Särsenbi, 23 Qazan 2019
Alaşorda 3980 4 pikir 14 Mamır, 2019 sağat 22:29

Qanat Äbilqayır. Swrmergen – Süleymenov

Tarihtağı köleñkeli künder tizbegi tım wzaqqa sozılıp şwbatılıp jatır. Sonau 1945 jıldıñ köktemindegi wlan-asar toydıñ özi sol köleñkeniñ qaptalında qalıp baradı. Qandı qırğınnıñ ayağı qızıl jalaudıñ jelbiregenimen tämamdalğan-dı. Sol bir qırğında qızıl jalaudağı tüske qanşama batırdıñ qanı siñdi eken? Onıñ işinde qanşası qazaq?

Qazir ornında bar oñalğan zaman. Wrpaqtan wrpaq östi. Ötken kün bolmağanday mamırajay tirlik keşip jatırmız. San mıñdağan jandardıñ bir jeñis ideyasına toptasıp, talmay qızmet etkeni wmıt. Qırşın qiılğan jandar da kömeskilenip sanamızdıñ künjiegine batıp baradı. Qazir tek Reseydiñ sıñarjaq ideologiyasımen ulanıp, öz batırlarımızdı izdemeytin, olar turalı jazbaytın boldıq.

Ras. Jıldar diirmeni şır aynalıp, bizge täuelsizdik sıyladı. Tağdırımızğa jazılğan tauqımetti tağdırdıñ aqırğı nüktesi qoyıldı.

Etek-jeñimizdi jıyğalı köleñkeli tarihtıñ küñgeyine bettegimiz keldi.

Sol küngeydegi ekinşi düniejüzilik soğıstıñ är künine üñilgimiz keldi.

Sol qiyan-keski wrıstarda Otan üşin opat bolğan batırlarımızdıñ erligimen maqtanğımız keldi.

Soğıstan jädigerlikke qalğan sarı-ala qağazdarğa üñildik. Tau-tau qwjattardıñ iisi sonau 1915-1945 jıldardağı är kündi köz aldımızğa elestetti. Oylanıñızşı, sol künderdiñ jädigerindey jandardıñ özi sirep, bituge tayadı. Tağı da tozığı jetken arhiv qağazdarına üñildik. Bizdiñ köz aldımızda Jambıl atamızdıñ jırınday tizbektelgen köp batırdıñ işinen daralanıp jas batır Ibırayım mergenniñ keskini twrıp aldı. Ol jaudırğan ärbir oq qazaqtıñ qanday batır halıq ekenin özgelerge wğındırıp jatqanday äserge böledi. Bizge 281 faşisti jer jastandırğan mergen öz biiginen qarap twr. Biraq, halqı ünsiz otırğanday ma, qalay özi?.

Qaraqtarım, oqıdım!

Hattarıñdı arnağan,

Batırlıqtı toqıdım,

Bwrın qwlaq şalmağan,

Neşe aluan el ötken,

Mwnday erlik bolmağan,

Qaharıñ jer terbetken

Qayrat bergen sol mağan,

Baymwrzin men Bwrışev,

Jauğan oqtan taymağan,

Tanktermen wrısıp,

Najağayşa oynağan,

Ibırayım, Mırzabay,

Jau qıruğa toymağan…

Jäkeñ jarıqtıqtıñ (Jambıl Jabaev) osı öleñin oqığan jan bar ma aramızda qazir. Oqısa, osındağı Ibırayımdı biler kim bar? Tarqatıp körsek, äletimizşe...

Twlpardı twyağınan tanığan…

Ras. Biz Tolağay sındı tau qoparatın bir wldı añsağan elmiz. Qobılandı men Alpamıstay arda tuğan azamattarğa zar bolğan wltpız. Ärine, alıp anadan tuadı. Onday wldı qazaqtıñ altın qwrsaqtı anaları düniege san märte äkelgen. Sonda da, äli künge qoğamına tübegeyli özgeris äkeletin batır wldı añsaymız. Bir qızığı, onday jandar ortamızda jürui de mümkin. Bolmasa, ölgennen soñ ğana onıñ Alpamıstığın (Altınbek pen Zamanbek mısalın alıñız) moyındaymız. Qoğamı jelkesinen mıltıq atqanday, ölgennen keyin de eskermey qoyatın Qobılandılarımız jetkilikti. Sonday eskerusiz oğlannıñ biri häm biregeyi Ibırayım Süleymenov edi. Ibırayımnıñ batırlığı sonau soğıs jıldarı maydandağı sarbazdardıñ Jambıl Jabaevqa jazğan hatında bılay körsetilipti:

«Qırağı qırdıñ qıranı,

Dalanıñ or qoyanı,

Taudıñ jüyrik bwlanı,

Nemisterdi eki jüz,

Otız toğız öltirgen

Süleymenov Ibırayım

Qazaqtıñ batır wlanı».

