Seysenbi, 25 Qırküyek 2018
Elim-ay 11361 9 pikir 17 Mausım, 2018 sağat 15:59

Qos qariya men qos büldirşinniñ tağdırı ne bolmaq, Qayrat Qwdaybergenwlı?!

Keşe keşki uaqıtta Almatı oblısına qarastı Şelek auılınan suıq habar jetti. Küyeuin Qıtaydıñ jergilikti basşılığı eş sebepsiz wstap otırğan Kerimhan Namazhanqızı deytin azamatşa qaytıs bolıptı. Bütin bir otbasınıñ basına tüsken auır qayğını bizdiñ rekdakciyamızğa et-jaqın tuıstarı habarlap ayttı.

Kerimhan Namazhanqızınıñ janazası bügin Şelek auılında şığarılıp, denesi jer qoynına tapsırıldı.

;feature=youtu.be

Atalğan jaydı estip, marqwmnıñ janazasına biz de bardıq. Qayğınıñ batpan jügin arqalağan qariyamen söylesip, mäseleniñ män-jayımen jiti tanıstıq.  Endi atalğan jayğa qatıstı derekterdi ret-retimen bayandayıq.

Qaytıs bolğan kelinşektiñ esim-soyı – Kerimhan Namazhanqızı. Özi 44 jasta. 1974 jılı tuğan. Qıtay azamatşası bolğan. Qazaqstanda jürip-twruğa berilgen ıqtiyarhatı bar.

1 jıl bwrın bükil otbasımen birjola Qazaqstanğa köşip kelgen. Ata-enesi, eki balası osı Qazaqstanda twrıp jatır. Küyeui Qıtaydağı üyin satıp kelmek bolıp,  şekaradan ekinşi märte ötkende, ülken wlı ekeuiniñ pasportın jergilikti bilik tartıp alğan. Sodan beri 8 ay ötken. Sayasi üyrenu lagerine tüspegen. Türmege jabılmağan. Pasporttarı joq. Qıtay aumağınan şığuğa bolmaydı degen qatañ baqılauda.

Qıtayda qalğan azamattıñ esim-soyı – Äli Sılqımbaywlı. Ülken wlı Qaynar Äliwı 20 jasta. Ol da äkesimen birge Qıtaydan şığa almay qalğan.

Şelektegi üyde 95 jastağı äkesi men 87 jastağı şeşesi jäne mektepte oqitın eki balası qaldı.

Marqwm Kerimhan Namazhanqızı otbasımen Qazaqstan azamattığına qwjattar jinap jürgen eken. Qazaqstandağı eki bala analarınıñ ıqtiyarhatına tirkelgen. Ata men apa da Qıtay azamattarı. Olardıñ da ıqtiyarhattarı bar.

Kişi Büldirşin Äliqızı 5-sınıptı ayaqtadı. Büldirşinniñ qıtaylıq pasportınıñ jaramdılıq merzimi ötip ketken. Onı pasportın jañartu üşin Qıtay konsuldığına birneşe märte barğanımen, jaña  pasport alu üşin äkesiniñ qolı kerek bolğan. Konsuldıq Älidiñ Qıtayda ekeni turalı anıqtama swratqan. Al Qıtaydağı jergilikti basşılar onday anıqtama bermegen. Söytip, qızdıñ qwjatı qabıldanbağan.

Ortanşı wlı Qayrat Äliwlı 8-sınıptı ayaqtadı. Ekeui de qazaq mektebinde oqidı. Qayrattıñ da pasportınıñ jaramdılıq merzimi ötuge tayau. 12-ayda jaramdılıq merzimi ayaqtaladı. Bwl balalar azamattıqqa tapsıru üşin äkesi boluı kerek.

Üydegi qariya kisiler özdiginen jürip-twra almaydı. Kisi kömegine zäru. Al mwnda Qıtayda jerlesteri bolğan birli-jarım adam ğana bar demeseñiz, eşbir tuısı joq. Olarğa qarap otırğan kelinderi (Kerimhan Namazhanqızı) qayğıdan qwsa bolıp, aqırı miına qan qwyılğan.

87-jastağı apanıñ aytuınşa, Oraza ayttıñ ekinşi küni, ayt dastarhanın jayıp qoyıp, körşi-qolañdı qonaqqa şaqırıptı. Tüsten keyingi uaqıtta üyge kelgen körşisi körgen. Aua jetpey, keudesine su bürkip twrğan eken. Sodan sol jerde qwlağan. Däriger şaqırtqan. Şelektegi auruhanağa jetkizgende belgili bolğan. Miına qan qwyılıptı. Sodan aynaldırğan 3 sağattıñ işinde qaytıs bolğan.

Marqwm Kerimhannıñ ana-enesiniñ aytuınşa, deni sau, bwrın eş şağımdanbağan eken. Tek küyeui men ülken wlınıñ Qıtayda twtqında otırğanına qwsa bolıp jürgen.

