Düysenbi, 18 Qaraşa 2019
Bilik 3264 0 pikir 26 Mausım, 2014 sağat 17:26

TUĞAN ELİN TÜLETKEN TWLĞA

Täuelsiz Qazaqstannıñ simvolı ispetti Astananıñ tuğan künine de sanaulı künder qaldı. Jıl sayın Astana küni merekesi qarsañında alğan asular men şıqqan belesterdi saralau igi dästürge aynaldı. Tabıs özdiginen kelmeydi. 
Onıñ da orındauşısı bar. Ol jöninde alğaşqı eñbek jolın Elbasımen birge bastağan seriktesteriniñ aytarı da az bolmasa kerek.

Töleutay SÜLEYMENOV, qoğam qayratkeri:

– Eñ alğaş Nwrswltandı domna cehında kördim. Meniñ jasım nebäri 17-de, onıñ jası 19-da boldı. Sol kezdiñ özinde-aq Nwrswltannıñ bärimizden köş ilgeri ekeni añğarılıp twr­dı. Erudiciyası öte mıqtı Nwr­swltanmen bir mäsele töñi­re­ginde pikirtalasta eşqaysı­mız da teñese almay­tınbız. Onıñ bilmeytini joq edi. Alayda ol bizdiñ ara­mızdağı liderimiz boldı. Bärimiz onıñ aytqanın wyıp tıñdaytınbız. Öytkeni ol öte senimdi türde sendirip aytatın. «Eger säl bir mümkindik tusa, elimdi örkendetu üşin qolım­nan kelgenniñ bärin jasay­mın» deytin. 

Nwrswltan sol mümkindikti qalt jibermey, el igiligi jo­lında iske asırğan kemeñger basşı. Nwrswltan Nazarbaev – Täuelsiz Qazaqstannıñ negizin qalauşı. Ol oñay bolmağanı belgili. Tarihta alıp imperiya ıdırap, onıñ qwrsauınan b­ö­lingen elderdiñ jeke memle­kettiñ irgesin qa­lamaqqa wmtı­lısı sirek bolatın qwbılıs. 90-jıldarı KSRO qwramınan şıqqan respublikalar der­bestigin alğan sätte neden bas­tarın bilmey biraz dağdardı. Däl osı twsta qaysar da qajır­lı, kemel oy iesi Nwrswltannıñ liderlik qasieti erekşe bay­qaldı. Ol elin tığırıqtan alıp şığudıñ aluan josparın qarastırdı. Halqın qiın­dıq­tan alıp şığarına sen­dirdi. Eli Nwrswltanday erine sendi. Qoldadı. Soñınan erdi. Köptiñ senimine ie bolu qiın­nıñ qiını. Halqı üşin nar täue­kelge bel baylağan Nwr­swltan el senimin aqtadı.

Al endi bwl künderi Täuelsiz Qazaqstandı damıtu men qa­lıp­tastıruda şeşuşi röldi Prezident atqarğandığın eş­kim de joqqa şığara almaydı. Tuğan jerin tületude ol bar müm­kindikti qarastıra otırıp, sol jolda ayanıp qalğan joq. Onı sözben emes ispen dälel­degen qay­sar jannıñ osı ba­ğıt­ta jür­gizgen reformaları jaña­şıl­dığımen zor mänge ie. Onı bir biz emes älemdegi alpauıt el­diñ basşıları da moyın­daydı. Integraciya ideyasın birinşi bolıp aytqan da bizdiñ Prezident. Birıñğay ekonomi­kalıq keñistik küşine endi.

Nwrswltan Äbişwlı jaña, tıñ ideyalar men wsınıstardıñ bastamaşısı retinde de örke­niet köşin bastağan memleket basşıların moyındatqan biregey twlğa. 

