Jalghyzdyqpen qoshtasyp, jalghyzdyqqa kelesin...
Búl kezeng –
býkirdi týzeytin moladay qatal…
Ákem men әkemdeylerding buynynday úmytshaq.
Ájemning әjimdi alaqanynday múnly
jәne
men tughan jerding topyraghynday kóne.
Búl kezeng –
Aghamnyng sheke tamyrynday andyzdalyp túrady
sosyn
sorgha tughan súlulyqtay qasirettene ketedi keyde…
Búl kezeng –
Ómir boyy attan týspey sonynda tósekke tanylghan atamday juas,
Tilegi synghan apamday momyn.
Erte ketken aghamnyng otyn óshirmey otyrghan jengemdey ókpeshil jәne
Ózimdey ýnsiz…
Tynyshtyq
«Qate qoyylghan saualgha dúrys jauap berip bolmaydy»
men qazir tynyshtyqtan da tynyshpyn.
Úzaq jýrip keldim búl tynyshtyqqa.
Úzaq shudan keyin keldim búl tynyshtyqqa.
Japyraqtary qalmaghan kýzdegi aghashtay tynyshpyn.
Qysta atqan býrshiktey tynysh.
Ana qúshaghyndaghy sәbiyding úiqysynday,
Auyr dertten kóz júmghan adamnyng qabirindey,
Jazdaghy teniz suynday tynyshpyn.
Basyn mәngi qar shalghan taularday,
Auyldaghy ýidin shyraq sónip qalghan keshindey,
Úzaq sapardan qatty qajyp oralghan adamnyng hәlindey
Qabyrghagha ilinip toqtap qalghan saghattay nemese
sol qabyrghadaghy ata men әjening suretindey tynysh.
Atam ómirden ótkendegi әjemning ýnsizdigindey
Tór bólmedegi anamnyng kóne sandyghynday,
Balamnyng kiyilmegen kórkem kiyimindey,
Otannyng úmyt bolghan qúrbandarynday
jәne
Órtengen ýiding qanqasynday tynyshpyn…
«Barlyghy ýshin ózindi keshirip ýiren…»
***
Bir kýni keshkisin gýlderding solghanyn kóresin,
Janynnyng eng kishi bólshegi tonghanyn kóresin.
Sen sýigen aghashtyng japyraqtary qalmaghanyn,
Sen sýigen aidyng núry eshqashan bolmaghanyn,
Sen kýtken qústardyng ózge jaqqa úshyp ketkenin,
Óz saghynyshynnyng óz ishine týsip ketkenin,
Eshqashan aitylmas sózderdi eng kýtpegen jannyng aitqanyn,
Topyraqtan kelgenning topyraqqa qaytqanyn,
Eng kishi qiyaldyng eng auyr salmaghyn,
Ótkenning qoldary jaghannan alghanyn,
Sen bilgen Otannyng úly emes ekenin,
Sen kýtken ómirding gýl emes ekenin,
“Jetem” dep týskening jol emes ekenin,
“Jettim” dep kórgening ol emes ekenin,
“Qasiret” dep qúshqanyng sor emes ekenin,
“Qasiret” dep qashqanyng tor emes ekenin
KÓRESIN
Sosyn bir kýni tәnerteng oyanyp jalghyzdyqty kóresin,
Jalghyzdyqpen qoshtasyp, jalghyzdyqqa kelesin.
Hosh kórdik!
***
«Bizding úzaq uaqyt izdegenimiz qabir bolyp shyqsa, úzaq uaqyt izdelgen qabir»
«Ómirimnen qaraghanda ólimim mәndi bolatynyna ýmittenemin» dedin.
Sen әkesi temekige ketip oralmaghan balalar atynan aittyn,
Anasy ózin ózgege arnap, ózin joghaltqan balalar atynan,
Ózin joghaltqan balalar atynan aittyn.
Qannyng su emes ekenin bilse de, inisin izdemes aghalar atynan,
Sudyng qan emes ekenin bilse de, qansyz sertteskender atynan,
Súghylghan qanjardan emes, súqqan dostyng kózinde ólgen dostyng atynan,
Dosy kózinde ólgen dostyng atynan aittyn.
Sәtterge baylanghan ómirinning súryqsyzdyghynday nemese
Eski jeydenning joghalghan týimesindey,
Qoymanyng tútqasy synghan esigindey jәne
Qasiyetti mәtinderding eleusizdigindey jalghyzdyghynnyng atynan aittyn.