Ärine, bwl jır. Jırğa tatitın Ibırayımnıñ jürip ötken iir-qiır joldarı ne deydi? Biz äletimizşe sonı jırlağımız keledi.

Ibırayım 1911 jılı Sarısu audanınıñ, «Qızıl künşığıs» wjımşarında (Qazirgi Bayqadam keñşarı) tuğan. Soğısqa attanğanğa deyin Jambıl audanındağı Jambıl MTS-inde traktorşı bolıp jwmıs istegen. 1941 jıldıñ küzinde Jambıl qalasınan äskerge şaqırılıp, Almatığa jöneltilgen. Onda 100-şi jeke atqıştar brigadasınıñ qwramınıñ 2-şi batal'onında mergendikke şınıqqan. Komandiri kapitan F.Uşakov, komissarı kapitan R.Aşkeev bolğan. Sol kezdiñ özinde F.Uşakov Ibırayımnıñ batırlığın tanıp:

«Bizdiñ Süleymenovke eşkim teñ kelmeydi. Otan soğısında qazaqta Süleymenovten asqan mergen joq. Bizdiñ Süleymenov Sovet Odağınıñ batırı boladı», — depti. Wstazdan osınday bağa alğan Ibırayım batır 1941-42 jıldıñ qısında Mäskeu tübinde qorğanıs şebinde attanadı.

Iir-qiır joldar…

Brigadağa M.I.Kalinin men Rezerv maydanı soğıs keñesiniñ müşesi K.F.Telegin «Qızıl tu» tapsıradı. Aldıñğı qatarğı oficerler men äskerlerdiñ keudesine «Otliçnik RKKA» degen tösbelgi tağadı, sol tösbelginiñ biri I.Süleymenovke beriledi. Osıdan keyin 100-brigada Kalinin maydanınıñ qwramında Pskov oblısınıñ jerin azat etuge qatısadı. Ondağan eldi-mekenderdi qan keşip jürip azat etedi. Priezdovo, Drozdovo, Troynya, Plehanovo jäne t.b. Molooy Tud derevnyası üşin bolğan jan alısıp, jan berisken şayqasqa qatısadı. Osı wrısta Ibırayım Süleymenov 79 faşisti jer jastandırğanı üşin «Erligi üşin» medalimen marapattaladı. Velikie Luki tübindegi şayqastarda bir özi 60 faşisti jäne joyadı. Osı erligi üşin «Qızıl Jwldız» ordeni bergen.

Sol kezde 239 faşistiñ közin joyğan swrmergenge arnalıp, «Frontovik» gazetiniñ 1943 jılğa 10 naurızındağı sanı jarıq köredi. Osılayşa Ibırayımnıñ batırlığı bükil maydanğa jariya boldı. Odan äri qaray jıljığan batırlar Nevel' qalası üşin şayqastı. Osı şayqasta nemistiñ 42 äskerin o düniege attandırıp, batır qazaq Ibırayım erlikpen qaza tabadı. Bwl qazan ayınıñ 15 jwldızı edi.

Nevel'dikter Ibırayımdı äli qwrmetteydi

Ibırayım batır jaylı derekterdi qarap otırsañız biraz jaylarğa qanığasız. Ibırayımnıñ atında sonau Nevel' qalasında köşeniñ atı berilipti. Ibırayımmen qazaqtıñ batır qızı Mänşük Mämetova, qazaqtıñ belgili jazuşısı Äzilhan Nwrşayıqov birge soğısıptı. Onıñ arpalıstı joldarınıñ aqtıq nüktesi de özgeşe qoyılğan. Nevel' qalasında qazaqtıñ maqtanışı Mänşük ekeui bir künde opat bolğan. Qayğınıñ qara bwltı qazaqtıñ eki aptal azamatınıñ jüzin japqan. Ajal ekeş, ajal da bir wlttıñ qos maqtanışın bir künde alıp ketken. Bwl jöninde Jambıl oblıstıq ardagerler wyımınıñ törağasına Almatı qalasınıñ Äuezov audandıq Ardagerler wyımınıñ müşesi Ahmetqazı Bulatovtıñ jazğan hatı aytadı.