El damuınıñ bastı bağıt­tarın saralağanda jas memle­ketimizdiñ qol jetkizgen bar­lıq jetistikteri Nwrswl­tannıñ qiın­nan qiıstırar iskerligi men batıldığına, tikeley bay­lanıstı ekenine eş şübäñiz qalmaydı. Közdegenin orın­dau­­dı erteñge qaldırmay, däl me­zetinde iske asıratın qasiet özine senimdi twlğağa ğana tän. Bwl twrğıdan alğanda, Nwrswl­tannıñ qolğa alğan qay basta­ması da tüpki nätijesiniñ tiim­diligimen erekşelenude. Nwr­swltan Nazarbaev älemge özin moyındatqan isker de köre­gen, köşeli köşbasşı. 

Täuelsizdiktiñ bastapqı kezeñinde Sırtqı ister mi­nistri qızmetinde Prezident­pen birge jartı älemdi şarla­dım. Wlı Val'ter aytqan eken, «memleketti qwru üşin bir mıq­tı adam bolsa jetkilikti» dep. Däl osı söz bizdiñ Nwrswltanğa qarata aytılğanday. Memleket qwrılısın taza aq paraqtan bastağan Prezident Batıstıñ da Şığıstıñ da täjiribesin tügel qamtuğa tırıstı. Qazaq­stan 23 jıl işinde ekonomi­kalıq jäne äleumettik da­muın­da ğajayıp nätijelerge qol jetkizse, bwl jolda Elbası si­ñirgen eñbek erlikpen para-par. Elimizde jasalıp jatqan jarqın isterdi Prezident atı­men baylanıstıru zañdılıq. Nazarbaev Täuelsiz jas memle­kettiñ ekonomikalıq jäne saya­­si damu bağıttarınıñ tiimdi modelin qalıptastıra bildi. Osı­nıñ arqasında Qazaqstan dağdarıstı jıldam eñserudi qamtamasız ete aldı. Elimizde ekonomikanıñ jwmıs isteui men damuın jaña negizde jürgizetin narıqtıq institut­tar jüyesi qwrıldı. 

 

Qazirgi tañda Respub­lika­mızda industriyalıq-innova­ciyalıq jobalar qarqındı tür­de jüzege asırıluda. Ma­ñızdı jobalardı jüzege asıru – zaman talabı. Eli­mizdiñ äleueti zor. Bolaşaq – büginnen de jarqın bola­rına senim mol.

 

Ismayıl ORAZBAEV, zeynetker:

Astananıñ bas säuletşisi

Nwrswltanmen 1958 jılı Dnepro­dzerjinskidegi nömiri 8-tehnikalıq uçilişede kezdestik. Sol jılı Oñtüstik Qazaqstan ob­lısı Lengir audanı Qasqasu aulındağı Kuybışev atındağı orta mektepti bitirgen bola­tınmın. Bir küni mektep direktorı şaqı­rıp jatır degen soñ, bardım. Ol kisi audan ortalığında bolğanın, 10 sınıptı tamamdağan balalardı Qazaqstan Magnitkasın igeruge, Temirtauğa komsomoldıq joldama­men jiberetinin ayttı. Sodan audan­dıq komsomol komitetine barıp jolıq­qan edim, mäseleniñ män-jayımen tübegeyli tanıstırğan olar, soñında qolıma joldama wstatıp jiberdi.

Dneprodzerjinskide elimizdiñ tükpir-tükpirinen kelgen jastar ja­taqhanağa ornalastıq. Tälimger­le­rimiz kombinattı aralatıp, ar­nayı ekskursiya jasattı. Üş türli maman­dıqtıñ birin tañdauğa bo­latının tüsindirdi. Nwrswltan sa­bırlı, sal­maqtı jigit bolıp kö­rindi. Alğaşqı sätten-aq özin qı­zıqtırğan saual­darğa berilgen jauaptı mwqiyat tıñdap, bärin bil­mekke wmtılısı tañğaldırğan-dı.

