Qazaqstanda kimder auqatty otbasy sanalady?
Sifrlyq otbasy kartasy qazaqstandyqtardyng tabysyn, mýlkin, kóligin jәne nesie mindettemelerin eskerip, otbasylardy әleumettik әl-auqatyna qaray bes sanatqa bóledi.
Qazaqstanda otbasynyng әleumettik әl-auqatyn anyqtau kezinde tek ay sayynghy tabys kólemi ghana emes, onyng menshigindegi baspana, kólik, jer telimi, kәsipkerlik qyzmeti jәne nesie mindettemeleri de eskeriledi. Osy kórsetkishterding barlyghy Sifrlyq otbasy kartasy arqyly saralanyp, әr otbasynyng materialdyq jaghdayy men әleumettik qoldaugha múqtajdyghy baghalanady. 2023 jylghy 1 qantardan bastap júmys istep kele jatqan jýiege 20,6 million qazaqstandyq engizilgen. Olar 6,2 million otbasygha biriktirilgen. Otbasynyng әleumettik jaghdayyn anyqtau ýshin 59 ólshemnen túratyn segiz negizgi baghyt qarastyrylady. Olardyng qatarynda tabys dengeyi, túrghyn ýy jaghdayy, menshiktegi mýlik, kólik, jer uchaskesi, kәsipkerlik qyzmet, otbasy mýshelerining júmyspen qamtyluy jәne nesie boyynsha bereshekter bar.
Sifrlyq otbasy kartasy qazaqstandyq otbasylardy әl-auqatyna qaray bes sanatqa bóledi. A sanatyna әl-auqaty joghary, V sanatyna túrmysy baquatty, S sanatyna jaghdayy qanaghattanarlyq, D sanatyna ekonomikalyq túrghydan osal, al E sanatyna ekonomikalyq jәne әleumettik túrghydan osal otbasylar jatqyzylady. Mәselen, A sanatyna engizu kezinde otbasynyng әr mýshesine shaqqandaghy tabysy jeti kýnkóris minimumynan kem bolmauy eskeriledi. Búl shamamen bir adamgha 350 myng tengege ten. Sonymen qatar otbasynyng menshigindegi jyljymaytyn mýlik, túrghyn ýy kólemi, kommersiyalyq nysandar, jeke biznes pen avtokólikter de baghalanady. Degenmen bir pәterding nemese kólikting boluy otbasynyng avtomatty týrde auqatty sanatqa jatatynyn bildirmeydi. Sheshim birneshe kórsetkishting jiyntyghyna qaray qabyldanady.
Sonymen birge memlekettik derekqorlardaghy eskirgen nemese qate aqparat otbasynyng әleumettik sanatyna әser etui mýmkin. Mәselen, azamattyng menshiginde joq jyljymaytyn mýlik әli de onyng atyna tirkelip túruy, satylghan kólik turaly mәlimetting janartylmauy nemese qyzmetin toqtatqan jeke kәsipkerlikting resmy týrde jabylmauy yqtimal. Múnday jaghdayda otbasynyng naqty әleumettik jaghdayy jýiede dúrys kórsetilmeui mýmkin. Sondyqtan azamattargha ózderi jәne otbasy mýsheleri turaly mәlimetterding dúrystyghyn tekserip otyrghan jón. Qate aqparatty jyljymaytyn mýlikke, kólikke nemese kәsipkerlik qyzmetke jauapty memlekettik organdar arqyly týzetuge bolady. Derekter tiyisti jýiede janartylghannan keyin aqparat Sifrlyq otbasy kartasyna avtomatty týrde týsip, otbasynyng әleumettik әl-auqat sanaty kelesi ailyq esepteu kezinde qayta anyqtalady. Sifrlyq otbasy kartasynyng negizgi maqsaty – әleumettik qoldaugha múqtaj azamattardy anyqtap, olargha tiyisti kómek sharalaryn úsynu.
Abai.kz