Sılqımbay Torğaywlı, 95 jasta. Marqwmnıñ atası:

- Atım Sılqımbay. Özim 95 jastamın. Kempirim, mine 87-de. Osı kelinniñ arqasında bilinbegen eken. Endi bildik. Ketip qalıp qiın boldı ğoy. Ne kiim tauıp kie almaymız, ne tamaq tauıp işe almaymız. Qayran balam-ay. Wlım Qıtayda qaldı. 8 ay boldı, kele almay ol otır. Qasında ülken wlı bar. Ol bir jwmısşı da emes. Qarız-qwrızı da joq. Qwlja qalasına qaraytın Mwñğılküre audanı, 77-tuän alañında eken qazir. Mına qayğılı habardı estirttik. Tipti telefon arqılı suretin de jiberdik. Sonda da Qıtay jibermey qoyıptı. Endi körgen künimiz mınau boldı. Kelinim mine, uayım-qayğı oylap jürip ketti ğoy.

Şäken Qasenqızı, 87 jasta. Marqwımnıñ enesi:

- Mına eki müsäpir adam, qaldıq, qarğam. Bizdi qarap, kütip-bağıp otırğan kelinim edi. 3 balası bar edi. Ülkeni äkesimen birge Qıtayda qaldı. Onan soñ, mına wl men qız bizdiñ qasımızda. Mektepte oqidı. Qıtaydağı balam men nemerem qamauda emes. Ekeuiniñ de pasporttarın tartıp alğan. Qazaqstanğa şığarmay otır. Kelin qaytıs bolğan soñ, «viçat» arqılı habar jibergen edik. Qayır bolmadı. Qayırımsızdar, qazağa da jibermedi.

Gülzat Esmolda, tuısı:

- Men, qaytıs bolğan kisiniñ qayın siñilisi bolamın. «Viçat» arqılı ağama osı habardı jiberdik. Ol kisi barıp, äyeliniñ qaytıs bolğanın, qart ana-anasına qaraytın adam joq ekenin aytsa da ol jaqtığılar pasportın qaytarıp bermegen. Ata 95 jasta, apa 87 jasta.  Özdikterinen jürip-twra almaydı.  Jeñgem eşqanday auru-sırqausız, osı kisilerdi kütip-bağıp jürgen. Qıtaylar küyeui men ülken balasınıñ pasportın alıp qoyıp, jibermey jatqanına 8 ay boldı. Sonı uayımdap jürip-aq, qwsadan qaytıp otır. Äytpese, sap-sau adam. Aytın jasap, kisisin kütip otırğan. Ayaq-astınan jığıldı. Auruhanağa aparğan. Uayım-qwsadan miına qan qwyılıp, sol jerde qaytıs boldı. Endi, mine, bwl ülken kisilerge de qaraylasatın adam joq. Bwl jaqta tuıstarı da joq. Osı kişkentay eki bala ğana qaldı.

Qayrat Äliwlı, ortanşı wlı:

- Men 16 jastamın. Mektepte oqimın. Qazir demalısqa şıqtım. Şeşem qaytıs boldı. Endi äkem men ağamdı qaytarıp berse eken.

Büldirşin Äliqızı, qızı:

- Jasım 12-de. Äkem men ağamdı Qazaqstanğa, bizge äkelip berse eken. Atam men apama, bizge qaraytın eşkim joq qazir.

A, aytpaqşı, marqwmdı jetkizgen Şelektegi ortalıq auruhana qızmetkerleri, qaytıs bolğanı turalı anıqtama bermegen.

Tüyin. QHR Sırtqı ister ministrliginiñ nazarına!

Qwrmetti Qayrat Qwdaybergenwlı!

95 jastağı Sılqımbay ata men 87 jastağı Şäken apanıñ qoldarında ıqtiyarhatı bar. Degenmen, Qazaqstan azamattığın alu üşin qwjat tapsıra almaydı. Sebebi, oğan fizikalıq mümkindigi joq. Kisi kömeginsiz jürip-twra almaydı.

16 jastağı Qayrat Äliwlınıñ qıtaylıq pasportı biıl jeltoqsan ayında jaramsız bolıp qaladı. 12 jastağı Büldirşin Äliqızınıñ pasportınıñ merzimi ötip ketken. Jaramsız. Bwl balalar marqwm analarınıñ ıqtiyarhatına tirkelgen. Qazaqstan azamattığın alu üşin Qıtaydağı äkesi kelui kerek.

Qart kisilerge qaraytın kisi joq. Eki bala mektep jasında. Jwmıs istemeydi. Şelek auılında twrğılıqtı baspanaları bar. Qıtay biligi sayasi sebepterdi sıltauratıp, elden şığarmay otırğan Äli Sılqımbaywlın Qazaqstanğa aldırtpağan jağdayda bütin bir otbasınıñ şañırağı opırılıp ortasına tüspek.

Kisi kömegine mwqtaj qariyalardıñ barar jeri - qarttar üyi, mektep jasındağı qos balanıñ bolaşağı jetimder üyinde ötpek. Bwl azamattardı eşqayda jibermey, qaraylasadı deytin tuıstarı da joq. Tipti, atası men apasınıñ qolındağı Qayrat pen Büldirşin Qıtay azamatı bolğandıqtan, elden quılıp ketui de äbden mümkin.

Sondıqtan, bwl iske Qayrat Äbdirahmanov mırza tizginin wstap otırğan Sırtqı ister ministrligi dereu aralasuı kerek. Eki el arasındağı diplomatiyalıq tetikter arqılı Qıtay biligi eş sebepsiz elden şığarmay otırğan Äli Sılqımbaywlı men Qaynar Äliwlın Qazaqstanğa aldırtu jäne merziminen bwrın azamattıq beru isi kezek küttirmeytin şarua.

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı

Şelek auılı

Abai.kz

9 pikir