كازينو – ويران بولۋ ويىنى...
كۇنى كەشەگى «تۇركىستان» گازەتىنە بەرگەن مەملەكەت باسشىسى ق-ج.ك.توقاەۆتىڭ: «قازاقستان جاڭعىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باستى» اتتى سۇحباتىندا مىناداي باعدارلاماعا اينالۋعا ءتيىستى سويلەمدەر بار: «مەن پرەزيدەنت رەتىندە «تازا قازاقستان» اكتسياسىن الداعى ۋاقىتتا دا ەرەكشە نازاردا ۇستايمىن... ويتكەنى، تازالىق دەگەنىمىز – ماعىناسى تەرەڭ، مازمۇنى سان قىرلى ۇعىم. تازالىق ۇعىمى جان دۇنيەنىڭ دە، جەر دۇنيەنىڭ دە توقىراۋىن ەمەس، گۇلدەنۋىن، كىرشىكسىز تازا بولۋن بىلدىرەدى. تۇپتەپ كەلگەندە، تازالىق ۇلت بولمىسىنىڭ وزەگىنە اينالۋعا ءتيىس».
شىنىندا، تازالىق اتتى ۇعىم، ەڭ اۋەلى، رۋحاني تازالىققا تاۋەلدى. ال رۋحاني تازالىق ەلىڭ مەن جەرىڭدى تازا ساقتاۋدان باستالادى. جەكە تۇلعانىڭ نەمەسە ۇلتتىڭ بويىنا بۇل ۇعىمدى ءسىڭىرۋ كۇرەسى، بيلىك – قاس قاقپاي كۇزەتەتىن، باس باقپاي كۇرەسەتىن قاسيەتتى ىسكە اينالۋى ءتيىس! ايتپەسە «حان ەكى سويلەسە، قادىرى كەتەدىنىڭ» كەبى بولماق. ەندەشە نەگە وسىناۋ «تازا قازاقستاندىقتار» جەرىمىزدىڭ اۋليەلى نۇكتەلەرىنە «كازينو سالامىز» دەپ دۇرلىگىپ ءجۇر؟!
كازينو – شايتاننىڭ ۇيىعى. ول – باسى سايران، اياعى ويران كەساپات، ياعني قاسىرەت ۇياسى! سوندا، قاسيەت-وردامىزدى قاسىرەت-قورداسىنا اينالدىرۋعا قۇشتارلاردىڭ قۇلقىن سۇرانىسىنا عانا بولا، بۇگىنىمىزدىڭ بازارىن، ەرتەڭىمىزدىڭ اجارىن ءوز قولىمىزبەن ويرانداۋىمىز كەرەك پە؟! سوندا الگى پرەزيدەنتتىڭ «تازالىق» تۋرالى ايتقان مارتەبەلى ءتامسىلىنىڭ قۇنى نە بولماق؟..
قازىر كازينو اشۋعا قۇشتار توپ قيت ەتسە: «قالا-كەنتتەرىمىزدە تۇنگى كلۋبتار، اراق-شاراپ ىشەتىن نۇكتەلەر، مەيرامحانالار بارىنشا جۇمىس ىستەپ تۇر. ولارعا تىيىم سالۋ تۋرالى گاپ جوق. كازينو دا سونىڭ ءبىر ءتۇرى. ەكىنشىدەن، بۇل بيۋدجەتكە قارجى تۇسىرەدى. ۇشىنشىدەن، وعان جەرگىلىكتى جاستار بارمايدى، تەك قانا تۋريستەردىڭ كوڭىلدەرىن اۋلايمىز دا قالتالارىن قاعىپ الامىز. تورتىنشىدەن، ونى اشپاساق، «ينتەرنەت-كازينولاردىڭ» كوبەيىپ كەتۋى مۇمكىن» دەپ «ۋاجدەرىن» بوراتا جونەلەدى.