Ol hatta:

«1941 jıldıñ qazan-qaraşa aylarında Almatıda 100-şi derbes qazaqtıñ atqıştar brigadası qwrıldı. Sonıñ 2-şi batal'onınıñ komandiri F.Uşakov, ştab bastığı O.Sırlıbaev bolatın. Marqwm Ibırayım osı brigadanıñ snayperler böliminde boldı. Jattığu kezinde komandirimiz Süleymenovti jii maqtap, «mergen bolsañ, Süleymenovtey bol» deuşi edi. Ibırayım soğıs ädisterin — şabuılda da, qorğanısta da, barlauda da däldikpen, aqılmen orındaytın. Ol özi alpamsaday deneli, qızıl şıraylı, köp söylemeytin salmaqtı, minezi qasındağı jauıngerlerge ülgi edi.

Bizdiñ brigada Aprel'skoe, Pogoreloe, Gorodişe, Starica jäne t.b köptegen eldi-mekenderdi basıp, jayau auır jorıqtardı bastan ötkerdi. 1942 jıldıñ ızğarlı küzinde Solijarovo men Rjev arasında maydannıñ aldıñğı şebi jaudıñ qıstıq bekinisine keldik. 39-şı Armiyanıñ qwramında boldıq. Kelgen bette 12 bekinis eldi-mekenin bosattıq. Osı bekinisterdi bwzuda Ibırayımnıñ eñbegi köp boldı.

Pulemet pen jabıq zeñbirekterdi alğa bastırmay twrğan kezde olardı däldikpen atıp, közin joyıp batal'onğa jol aşıp otırdı. Osıdan bastap, onıñ erligi kün sanap arta berdi. Eki iığına eki vintovka, bireui SVT, bireui besatar, optikalıq pribor, eki meşok, birinde oq däri, birinde kerek-jarağı boluşı edi. Orıstıñ sıqırlağan sarı ayazında «öziniñ añ aulağan» käsibimen mergendik esep knijkasın toltıra bastap edi. Ol öltirgen jau 50-den asıp ketti, onıñ eñbegi «Za boevıe zaslugi» medal'imen atap ötildi. Marqwmnıñ atağı ekinşi — kişi Stalingrad dep atalğan Velikie Luki qalası üşin bolğan şayqasta erekşelenedi. 15 täulikke sozılğan bwl soğısta öltirgen faşistiñ sanın 180-ge jetkizdi.

1943 jılı aqpan ayında Nevel' bağıtına şıqtıq. Qazannıñ 14-inen 15-ine qarağan tüninde bizdiñ brigada Nevel' qalasınan 15 şaqırım qaşıqtıqta jatqan Izoçi stanciyasın aluğa bwyrıq aldı. Osı wrısta amal qanşa jau snaryadınıñ jarıqşağı tigen Ibırayım qaza boldı.

Osı şayqasta arttan kömek jete qoymay, jau bizdi biraz şığınğa wşırattı. Mänşük Mämetova sol küni qaytıs boldı. Biraq onı sol tüni jerley almadıq, mümkindik bermedi. Esil er Ibırayımnıñ denesin jeke arbağa salıp Nevel' qalasınıñ ortasına jetkizip ziratqa qoydıq. Nevel' qalalıq soveti batırdı mäñgilik este saqtau üşin bir köşeniñ atın berdi. 1979 jılı barğanda sol köşeniñ boyında kezdesken adamnan bwl köşeniñ atın alıp twrğan kim dep swrağanımızda, «bilemiz osı qala üşin janın qiğan qazaqtıñ ataqtı mergeni» dedi. Al bizdi osı soğıstan keyin taratıp, brigadadan diviziya jasap, basqa frontqa auıstırıp jiberdi. Tarap ketken soñ, Mänşükke de, Ibırayımğa da Jwldız berilmedi. Mänşükke 6 aydan keyin M.Ğabdullinniñ joqtauımen batırlıq berildi».

Ras. Bwl hat ta biraz dünieniñ betin aşadı. Nevel' qalasında bir bwrılıs pen bir köşeniñ atı Ibırayımnıñ atında boluınıñ özi maqtanış. Keñes Odağınıñ Batırı atağın şendiler bermegenimen, sol twsta jergilikti halıq Süleymenovti qwrmettep öz qalasınan bir köşeniñ atın bergen. Äli de qwrmettey bereri sözsiz.

