Ekinshi jolbarys jabayy tabighatqa jiberildi
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyng tapsyrmalaryn oryndau ayasynda 2026 jylghy 31 qazanda «Ile-Balqash» memlekettik tabighy rezervatynyng aumaghynda Amur esimdi atalyq Amur jolbarysy tabighy mekendeu ortasyna jiberildi.
Ol Qazaqstanda jolbarystardy qayta jersindiru baghdarlamasy ayasynda jabayy tabighatqa shygharylghan ekinshi jolbarys atandy. Jolbarys tabighy ortagha jiberiler aldynda veterinariyalyq tekseruler men minez-qúlyq erekshelikterin baghalaugha baghyttalghan birqatar synaqtan ótti. Mamandar onyng densaulyghyn, anshylyq daghdylaryn, ózdiginen qorek tabu qabiletin, sonday-aq adamgha qatysty minez-qúlqyn baghalady. Synaq nәtiyjeleri Amurdyng tabighy ortada ózdiginen tirshilik etuge dayyn ekenin rastady. Aldaghy uaqytta onyng qozghalysy men jana ortagha beyimdeluin baqylau ýshin jolbarysqa sputniktik baqylau qarghybauy taghyldy.
Is-sharagha ekologiya jәne tabighy resurstar ministri Álibek Quantyrov, «Amur jolbarysy» ortalyghynyng bas diyrektory Sergey Aramiylev, «Ile-Balqash» memlekettik tabighy rezervatynyng qyzmetkerleri, mamandar men adam jәne jolbarys arasyndaghy qaqtyghystardyng aldyn alu tobynyng mýsheleri qatysty.
Búghan deyin 31 shildede tabighy ortasyna jiberilgen Ýmit esimdi analyq jolbarys rezervat aumaghyna birtindep jersinip keledi. Ol ózdiginen ang aulap, jabayy tabighatqa sәtti beyimdelude.
70 jyldan astam uaqyt boyy jolbarystar tabighy ortasynda bolghan joq. Tabighy ekojýielerdi qalpyna keltiru boyynsha kópjyldyq júmystardyng arqasynda búl jyrtqyshtar birtindep tarihy mekendeytin jerlerine oralady.
Jolbarystardy qayta jersindiru ýshin auqymdy dayyndyq júmystary jýrgizildi. 2018 jyly «Ile-Balqash» memlekettik tabighy rezervaty qúrylyp, onyng aumaghynda tabighy mekendeu ortasyn qalpyna keltiru, qorektik qordy molaytu jәne qajetti tabighat qorghau infraqúrylymyn damytu júmystary bastaldy. Búl baghytta jabayy túyaqty januarlardyng sanyn arttyrugha erekshe kónil bólinude. Rezervat aumaghyna Búqar búghylary men qúlandar jiberildi.
Mәselen, 2026 jylghy qyrkýiekte «Altyn-Emel» memlekettik últtyq tabighy parkinen «Ile-Balqash» rezervatyna 30 qúlan әkelindi. Qorektik qor men tabighy mekendeu ortasyn qalpyna keltiru baghdarlamanyng kelesi kezenine, yaghny jyrtqyshtardyng ózin tabighatqa qaytarugha, populyasiyasyn kóbeytuge negiz qalady.
Sonday-aq jergilikti túrghyndardyng qauipsizdigin qamtamasyz etuge jәne adam men jyrtqysh arasynda tuyndauy mýmkin qaterlerding aldyn alugha erekshe kónil bólinude. Osy maqsatta arnayy top qúryldy. Onyng mamandary januarlardyng qozghalysyn baqylaydy, jergilikti túrghyndarmen túraqty baylanys ornatady jәne tótenshe jaghdaylardan tys tuyndaytyn kýtpegen oqighalargha jedel den qoyady.
Abai.kz