Sodan beri Nwrswltan Äbişwlı bir men emes, onı biletinderdiñ bärin özgelerden erekşe oylap, is tındı­ruımen tañğaldırıp kele jatır. Täuelsiz Qazaqstandı älem­ge tanıtuda Nwrswltan Nazar­baev­tıñ röli ölşeusiz. KSRO degen alıp imperiya­dan irgesin bölektegen jas memlekettiñ qiınşılıq qwr­sauında şırmatı­lıp qalmay, eñsesin tez köteruinde, zor wyımdas­tıruşılıq qabiletke ie, Nwrswltan Äbişwlınıñ eñbegi wlan-ğayır. Oğan bükil älem kuä.

Täuelsizdiktiñ bastapqı keze­ñin­degi qiınşılıq äli esten şığa qoyğan joq. Mine, endi bwl künderi Qazaqstan qiındıqtı keri ısırıp qana qoymay, örkeniettiñ köşba­sındağı 50 eldiñ qatarınan körinip otır. Bwl söz joq Elbasınıñ sarab­­dal sayasatınıñ nätijesinde iske asqan igilik. Bäri de köpşiliktiñ köz aldında, bärin tizbektep jatu şart bolmas.

Bir ğana Astananıñ özi ne twra­dı! Arqa törinen boy kötergen äsem qala Astananıñ közdiñ jauın alar kökke şanşılğan ğimarattarı qan­day körkem deseñizşi! Beynebir ertegi­dey jıl sanap emes, ay sanap örken jayğan Astananıñ aybındı kelbeti el ekonomikasınıñ kör­setkişindey köñildi marqaytadı. Mwndağı ärbir ğimarattıñ ar­hi­tekturalıq kelbe­tiniñ erekşe, birin-biri qaytalamaytın sipa­tımen daralanuı kimdi bolsa da süysintpey qoymaydı. Ärbir nısan­nıñ arhitekturadağı eñ ozıq ülgi­lerge say boluın bastı nazarda wstaytın Astananıñ bas säuletşisi de Elbasınıñ özi.

Astana – Nwrswltan Nazaarbaev­tıñ tikeley baqılauımen salınıp jatqan qala. Mwnı jalğız biz emes, elimizge taban tiregen şeteldik mey­mandardıñ kez kelgeni moyındaydı. Resey prem'er-ministri Dmitriy Medvedevtiñ «Astana –Nwrswltan Nazarbaevtıñ tuğan balası, onıñ ülken jetistigi jäne kümänsiz maqta­nışı» deui sonıñ bir däleli.

2010 jılı älem nazarın bir sät Astanağa audarğanı mälim. EQIW Sammitiniñ ayasında «Astana dekla­raciyası» qabıldanuımen Astana tarihta mäñgilikke qaldı. Al Sam­mit, söz joq, mañızı ayrıqşa oq­iğa. Italiyanıñ prem'er-mi­nistri Sil'­vio Berlusskoni sol kezde «Siz adam senbes jobanı iske asıra aldıñız!» dep ağınan jarıl­ğanda Nwrswltanday Prezidenti bar barşa qazaqstandıqtar bir marqayıp qalğan-dı. Aqiqatı da, şını da sol. Batıstıñ bedeldi wyı­mı­na Aziya elderinen alğaşqı törağa bolğan elmiz. Bwl da tikeley Nwrswltan Äbişwlınıñ zor bedeliniñ arqasında jüzege asqan igi şara ekeni dausız.

 

Nwrswltan Äbişwlınıñ eş­kimge wqsamaytın bastı qasietiniñ biri – iri-iri jiındarda, basqosu­larda jaña, tıñ bastama köteruimen erekşelenui. Bwl jolı qwrlıqtıñ twtas qauipsizdigi jönindegi basta­masımen örkeniet köşin bastağan elderdi tağı bir tänti etkeni belgili. Qazaqstan – Täuelsizdik jılda­rın­dağı kez kelgen tabısına, köregen Köşbasşısınıñ sındarlı saya­satınıñ arqasında qol jetkizgeni anıq. 

Ayqın gezeti.

0 pikir