Resmi derekter söyleydi

Soğıs kezinde tıldağılardıñ da eñbegi eren bolğanı barşağa ayan. Tipti, Jambıl atamızdıñ «Leningradtıq örenim» attı jırın bala kezde biz de jattap östik. Toqsandı alqımdağan aqsaqal üyinde jatıp, jırımen soğıs dalasındağı balalarınıñ namısın janığan-dı. Ibırayımnıñ da maydandas dostarı Jambıl atağa hat jazıptı. Oğan jauap retinde qart aqın arnau jazadı. Sol arnau äskerge küş beredi. Tılda jürip, jaumen şayqasqan Jambıldıñ jırına Ibırayımnıñ erligi de arqau boladı. Bwl öleñ «Socialistik Qazaqstan» gazetinde, sonımen qatar barlıq maydandıq basılımdardıñ betinde jarıq köredi.

«Tanktermen wrısıp,

Najağayşa oynağan,

Ibırayım, Mırzabay,

Jau qıruğa toymağan…» — degen joldardı ärbir qazaq oqıdı.

Al 100-atqıştar brigadası öz qwramında bolğan 3-tegeurindi armiyanıñ sol kezdegi qolbasşısı, armiya generalı K.I.Galickiy öziniñ «Godı surovıh ispıtaniy 1941-1944» degen kitabında Ibırayım Süleymenovtiñ eñbegin bılay dep atap körsetedi.

«Znakomya menya s liçnım sostavom…, v çastnosti, predstavili dvuh snayperov — starşego serjanta Ibragima Suleymanova, nagrajdennogo ordenom Krasnoy Zvezdı, i Ahmata Jumagulova. Na sçetu u pervogo iz nih bılo 239 ubitıh faşistov, u vtorogo — 101». (Izdatel'stvo «Nauka», 1973, str. 152).

Brigadalıq gazettiñ redaktorı bolğan Qasım Şäripov öziniñ «Qatardağı qaharman» degen kitabınıñ twtas bir böligin «Snayper Süleymenovke» arnaydı («Qazaqstan» baspası, 1965, 135-153 better). Al, «Qarulastar» attı kitabında joğarıda keltirgen F.Uşakovtıñ Süleymenovke arnağan pikirin beredi. Bwl kitaptıñ da birneşe beti Ibırayımğa arnalğan («Qarulastar», «Jazuşı» baspası, 1986 j. 166-180 better).

Kalinin maydanına qaraytın üşinşi tegeurindi Armiyanıñ Soğıs Keñesi (qolbasşı Armiya generalı Galickiy K.N) 1943 jıldıñ şilde ayında Ibırayımdı soğıstağı asqan mergendigin, batırlığın bağalay kelip onı Keñes Odağınıñ batırı atağına layıq dep joğarı jaqqa wsınıs jasağan. Ärine, mwnday ataqqa kim köringendi wsına bermeydi. Üş jüzge juıq jaudı jer jastandırğan batır bwl ataqtı almay qaluı mümkin degen oy eşkimniñ sanasına da kirmeydi. Bwl wsınıs qabıldanbay jatıp, senimdi türde üşinşi Armiyanıñ Soğıs Keñesi Jambıldıñ partiya, keñes orındarına jedel hat jiberip, habardar etken. Osı quanıştı habardı alısımen mwndağılar batırdıñ äke şeşesin, otbasın, tuğan tuıstarın quantqan. Jambıl MTS-nıñ wjımı estigen, mitingiler ötken, quanıştı habar tıl eñbekkerlerin "qajırlandırğan"… Sol künnen bastap swrmergen Ibırayım Keñes Odağınıñ batırı bolıp marapattalğan.

Biraq ta bwl jaqsılıq habardıñ soñğı nüktesi qoyılmağan edi. 1943 jıldıñ 15 qazanında orıstıñ eski qalalarınıñ biri Nevel' üşin bolğan qandı şayqasta Ibırayım men Mänşük Mämetova ekeui mert boladı. Qazaqtıñ eki batırınıñ denesi sol Nevel' qalasında jerlenedi. Batırdıñ ölimi jaylı Jambıl oblıstıq partiya komitetine 1943 jıldıñ küzinde arnayı habar jiberiledi. Obkomnıñ hatşısı Üşayaqov, oblıstıq komsomol komitetiniñ hatşısı A.Öteulin, Jambıl audandıq partiya komitetiniñ hatşısı Prosolupov, Auatkomnıñ törağası Jılqıbaevtar Süleymenovterdiñ otbasına qayğılı qazanı estirtedi.

