Jeksenbi, 25 Tamız 2019
Bilik 2932 6 pikir 25 Säuir, 2017 sağat 10:11

Wlt jadınıñ jaña twjırımdaması

Älemdik örkenietke ilesu üşin jeke wlt bolıp qalu – bügingi künniñ kezek küttirmes özekti mäselesi. Al, töl tarihımız ben mädenietimizdi, salt-dästürimizdi saqtap, wlttıq tärbiege tereñ män beru – wlttıq biregeylikti saqtaudıñ qaynar közi.

Memleket basşısınıñ juırda jarıq körip, bükil ziyalı qauım ökilderi, wstazdar men ğalımdar arasında qızu talqılauğa tüsken strategiyalıq maqalası – Qazaqstan halqın ruhani damıtu men wlttıq sananı jañğırtudıñ negizi. Bwl sayasi-ideologiyalıq qwjat  qazaq halqınıñ strategiyalıq bağıtın anıqtaytın, ötkenimiz ben bügingini bolaşaqqa üylesimdi sabaqtastıratın wlt jadınıñ jaña twjırımdaması bolıp tabıladı.

Maqalada Memleket basşısı Qazaqstannıñ üşinşi jañğıru kezeñine qadam basqandığın jäne bwl jañğıru elimizdiñ älemdegi damığan 30 eldiñ qatarına enuin maqsat etetindigin atap aytıp,  bolaşaq qazaq halqın ruhani kemeldengen, Birtwtas Wlt retinde qalıptastırudıñ basımdıqtarın wsınadı.

Elbasınıñ ruhani qwndılıqtarımızdı alğa tartıp, ruhaniyattıñ är salasın tügendep, tarihımız ben mädenietimizdi damıtu jaylı aytılğan zerdeli pikiri köñilge quanış wyalatıp otır. Ärine, damığan elderdiñ qay-qaysısın alsaq ta, eñ aldımen wlttıq ruhtı damıtıp, sayasat pen ekonomika wlt müddesi üşin qızmet etuge bağıttalğan.

Prezident halıqtı tereñ oyğa jetelep, ötkenimizdi saralap, büginimizdi bağalap, wlttıq kodtı saqtay otırıp  jaña däuirdiñ jağımdı jaqtarın boyımızğa siñiru kerektigin söz etedi.

Öskeleñ wrpaqtı tärbielep jürgen biz üşin, wstazdar qauımı üşin, bwl maqalanıñ mañızı zor. Sebebi, Qazaqstannıñ üşinşi jañğıruı materialdıq qwndılıqtardan göri  ruhani qwndılıqtarğa basımdıq berip, uaqıt sınınan sürinbey ötken, köne däuirden bizge jetken ozıq dästürlerimizdi tabıstı jañğırudıñ negizi etip aludı közdeydi.

Elbası birinşi tarauda wlttıq sana men wşqır oy, bilim men bäseke, pragmatizm men wlttıq biregeylikti saqtau, evolyuciyalıq damu qağidattarın tizip berdi.Bwl altı qağidat evolyuciyalıq damudıñ bastı mejesi bolıp tabıladı.

Memleket basşısı «Maqsatqa jetu üşin bizdiñ sanamız isimizden ozıp jürui, yağni odan bwrın jañğırıp otıruı tiis» – dep,  tayau jıldardağı mindetterdi belgilep berdi. Tarihi qwjatta  «Qazaq tilin birtindep latın tiline köşiru», «Jaña gumanitarlıq bilim», «Qazaq tilindegi 100 jaña oqulıq», «Qazaqstandağı 100 jaña esim»  sekildi birneşe bastama köterilip, jobalar wsınılğan.

Elbası aytqanday Qazaqstannıñ revolyuciyalıq emes, evolyuciyalıq damuğa bet bwrğanı köñilimizdi kökke jetkizip otır. Evolyuciyalıq damudıñ negizi retinde äleumettik jäne gumanitarlıq bilim salasın damıtu – babalar mwrası men elimizdiñ wlttıq ğwrıptarı, salt-joralğıları jäne wlttıq tärbie beru arqılı öskeleñ wrpaq boyında wlttıq sana qalıptastırudıñ birden-bir jolı dep tüsinemin.

Nwrswltan Äbişwlı Qazaqstan halqınıñ sanasın jañğırtudıñ ekinşi bağıtı retinde qanımızğa siñgen jağımsız dağdılar men taptaurın bolğan qasañ qağidalardan arılıp, wlttıq jäne jeke baylığımızdı ünemdi paydalanıp, qanağatşıldıq pen qayırımdılıqtı, wstamdılıqtı nasihattaydı. Kezinde Abay Qwnanbaywlı sınağan jağımsız minez-qwlıqtar, «ösek, ötirik, maqtanşaqtıq, erinşek, beker mal şaşpaqtıq» äli künge elimizben birge jasap keledi. Bwl qwjat halqımızdı oyatıp, ruhani jañğıru arqılı kereğar qılıqtardan arıluğa şaqıradı.

Memleket basşısınıñ «2025 jıl­dan bastap latın älipbiine köşudi bastaymız» degen oyın qwptaymız. Elimiz latın qarpine köşse, tuıstas türki tildes wlttardıñ tilin de meñgeru jeñilirek boladı. Sonday-aq, «100 jaña esim» jäne «älemniñ ülgili 100 oqulığı» jobaların Qazaqstan bilimi men mädenietin damıtudıñ birden-bir jolı ekenin közi qaraqtı jandar aytqızbay tüsineri haq.

Jalpı alğanda Elbası maqalasında orın alğan igi bastamalardı kezeñ-kezeñge, bağıttarına bölip qarastırsaq, el damuı men örkendeui üşin Qazaqstan halqına arnalğan bağdarlama yaki Qazaqstan halqınıñ wstanar wstanımı men wlttıq ideologiyası dep qabıldauğa boladı.

 Janatbek Eşenqojawlı İşpekbaev, Abay atındağı Qazaq Wlttıq pedagogikalıq universitetiniñ tärbie isi jönindegi prorektorı, sayasi ğılımdarınıñ kandidatı, professor

Abai.kz

6 pikir