Senbi, 20 Şilde 2019
502 0 pikir 17 Mausım, 2019 sağat 12:41

Altın adamnıñ auılında «Muzey tüni» ötti (foto)

«Muzey tüni» deytin keremet şara bar. Osı küni jürt türli bağdarlamalıq şaralarğa qatısadı. Sıy-sıyapattar aladı. Köñil köteredi, tarihqa üñilip, tanım kökjiegin keñeytip qaytadı. Bwl bir sözben aytqanda,  uaqıttı köñildi häm paydalı ötkizuge arnalğan bastama.  Qazaqstannıñ muzeyşileri de jıl sayın dästürli türde «Muzey tünin» ötkizip keledi. Alğaşqı jıldarmen salıstırğanda, keluşilerdiñ qarası da köbeygen.

Bwl şaranı alğaş  ret nemister ötkizipti. 1997 jılı «Muzeylerdiñ wzaq tüni» degen atpen Berlinde ötken eken. Al ideyası sonau 1970-jıldarğa sozıladı. Europalıqtar muzeyge keluşiler tegin aralauı üşin «Muzey köktemi» degen akciya ötkizgen. 2001 jılı francuzdar «Halıqaralıq muzey küni» degen şara ötkizgen. 2005 jılı sol francuzdar «Muzey tüni» dep ataudı wsınadı. EK Halıqaralıq muzeyler keñesi (ICOM) osı ataudı resmi bekitip, sodan beri dünieniñ tört bwrışındağı muzeyşiler jıl sayın «Muzey tüni» akciyasın ötkize bastağan.

Qazirgi tañda elimizde irili-wsaqtı 180-ge juıq mwrajay bar eken. Onıñ onşaqtısı vedomstvolıq muzeyler qatarına kiredi. Sonıñ işinde el-jwrtqa belgili Almatı oblısı aumağında ornalasqan «Esik» qorıq-muzeyi. Äygili «Altın adam» tabılğan saq qorımdarınıñ ornında ornalasqan «Esik» memlekuettik tarihi-mädeni qorıq-muzeyi mausımnıñ  14-i küni «Muzey tünin» ötkizdi. Şarağa şamamen 5 mıñğa juıq adam qatıstı.

«Saq alauı» attı akciya muzey qonaqtarın tüngi formatta qarsı aldı. Arnayı merekelik bağdarlama wyımdastırıldı. Qorıq-muzeydiñ ekspoziciyalıq zaldarına ekskursiya jasaldı. «Altın adamnıñ qwpiyası» attı jastarğa arnalğan kvest-oyındar, balalarğa arnalğan «Tas betindegi öner» attı şığarmaşılıq sabaqtar ötkizildi.

Sonday-aq, ART balalar öner mektebi – mektep oquşılarınıñ körmesi (Esik qalası) qoyılıp, «Wsta Därkembay atındağı qoldanbalı öner muzeyi» şeberleriniñ jäne Euraziyalıq dizaynerler odağınıñ müşesi Käkey Qırğauıldıñ «Örmek toqu», közeşi Janbolat Nwrdanbektiñ şeberlik sabağı wyımdastırıldı.

Odan bölek, «Dombıra-pati» – dombıraşılardıñ öneri, zamanaui şeberlerdiñ qoldanbalı öner tuındılarınıñ körmesi, wlttıq oyındar (küres, arqan tartu, asıq atu, aqsüyek altıbaqan, sadaq atu) qonaqtarğa erekşe äser sıyladı. Aşıq aspan astında balalarğa arnayı Ş.Aymanov atındağı Qazaqfil'm kinostudiyası tüsirgen «Kültegin», «Mwzbalaq», «Qazaq eli» mul'tfil'mderi körsetildi.

Auqımdı şara ayasında BAQ ökilderine qosımşa arnayı press-tur wyımdastırıldı. Jurnalister muzeydiñ bügingi hal-ahualımen, sonday-aq, «Esik» qorıq-muzeyiniñ qorğau aymağına enetin Rahat qalaşığında muzey arheologtarı jürgizip jatqan qazba jwmısınıñ barısımen tanıstı.

