بەيسەنبى, 29 قاڭتار 2026
جاڭالىقتار 306 0 پىكىر 28 قاڭتار, 2026 ساعات 20:54

بەكجان مەيىرباەۆ: زايىرلى مەملەكەت قاعيداتىنىڭ ماڭىزى ارتىپ كەلەدى

سۋرەت: egemen.kz سايتىنان الىندى.

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ فيلوسوفيا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى بەكجان مەيىرباەۆ ءوز سوزىندە، كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيا ۇسىنىستارىنىڭ ءبىرى – زايىرلىلىق قاعيداتىن اتا زاڭدا ناقتى جانە ايقىن بەكىتۋ وتە وزەكتى جانە ۋاقتىلى باستاما ەكەنىن ايتتى. ونىڭ پىىكرىنشە، بۇل قادام قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق دامۋ جولىندا اسا ماڭىزدى. ويتكەنى مەملەكەتتىڭ دىنگە بەيتاراپتىعىن قۇقىقتىق تۇرعىدان نىعايتۋ – قوعامداعى تۇراقتىلىقتى، تەڭدىكتى جانە ادام قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتەدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz. 

ب. مەيىرباەۆتىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى كونستيتۋتسيادا زايىرلىلىق ءپرينتسيپى كورسەتىلگەنىمەن، ونىڭ اشىق ەمەس تۇستارى قۇقىق قولدانۋدا تۇسىنبەۋشىلىكتەر مەن ەكىۇشتىلىقتار تۋعىزادى. بۇل ءوز كەزەگىندە ءدىندى ساياسيلاندىرۋ قاۋپىن ارتتىرادى. ال ۇسىنىلعان وزگەرىس مۇنداي قاتەرلەردى جويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

«ءدىن مەن مەملەكەتتىڭ اراقاتىناسىن تىكەلەي نورمامەن بەكىتۋ ارقىلى ءبىز مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بەيتاراپتىعىن قامتاماسىز ەتەمىز. بۇل ءارتۇرلى ءدىن وكىلدەرىنە، اتەيستەرگە جانە باسقا سەنىم ۇستانۋشىلارعا تەڭ كوزقاراستى ورناتادى، ار-وجدان بوستاندىعىن شەكتەمەي، كەرىسىنشە ونى نىعايتادى. مىسالى، قوعامدىق پىكىرتالاس كەزىندە كوتەرىلگەندەي، بۇل وزگەرىس ەكسترەميزم مەن راديكاليزمنىڭ الدىن الۋعا دا سەپتىگىن تيگىزەدى. مەملەكەت ءدىن ماسەلەلەرىنەن اۋلاق تۇرىپ، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن بىردەي قورعايتىن بولادى»، دەدى ب. مەيىرباەۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، حالىقارالىق تاجىريبە بۇل ۇسىنىستىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەيدى.

«بەلگىلى زاڭگەر سەرىك اقىلباي اتاپ وتكەندەي، گەرمانيانىڭ كونستيتۋتسياسىندا مەملەكەتتىڭ دىنگە بەيتاراپتىعى ناقتى جازىلعان: مەملەكەت ەشبىر ءدىندى رەسمي تۇردە قولدامايدى، بىراق ءدىن بوستاندىعىن قورعايدى. بۇل گەرمانياداعى ءارتۇرلى كونفەسسيالاردىڭ بەيبىت قاتار ءومىر سۇرۋىنە جاعداي جاساعان. تۇركيانىڭ كونستيتۋتسياسىندا دا زايىرلىلىق قاعيداتى مەملەكەتتىڭ نەگىزگى ءپرينتسيپى رەتىندە بەكىتىلگەن، بۇل ءدىننىڭ ساياسي جۇيەگە ارالاسۋىن بولدىرماي، قوعامدىق تۇراقتىلىقتى ساقتايدى. قىرعىزستاننىڭ اتا زاڭىندا دا ءدىننىڭ مەملەكەتتەن بولەكتىگى تىكەلەي كورسەتىلگەن، بۇل ورتالىق ازياداعى كورشىمىزدىڭ دەموكراتيالىق رەفورمالارىنداعى ماڭىزدى قادامى بولدى جانە ادام قۇقىقتارىنىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارىنا سايكەستەندىرۋگە كومەكتەستى»، دەدى ول.

بەكجان مەيىرباەۆ بۇل ۇسىنىستى قولداۋ قازاقستاننىڭ زايىرلى مەملەكەت رەتىندەگى ءيميدجىن كۇشەيتەتىنىن جانە حالىقارالىق قوعامداستىقتاعى بەدەلىن ارتتىراتىنىن اتاپ ءوتتى. جالپى العاندا، بۇل ۇسىنىس كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا جۇمىسىنىڭ ءمانىن ارتتىرىپ، رەفورمالاردىڭ ساپاسىن كوتەرەدى دەپ ەسەپتەيتىنىن جەتكىزدى.

Abai.kz

0 پىكىر