp, egistikke jibere saldy.

Sharua ony ayady deysing be?

Áriyne, JOQ. Tiri qalghan songhy egeuqúiryqtyng endi óz túqymyn anlap, jeuge ýirengenin sharua óte jaqsy bildi, sondyqtan ony bosatty. Sodan beri ol egeuqúiryq astyq jeudi qoyyp, basqa egeuqúiryqtardy aulaugha kóshti.

Mine, osyny «bólshekte de, biyley ber» (divide and rule), yaghny adamdardy bir-birine aidap salyp basqaru әdisi deydi.

Biyliktegi adamdardyng óz arasynda tartysuy siyrek. Kerisinshe, tómendegi adamdardy ózara bólip, keristirip, jaulastyratyn orta qalyptastyruy jii kezdesedi. Eki tarap bir-birimen arpalysyp jatqanda, eng ýlken paydany ýshinshi tarap nemese býkil oiyndy artynda túryp basqaryp otyrghan adam kóredi.

Osy oiyndy týsin. Bolmasa, sen de qúdyqtyng týbindegi egeuqúiryqtardyng birine ainalasyn.

Adam ne nәrsege úzaq boy ýiretse, sony aqyrynda qalypty jaghday retinde qabylday bastaydy. Tiri qalghan jalghyz egeuqúiryqtyng óz túqymyn jeui tua bitken minezi emes edi. Úzaq uaqyt boyy bolghan ortasy ony osylay ózgertti.

Qogham da dәl sonday. Átýiis-úrys, jikke bólinu, ósek-ayang men jekkórinishting ortasynda úzaq ómir sýrsen, ony norma dep oilay bastaysyn...

Múnyng bәri boluy tiyis nәrse emes, biraq biz de aqyryn-aqyryn boy ýiretip kelemiz.

Amantay Toyshybayúly

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

Kókjiyek

Azamattyq qogham hәm ghylym men bilim damuy...

Ahmetbek Núrsila 922
Bilgenge marjan

Parijdegi kitap jәne qazaq dalasynyng tarihy

Ómir Shynybekúly 2380
46 - sóz

«Bilimge mәjbýrleu»

Ábdirashit Bәkirúly 624
Aqmyltyq

Kóshpender oiyny qút bolsyn!

Serik Erghaly 603