ەندەشە ءبىزدى دە تىڭداڭىز. اراق-شاراپ، ناركومانيا، بۇگىنگى قورقىنىشقا اينالعان حيميكات ەسىرتكىلەر ادامزات قاۋىمىنا قارسى قاتەرلى كۇش. ودان ويران بولعان تاعدىرلاردىڭ ساناپ شەتىنە شىققان ەشكىم جوق. بىراق ءبىر شۇكىر ەتەرلىگى، ەلىمىزدە «اراقسىز اۋىلدار» كوبەيۋدە. بۇل ىزگى ۇدەرىستىڭ ءبىزدىڭ توپىراعىمىزدا باستالۋىنىڭ ءوزى – وسىناۋ مايداندا ءتۇپتىڭ تۇبىندە جەڭىسكە جەتەتىنىمىزدىڭ انىق يشاراسى. دەمەك ۇزاماي «اراقسىز قالالار» دا پايدا بولا باستايدى دەگەن ءسوز. سول كەزدە الگى ايتىلعان «نۇكتەلەر» وزدىگىنەن جويىلادى. مۇنىڭ ءبارى ۇلتتىڭ سانا دەڭگەيىنىڭ وسۋىنە تىكەلەي تاۋەلدى. ەكىنشىدەن، بارىمىزدى ۇقساتا الساق، ءتيىستى بۋىنداردى جەمقورلىقتان تازارتساق، بيۋدجەتىمىزدىڭ ءبۇيىرىن بىرەۋلەردىڭ ارام اقشاسىن «قاعىپ الماي-اق» تولتىرامىز. وبال-ساۋاپتى ويلايتىن، ۇيات-يمانعا بويلايتىن ۇرپاق كەلسە(كەلەرىنە كۇمان جوق), وعان دا جەتەمىز. ال الگىندەي «ۋاجشىلەرگە» دانا-قازاق باياعىدا-اق جاۋاپ بەرىپ تاستاعان: «كوتىڭدى اشىپ وتىرىپ جەگەن بورىعىڭ قۇرسىن!» دەپ. بۇرىنعى قازاققا جۇرگەن قۇدايلىق زاڭ بۇگىنگى قازاققا دا جۇرەدى. تەك بۇگىنگى قازاق قۇدايى مەن پەرىشتەسىنەن گورى سايتانى مەن ءناپسىسىن كوبىرەك تىڭدايتىن بولعاسىن وسىنداي ساندىراقتار ايتۋعا ءماجبۇر. ۇشىنشىدەن، «كازينوعا جەرگىلىكتى جاستار بارمايدى» دەگەن ەرتەگىگە سول «ءۋاجدى» ايتىپ وتىرعان جانداردىڭ وزدەرى دە سەنبەيدى. ويتكەنى وتىز جىلدىق ۇرى جۇيە بىزدەر ءۇشىن اشىلمايتىن ەسىك قالدىرماعان، «اقىسىن تولەسەڭ، بوقىسىن شىعارادى»! تورتىنشىدەن، كازينو اشۋ «ينتەرنەت-كازينونى» شەكتەيتىن بولسا، جاڭاعى «جەرگىلىكتىلەر بارمايدى» دەگەن «ءۋاج» ءوز-وزىنەن ءمانىن جويماي ما؟!
ءسوزدىڭ توتەسىنە كوشسەك، ءبىز بۇل جەكسۇرىن ويىننىڭ ارتىندا الەمدىك تاجالي كۇشتەر تۇرعانىن جاقسى بىلەمىز. بۇرىنعى باسقىنشى يمپەريالار تۇسىندا اۋليەلەردىڭ باسىنا دوڭىز سويىپ، ولاردىڭ قاسيەت-كيەسىن قاشىرۋعا ارەكەتتەر جاسالعان. بۇل دا سول ءتاسىل. نەعۇرلىم جىنويناقتى كوبەيتە بەرسە، سوعۇرلىم ءولى مەن ءتىرىنىڭ اراسىنداعى جاندى بايلانىس ءۇزىلىپ، اۋليە-ارۋاقتاردىڭ ءتىرى ۇرپاعىن جەلەپ-جەبەۋ كۇشى كەمي بەرمەك. ال ونداي ءمۇجالسىز تۇرعىنداردىڭ بايلىق-داۋلەتىن تەسپەي سورۋ بۇرىنعىدان دا جەڭىلدەمەك. بۇل ويىنداعى بار سحەما وسى عانا!
اتا-قازاقتىڭ اشىنعاندا ايتقان تاعى ءبىر ءسوزى بار ەدى: «اجالدى تەكە شوپاننىڭ تاياعىنا ءمۇيىزىن ۇيكەپتى» دەگەن. ەندەشە «اجالدى تەكەلەر» دە ويلانسىن، ءبىز ەشقاشان «اۋليەسى قويداي شۋلاعان» قاستەرلى توپىراعىمىزعا ەندىگى جەردە سايتاننىڭ تويىن جاساتپايمىز!
P.S. مەن وتكەن جىلى دا تاپ وسى ماسەلە جونىندە پرەزيدەنتكە بەينە-مالىمدەمە جاساعانمىن. وعان رەسمي تۇردە جاۋاپ بولماسا دا ەل-جۇرت تاراپىنان اسا زور قولداۋ كوردىم. بۇل جولى دا ۇلت-ۇرپاعىنىڭ ەرتەڭىنەن ءۇمىتى بار كەز كەلگەن ادامنىڭ ءۇن قاتپاي قالماسى انىق. اقساقال-قاراساقالدار باستاعان سان مىڭداعان جانداردان قول جيناۋدى بىلمەي نەمەسە قيىنسىنىپ وتىرعام جوق، ەگەر مىنا «ويىن» توقتالماسا، ولاردىڭ ويىندارى وسىلعانشا ارەكەت ەتەرىمىز انىق!
ءسوز وڭىندا ايتارىم، قادىرلى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەلۇلى! ءوزىڭىز باعدارلاما رەتىندە ۇسىنىپ وتىرعان «تازا قازاقستان» ءۇشىن – «ۇلت بولمىسىنىڭ وزەگىنە اينالۋعا ءتيىس تازالىق ءۇشىن» بىرگە كۇرەسەيىك!
سۆەتقالي نۇرجان،
وتان وردەنىنىڭ، قر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ يەگەرى
Abai.kz