Tasqın Toybaev, «Esik» memlekettik tarihi-mädeni qorıq-muzeyiniñ direktorı:

 - Özderiñiz bilesizder, muzeydiñ bilikti ğılımi qızmetkerleriniñ jwmısı nätijesinde osı uaqıtqa deyin Jetisu jerindegi Saq kezeñine jatatın obalardıñ tizimi, olardıñ pasportı jasalıp, saqtalu, qorğalu deñgeyleri boyınşa anıqtau, sonday-aq, arheologiyalıq qazba jwmıstarı twraqtı türde jürgizilip keledi.

Altın adam büginde elimizdiñ brendine aynaldı. Muzeyge keluşi şeteldik turisterdiñ qatarı jıl sanap artıp keledi. Bizde ağılşın, türik, qıtay, nemis tilinde ekskursiya jürgiziledi. Qızmetkerlerdiñ basım köpşiligi tarihşı, zertteuşiler, arheologtar.

«Muzey tünine» keler bolsaq, biıl osınau şaranı besinşi ret ötkizip otırmız. «Muzey tüni» Eñbekşiqazaq audanı köleminde jıl sayın jergilikti twrğındar men qala qonaqtarı asığa kütetin ruhani, mädeni is-şarağa aynaldı. Osı uaqıt işinde el azamattarı, muzey isine qızığuşılar, önertanuşılar, şeteldik qonaqtar bizdi öte jaqsı tanıp-bilip qaldı deuge boladı. Şaranıñ jıl sayın qızıqtı ötuine atsalısıp kele jatqan audandıq mädeniet jäne tilderdi damıtu basqarmasına, muzey men turizm salasındağı äriptesterimizge rahmet aytamın.

Däulet Şoqparov, qolöner şeberi:

- Äkemiz Därkembay Şoqparwlı degen kisi, osı Qazaqstanğa belgili qolöner şeberi bolğan kisi. Sonau jetpisinşi jıldardan beri qolönermen aynalıstı. Wstalıq, zergerlik kenjelep qalğan jıldarı Qazaqstannıñ tükpir-tükpirinen joyılıp bara jatqan eksponattardı jıinap, saqtap qaldı. Sol eksponattar qazir muzeyde twr.

Biz Eñbekşiqazaq audanına qarastı Aqşi auılda  twramız. Sol auıldan äkemizdiñ atında qolöner muzeyin aştıq. Muzeydiñ qasında şeberhanamız bar. Sol şeberhanada özimizdiñ wlttıq büyımdarımızdı jasaumen aynalısamız. Qazir özimizdiñ wlttıq bwyımdarğa degen qızığuşılıq artıp keledi. Qoldau da joq emes.

Al mınau «Muzey tünine» biz biıl üşinşi ret qatısıp otırmız. «Muzey tünine» kelgen balalardıñ arasında qolöner salasına qızığuşılıq tanıtıp jatqandar da köp. Wsta boluğa, teri ilep, ağaş oyuğa, temir balqıtıp, zergerlik bwyımdar jasauğa beyimi bar jastar bolsa, olarğa üyretuge äzirmiz. Bizdiñ şeberhanamızğa kelip, wstalıqtı, zergerlikti üyrenip jatqan jastar da bar. Sondıqtan, osınday şaralar wlttıq bwyımdardı, qolöner salasın nasihattau üşin mümkindik dep tüsinu kerek. Biz bıltır da osı şarağa qatıstıq. Bıltır keluşilerdiñ sanı köp boldı. Biıl da 5 mıñğa juıq adam jür. Jalpı biz «Esik» muzeyimen tığız qarım-qatınastamız. Basqa da şaralarına qatısıp twramız.

Jalpı «Muzey tüni» akciyasına QR Mädeniet jäne sport ministrliginiñ ökilderi, muzey basşıları, belgili arheologtar, tarihşılar, ğalımdar qatıstı. Şara osı tünniñ simvolikalıq oqiğası «Saq alauın» jağumen ayaqtaldı. Bwl keşte keluşiler muzeydiñ tarihımen tanısıp qana qoyğan joq, onı közben körip, jürekpen sezindi deuge tolıq negiz bar.

Abai.kz

0 pikir