Beysenbi, 2 Säuir 2020
Käsip-tübi näsip 2816 0 pikir 25 Şilde, 2016 sağat 17:33

BALAMALI ENERGETIKAĞA SWRANIS BAYAULAP TWR

Memlekettik bağdarlamalar ayasında jüzege asırılıp jatqan balamalı energiya közderin tabu jäne öndiru jwmıstarı elimiz boyınşa keşeuildep twr. Mısalı, 2015 jıldıñ qorıtındısı boyınşa elimizdegi Jañartılğan energiya sektorı (äri qaray JES) belgilengen mejeden 3-3,5 payızğa kemigen.  Ötken jıldıñ qorıtındı esebine süyensek, Qazaqstandağı JE generaciyası quattılığı jöninen 42%-ğa artıp, 251,5 MVt-ını qwrasa, öndiris kölemi jöninen  28%-ğa wlğayğan (740,5 mln kVt-sağ),-dep habarlaydı «Ekspert Qazaqstan».

IRENA derekterine säykes, elimizdegi «jasıl» stanciyalardıñ soñğı bes jıldağı öndirgen energiya quatı 231 payızdı qwrağan eken. Bwl postkeñestik elder işindegi eñ joğarı körsetkiş bolğanımen, salıstırmalı türde köñil könşiterlik nätije emes. Mısalı, däl osınday energiya közin öndirip otırğan  Reseyde bwl körsetkiş 37%-dı, Äzirbayjanda — 64%-dı, Ukrainada — 171%-dı,  al Estoniyada — 184%-dı ğana qwraptı. Desek te, absol'yutti körsetkiş boyınşa balamalı energiya öndiruden energojüyesi qwrılımı bizdiñ elimizdegiden 6 esege kişi bolsa da Estoniya birinşi orında twr eken.

Al Qazaqstannıñ Energetika ministrligi 2016 jıldıñ birinşi mausımındağı körsetkişter boyınşa elimizdegi şağın GES-tiñ quattılığı 124,75 MVt-nı qwrağanın aytadı. Bwl degeniñiz barlıq JE stanciyalar öniminiñ  48%-ı ğana. (Sonıñ işinde Tasötkel GES (9,2 MVt), Esik GES-2 (5,1 MVt) jäne  Qaratal GES-nıñ (2,3,4) quattılığı 11,9 MVt-nı qwrap otır. Sonday-aq, keleşektegi jobalar qatarında  Lepsi GES-2 (17 MVt), Bartoğay GES-28 (20 MVt)jäne Körin GES (28 MVt) de bar eken).

Al Qazaqstandağı irili-wsaqtı özenderdiñ energopotencialı jılına 7,6 mlrd kVt-sağattı qwraydı eken.

JES öniminiñ jiıntıq quattılığını - 70,3 MVt-nı qwrasa, bwl Qazaqstan boyınşa barlıq «jasıl» stanciyalardıñ 28,5%-ına tiesili bolmaq. Osınıñ işinde eñ iri jobalar — quattılığı 45 MVt-nı qwraytın Ereymentau JES-i bolıp tabıladı.

Atalğan stanciya (Ereymentau JES) qarapayım jılu elektr stanciyaları bir jılda 100 mıñ tonnadan astam kömir jağu arqılı öndiretin energiya közderin balamalı joldarmen öndiruge mümkindik aşadı degenimizben bwl salada jwmıstar bäseñsigen.. Tipti, atalğan JES Aqmola oblısınıñ energoqajettiligin twtas qamtamasız etuge qauqarı jetkenimen, äzirşe bwl formaldı ğana derekter. Elimiz boyınşa quattılığı jöninen ekinşi orında Qordaydağı Jañartılğan energiya stanciyası (4 MVt) twr. 

Aldağı uaqıtta atalğan JES kölemin 21 mvt-ğa degeyin wlğaytu josparlanğan. Bwl ne beredi? Sonımen qatar, biıl elimizdegi barlıq jel energiya stanciyaları bar bolğanı  100 mln kVt-tan asatın elektr quatın öndirgen.  

Desek te, Memeket tarapınan qabıldanğan arnayı bağdarlamalardıñ köbisi jüzege asırılmay jatqanı da jasırın emes. Qazaqstandağı JES-tı damıtu bağdarlaması 2003 jıldan beri QR Ükimetiniñ qarauında ekenin eskersek, bwl jwmıstardıñ birşama keşeuildep twrğanın anıq bayqauğa boladı. Al 2004 jılı QR Ükimeti men PROON-nıñ birlesken jobası – «Qazaqstan – jeleenergetikası narığın damıtu» bağdarlaması qolğa alınğan. Alayda bwl bağdarlama da keyinge şegerilipti.

Sonday-aq, 2007 jılı jelenergetikasın öndiru jwmıstarın  2015 jılğa deyin damıtuğa baylanıstı memlekettik bağdarlama äzirlengen bolatın. Ol boyınşa 2015 jılğa deyin elimizde JES önimi quattılığın 300 MVT-ğa deyin jetkizu jäne 900 mln kVt enegriya öndiru josparlanğan. Ökinişke oray bwl da tek qağaz jüzinde qalıp otır. Al 2024 jılğa deyin bwl körsetkişti 2000 MVt-ğa deyin jetkizu jäne 5 mlrd kVt energiya öndiru mindettelgen.

2015 jıldıñ qorıtındısı boyınşa elimiz boyınşa jelenergetikası önimi 3-3,5 esege tömendepti.

Abai.kz 

 

0 pikir