Eshqashan ashugha bolmaytyn bólmening kiltindey,
Kitap betterindegi ótkenning jalghan beynesindey,
Ákenning oiynday, anannyng shynynday,
Eng jaqyn adamnyng biluge bolmaytyn múnynday
Qúpiyalar atynan aittyn:
“Ómirimnen qaraghanda ólimim mәndi bolatynyna ýmittenemin…”
***
Óz jalghyzdyghyna ghashyq adam turaly…
Ol jalghyzdyghynan da,
Jalghyzdyghyn joghaltyp aludan da qatty qorqady.
Ýide әldekim kýtip otyrghanyn qiyaldap,
Eshkim joq ýiine asyqpay qaytady kýnde.
Saghat keshki jetide kelse de,
tanghy jeti de kelse de eshkim kýtpeydi ony.
Ony ol ózi eshqashan qúrmaghan janúyasy da,
Ózi eshqashan sýimegen jary da,
Ózi әke bolmaghan balalary da,
Jatyn bólmesindegi saghat ta, aina da,
Ózi eshqashan almaghan kózildirigi de kýtpeydi ony.
Janqaltasyna salyp jýretin eski jazulary bar paraqtary sekildi
Kýn sanap sarghayyp keledi óni.
Janqaltasyna ózin de salyp jýrgendey sezinedi ózin.
Keyde ózin ashyp qarau ýshin janqaltasyna qolyn salady.
Paraqtar arasynda adasqan ózin izdey bastaydy kózderin júmyp.
Biraq ylghy ózin emes eskirgen jazulardy alyp shyghady.
Álde olar bir birine sinip te ýlgergen bolar…
***
Le Voyageur Imprudent
««Óltirilgen ata» paradoksy: Eger siz ótken uaqytqa sayahattap, әli әjenizben kezdespegen atanyzdy óltirseniz ne bolar edi?»
Bizding ghalamshardaghy uaqyt esepteu jýiesimen múnda bir jyl eki ay ómir sýrippin –
tórt jýz jiyrma bes kýn.
Tórt jýz jiyrma bes kýn — …
Búl jerden jer audaryp ketkenime tórt ay bolypty –
jýz jiyrma ýsh kýn.
Býgin osy bir mekenge jýz jiyrma ýsh kýnnen keyin taban tiredim.
Jýz jiyrma ýsh kýn – ómirden keyingi ólimge nemese
Ólimnen keyingi ómirge úqsaytyn jýz jiyrma ýsh kýn…
Múnda mening izderim qalmaghan sekildi.
Múnda eshtene bolmaghan sekildi:
Búryn sondy «Dostyq», «Álim» dýkeninen zattar alghan men emes sekildimin.
Dәl osy meken-jaygha taksy shaqyrtqan da, taksiymen kelgen de men emespin.
Kóligimdi qoyatyn jer tappay alasúrghan da,
Túratyn meken-jayymdy jasyrghan da,
Qinalghan da, quanghan da, ashynghan da men emespin.
Myna bir dýngen dýngersheginen dayyn laghman qamyryn satyp alatyn,
Anar suyn ishetin, alma men qúrmasyn jaqsy kóretin de men emespin.
«Melomangha» baratyn, teatrdan qaytatyn, kóshe boylap әn aitatyn,
Jyly jýzdi kórshilerin jaqyndarynday jaqsy kóretin,
Dauysy ashy kórshi әjeydi shygharmanyng jaghymsyz keyipkerlerine úqsatatyn,
Alghash kóship kelgende jenil jýkpen kelgen, keterde jýkteri tym auyr bolghan,
Tym auyr jýkpen ketken (tek qolyndaghy emes)… men emes sekildimin.
Osy bir sózderimning arasyna jasyrghan qanshama syrlarymdy biletin de men emespin.
Jýzimdi juyp jatqan ystyq jastyng kimge tiyesili ekenin de bilmeymin.
Ókinishtisi, sózder arasyna jasyrghan syrlarymdy ózim de úmyta bastappyn.
Búl meken de úmytylady. Múnda men eshqashan ómir sýrgen emespin. Ómir sýrgen emespin múnda.
Eger múnda ómir sýrgen bolsam, onda qazir ómir sýrip jatqan joqpyn men.
Eger qazir ómir sýrip jatqan joq bolsam, múnda ómir sýrgen men emespin.
Onda mening estelikterimning arasyndaghy kitap betterine qystyrylghan eski mәtinge úqsaytyn búl estelikter kimge tiyesili?
Kitap betterine qystyrylghan eski mәtinge úqsaytyn oilar kimge tiyesili?
Osy bir mekennen ketken kim?
Osy bir mekenge kelgen kim?
Qyzyghy:
Esime týsirgim kelgen múnymnyng auyr bolghany ýshin emes, tolyqtay esime týsire almaghanym ýshin kinәladym ózimdi:
«Le Voyageur Imprudent»…
Roza Asan
Abai.kz