I.Süleymenovtiñ erligin mäñgi este qaldıru üşin Nevel' qalasınıñ (RSFSR) Atqaru Komiteti öziniñ birinşi qaraşa 1943 jılğı 1 qaulısımen bir köşeniñ, bir bwrılıstıñ atın Süleymenov atımen atağanın jetkizedi. Onan keyin jerlesteri de qarap jatpay, Sarısu audanına qarastı bir wjımşarğa, bir auıldıq keñeske, Jambıl audanında bir wjımşarğa, Jambıl qalasında bir köşege Ibırayım batırdıñ esimin bergen. Ibırayımnıñ äke-şeşesine Jambıl qalasınan üy twrğızılğan.
Sonımen Ibırayımnıñ batırlığına arnalğan Jarlıqtı kütumen köz sarğayadı. Batırdıñ jalğız qızı erjetip, äkesiniñ dañqı jaylı swrau sala bastaydı. KSRO Joğarı Keñesi Sovetiniñ Töralqasınıñ Törağası K.E.Voroşilovtıñ atına 1957 jılı hat jiberedi (Soñğı ekinşi hatı 30.04.1958 jılı jazılğan). Bwl hattarğa wzaq tekseristen soñ, jauap keledi. KSRO Qorğanıs ministrliginiñ kadrlar jönindegi bas basqarmasınan kelgen jauapta (05.04.1958j): «Armiya Keñesiniñ wsınısın Kalinin maydanınıñ keñesi Soveti qoldamay bir satı tömendetip, Lenin ordenimen marapattaudı wsındı. Sonımen, KSRO Joğarı Keñesi Töralqasınıñ 04.06.1944 jılğı Jarlığımen I.Süleymenov Lenin ordenimen marapattaldı» delingen. 1943 jıldıñ şildesindegi wsınıs 1944 jıldıñ mausımına deyin qaralmağanında qanday sır jatır?. Bwl twsta Ibırayım Süleymenov o dünielik bolıp ketken edi. Bwl orayda sol kezdegi solaqay sayasattı kinälaudan özge eşteñe joq.

Tarihtağı ädiletsizdik

Mänşük Mämetova men Ibırayım Süleymenovtiñ erligin üzbey aytıp kele jatqan jauınger-jazuşı Äzilhan Nwrşayıqovtıñ Jeñistiñ 50 jıldığı qarsañında jazğan bir maqalası qolıma ilindi. Sol jazbanı oqıp otırıp, jeñisti jaqındatu jolında qasıqtay qanın, şıbınday janın ayamay jaumen şayqasqan keşegi eresen erlerdi esime aldım (Äzilhan atamşa aytqanda, ärine). Solardıñ köbiniñ esimderi kömeskilenip bara jatqanına küyindim. Meniñ de, Ibırayım siyaqtı 239 faşisti jalğız özi jayratqan qazaqtıñ qas batırınıñ özine layıqtı Keñes Odağınıñ Batırı atağın ala almay ketkenine işim uday aşıdı. Öytkeni däl osı ataqqa qırğan jauı jüzge jetpegen talay jayauäsker soldatı ie bolıptı.

Oğan köz jetkizu üşin 1987-1988 jıldarı Mäskeudiñ äskeri baspasınan jarıq körgen «Geroy Sovetskogo Soyuza» degen eki tomdıqtı aqtarıp şıqsañız jetkilikti. Mısalğa:

1) Artem'ev Ivan Timofeeviç. Ruskiy. Pulemetçik. Ognem svoega pulemeta uniçtojil bolee 30 soldat i oficerov pr-ka (1-tomnıñ 78-79 betteri),

2) Arhipov Vasiliy Stepanoviç. Ruskiy. Pulemetçik. Pri otrajenii kontrakaki pr-ka uniçtojil neskol'ko desyatkov gitlerovcev (1 tomnıñ 81 beti),

3) Belousov Pavel Aleksandroviç. Ruskiy. Avtomatçik. Uniçtojil neskol'ko vrajeskih soldat (1-tomnıñ 146 beti),

4) Blajkun Andrey Fedoroviç. Ukrainec. Strelok. V rukopaşnoy shvatke uniçtojil neskol'ko gitlercev (1-tomnıñ 146 betinde).

