Mening qolyma Kenes zamanyndaghy qogham qayratkeri, partiya-kenes qyzmetterining ardageri, Sosialistik enbek eri Orazaly Qozybaevting 1995 jyly «Atamúra baspasynan jaryq kórgen «Tyndaghy kýnder» atty shaghyn kitaby týsti.

Sol kitaptyng 96-betin oqyghanda oiyma tәuelsiz elding tәuelsiz Qostanay atty qalasynda nege Andrey Borodin atyndaghy kóshe bar degen zandy súraq tuyndady.

Orazaly Qozybaevpen әngimesinde ol bylay deydi: «Týbi soltýstik oblystar Reseyge qosylghanda, Torghay Qazaqstangha qalady. Ol oblystyng qazaghy kóbirek bolady, bizden júmys taba almaghan qazaqtar sonda baryp ornalasuy mýmkin. Al múnda Qostanaydy taza orystar, ukraindar túratyn oblys jasaymyz. Myna sening ornyna orys pen qazaqty aiyrmaytyn, tizginge talaspaytyn adam almasam, men ýshin sen qauyptirek boldyn...», - dep ashyq oiyn bildiripti. Ol kezde Orazaly Qozybaev oblystyq partiya komiytetining ekinshi hatshysy eken.

Al sol Borodiyn1959 jyldan bastap jiyrma jylgha juyq, 1981 jylgha deyin oblystyng sayasy basshylyghynda otyrdy. Onyng is-әreketterin janynda jýrgen әriptesteri әrtýrli baghalady. Sharuashylyq basqarudaghy iskerligimen qatar, jeke basynyng kemshilikteri de shash-etekten boldy.

Birinshiden, barlyq mәseleni tek Moskva arqyly sheshti.

Ekinshiden últtyq kadrlerding ósuine kedergi jasady. Keybir kensharlardy orta bilimdi orys últynyng ókilderi basqardy. Joghary bilimdi qazaq mamandary basqa oblystargha qonys audarugha mәjbýr boldy. Tyng aimaghyndaghy MTS, kenshar diyrektory siyaqty basshylyq júmystargha syrttan kelgen mamandar taghayyndaldy. Ortalyq komiytetten bastap audandyq partiya komiytetterining birinshi hatshysy qyzmetine deyin ortalyqtan jiberildi.

Ýshinshiden qazaq ruhaniyatynyng damuyna ýlken kedergi jasady. Ybyray Altynsarinning múryndyq boluymen Araqaraghay bolysynyng qazaqtary saldyrghan mektep ghimaratyn tas-talqan etuge sebepshi boldy.

Kursk oblysynyng bir derevnyasynda 1912 jyly tughan bala-jigit óz elinen pana tappay, tehnikum bitirgennen keyin Qostanay oblysynyng bir shoshqa ósiretin sharushylyghynda júmys istegen. Qazaq jerinde ministr dәrejesine deyin kóterilgen. Sonshama qazaqtan ne jamanshylyq kórgen!

Búrynghy 19-tamyz kóshesin 2001 jyly Borodin atyna bergen. Ol kezdegi qala әkimi Lenivsev Viktor bolghan.

Elimiz tәuelsizdik alghanymen kóshelerimiz ben eldimekenderimizding ataulary әli kýnge deyin otarshyldyqtyng qúrsauynan shygha almay keledi. Qostanay basshylary songhy bes jylda bir-eki ghana kóshening atyn ózgertti. El arasynda Qostanay qazaqylanbay túr degen sóz jeldey esip túr. Rudnyy qalasyndaghy janjal órshy týspese, basylmay túr. Áleumettik jelide qansha aitylsa da oblys basshylyghynyng osy mәselege kónil audaratyn týri joq. Óz tughan halqynyng kónilin tappaytyn basshynyng el arasynda qanday bedeli bar degen súraq el aqsaqaldaryn mazalaytyny jasyryn emes.

Qostanay oblysy tarihynda biz tapqan 142 túlghanyng tizimi bar. Ólkemizdi «alyptar mekeni» dep aita alamyz. Eldes, Seydәzim, Serәli, Elubay, Qapan, Hakimjan, Sәbiyt, Ghabiyt.Múqambetjan Seraliyn, Múqambetjan Qarabaev, Iliyas Omarov.Keyki atalarymyzdyng esimderi kóshe atauyna súranyp túr. Sony týsinetin әkim bolsa.

Amanjol Kýzembayúly

Abai.kz