Ras. Qanşa bulıqsañız da şındıq osı. Soñğısınan özgesi pulemetşi men avtomatşılar. Jalğız oqtı snayper vintovkasına qarağanda bwl qarulardan jauğa oqtı qarşa boratuğa boladı ğoy. Sonda da olardıñ äli jüz jauğa äreñ jetken (tipti jetpegen de). Wşaq, tank, zeñbirek emes, jalğız vintovkamen üş jüzge tarta jaudıñ közin joyu Ibırayımnıñ ğana qolınan kelgen. Biraq, baqıt tarazısı qwn jeydi eken. Sın sağattarda jeñilder auırlap, auırlar jeñildeydi eken. Onday sätterde qazaqtıñ qaysar wlı emes, Ivan, Vasiliy, Pavel bolğan tiimdi eken. Bwl ataq almadı degendegi ökiniş. Al, ataqtıñ ülkeni — qazaqtıñ wlı bolu.

Özimiz qojamız ğoy, endi…

Ibırayım — qazaqtıñ wlı. Qazaqtıñ — qas batırı. Onıñ jürip ötken joldarı osını aytadı. El boldıq. Taqiyamızdı aspanğa laqtırıp quandıq. Tarihımızdıñ kem-ketigin tügendedik. Aqtañdaqtardı adaqtadıq. Ibırayım batırdıñ joqtauşılar da qarap twrmadı. Batır aruağına arnap türli şaralar ötkizdi. Türli bastamalarğa Ibırayım atındağı qor bastamaşı boldı. Jeñistiñ elu jıldığı qarsañında Ibırayımdı «Halıq qaharmanı» degen ataqqa wsınadı. Özimiz qojamız… Biraq, bwl jolı da Ibırayımnıñ jwldızı oñınan tumadı. Şolaq belsendilerdiñ jauabı: «I.Süleymenovtiñ soğıstağı eñbegi bağalanıptı ğoy… «Lenin», «Qızıl jwldız» ordenderin alıptı ğoy… Bıdı, bıdı…» degennen aspadı.

«Betke alıp bir jwldızdıñ jımıñdasıp

Jerde bir jarqıraydı «Qızıl jwldız»

Jelpinse Ibırayım «tösin aşıp»

Jalt etip älgi jwldız ketti ağıp,

Jasılday tündi tilip, kökti jarıp,

«Jaralı jeriñdi erler kör» degendey

Qalağa jat twldağan tökti jarıq.

Kürsindi Ibırayım qwbılısqa:

«Elim» dep közinen jas ketti tamıp.

Jauına jay oğınday atıluğa

Keudede kek jwldızı «jattı janıp».

Osı bir Baltabay Adambaevtiñ poemasın oqıp otırıp, Ibırayımnıñ keudesindegi kek jwldızı äldeqaşan halıq ıqılasına ayırbastalar uaqıt kelgenin tüsindim. Endeşe, qazaqtay batır wlttıñ oğlanı bolğan Ibırayım Süleymenovke «Halıq Qaharmanı» atağın beretin kez de jetti. Öytkeni ol jauğa qazaqtıñ jebesi bolıp atıldı, sadağı bolıp tartıldı. Bizdiñ köñil tarazımız osılay deydi. Sizder şe?

Tüyindi oy:

Keşe köp oylandım. Ibırayımday batır wlğa qazaqtıñ batırı degen attı el berip, tizgin wstağandar «läm-mim» demey otırğanına kädimgidey qanım qaraydı. Jabıqtım. Key-kezderi jabıqqanda janıma poeziya demeu boluşı edi. Baltabay Adambaevtiñ «Ibırayım batır» attı poemasın sıdırtıp oqıp şıqtım. Mına bir monolog janıma jattalıp qaldı.

«Atım qazaq», — batırmın,

Jaralanıp jatırmın.

Keşegi bir künderde

Moskvanı arqama ap,

Otan kegin arqalap,

Granat bop jarıldım,

Snaryad bop atıldım,

Volgağa jau kelgende

Jalmauızday töngende

Aydahar bop ısqırdım,

Jalın bolıp japırdım.

Endi mine Nevel'de.

Täuekel dep ölimge

Jılji almay jatırmın,

Janımda joq jaqınım.

Qasıma eşkim kelmedi,

Qalayşa pende körmedi?

Bir bwtanıñ tübinde

Eleusiz qalar er me edi?!

Siz de oylanıp köriñizşi… Eger qazir Putin basqaratın Reseydiñ häm bizdiñ eldiñ sayasatı dwrıs bolsa Ibırayım batır eleusiz qalar er me edi, eleusiz qalar er me edi?!

Qanat Äbilqayır

Abai.kz

4 pikir