بۇگىن الماتىدا 15 ناۋرىزدا وتەتىن رەفەرەندۋمعا بايلانىستى «حالىق ءۇنى» تاۋەلسىز باقىلاۋشىلار توبىنىڭ ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. ۇيىم وكىلدەرى داۋىس بەرۋ پروتسەسىنىڭ اشىق ءارى ءادىل ءوتۋىن قاداعالاۋ ماقساتىندا ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وڭىرىندە باقىلاۋشىلاردى ۇيىمداستىرىپ جاتقانىن مالىمدەدى.

«حالىق ءۇنى» تاۋەلسىز باقىلاۋشىلار توبى بەلسەندى ازاماتتارىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان. توپ مۇشەلەرى رەفەرەندۋم كەزىندە داۋىس بەرۋدىڭ حالىقارالىق ستاندارتتار مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا ساي ءوتۋىن باقىلاۋدى نەگىزگى ماقسات رەتىندە اتاپ ءوتتى.

«حالىق ءۇنى» تاۋەلسىز باقىلاۋشىلار توبىن قۇرۋعا باستاماشى بولعان ساياساتتانۋشى نۇربولات نىشانبايدىڭ ايتۋىنشا، ۇيىمنىڭ نەگىزگى مىندەتى – رەفەرەندۋم بارىسىندا زاڭ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ.

ونىڭ سوزىنشە، باقىلاۋشىلار ەلىمىزدىڭ بىرنەشە قالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن بولادى.

«حالىق ءۇنى» تاۋەلسىز باقىلاۋشىلار توبىنىڭ ماقساتى ايقىن. 15 ناۋرىزدا وتەتىن رەفەرەندۋم بارىسىندا ەلىمىزدىڭ بىرنەشە قالاسىندا تاۋەلسىز باقىلاۋشىلاردى ۇيىمداستىرىپ، داۋىس بەرۋ پروتسەسىنىڭ حالىقارالىق نورمالار مەن اتا زاڭ تالاپتارىنا ساي ءوتۋىن قاداعالايمىز. ءبىزدىڭ قاتارىمىزدا ساياسي ساراپشىلارمەن قاتار ءتۇرلى سالانىڭ بىلىكتى ماماندارى جانە مىڭداعان باقىلاۋشىلار بار. سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا باقىلاۋشىلار ينستيتۋتى بىرتىندەپ قالىپتاسىپ كەلەدى. ازاماتتىق باستاما رەتىندە ءبىز كاسىبي ءارى ازاماتتىق پارىزىمىزدى ورىنداۋ ءۇشىن «حالىق ءۇنى» اتتى تاۋەلسىز باقىلاۋشىلار توبىن قۇرۋدى ءجون كوردىك»، – دەدى نۇربولات نىشانباي.

جازۋشى ءارى قوعام بقايراتكەرى بەكنۇر قيسىقوۆ ۇيىمنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – ونىڭ قۇرامىنا ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى جاستاعى بەلسەندى ازاماتتارىنىڭ بىرىگۋى ەكەنىن ايتتى.

«حالىق ءۇنى» قوعامداعى بەيجاي قارامايتىن ادامداردى بىرىكتىرەدى. ونىڭ قاتارىندا جاستار دا، ۇلكەن بۋىن وكىلدەرى دە بار. ءبىز بارلىق ازاماتتارعا اشىقپىز. قازاقستاندا باقىلاۋشىلار ينستيتۋتى شامامەن سوڭعى ون جىل ىشىندە قالىپتاسىپ كەلەدى. باقىلاۋشىلارسىز سايلاۋ پروتسەسىن تولىققاندى باعالاۋ، زاڭبۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋ قيىن. ءبىزدىڭ توپتاعى ادامدار بۇل جۇمىستى قارجى ءۇشىن ەمەس، ازاماتتىق ۇستانىمى ءۇشىن اتقارىپ وتىر»، – دەدى ول.

جامبىل وبلىسىندا «حالىق ءۇنى» تاۋەلسىز باقىلاۋشىلار توبىنىڭ جۇمىسىن ۇيدەستىرۋشى جۋرناليست يسلامبەك داستان سايلاۋ پروتسەسىنە جاستاردىڭ بەلسەندى ارالاسۋى ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ونىڭ ايتۋىنشا، سايلاۋدىڭ ءادىل ءوتۋى تۋرالى ايتۋ ءۇشىن ازاماتتار وزدەرى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە بارىپ، پروتسەستى باقىلاۋى قاجەت.

«سايلاۋ ءادىل ءوتتى مە، جوق پا – ونى سىرتتان وتىرىپ ايتۋ قيىن. سايلاۋ ۋچاسكەسىنە بارىپ، باقىلاۋ جۇرگىزۋ كەرەك. قوعامدا بەلسەندىلىك بولۋى ءتيىس. كەيبىر وڭىرلەردە سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ قۇرامىندا ۇزاق جىلدار بويى ءبىر ادامدار وتىرا بەرەدى. ال جاستاردىڭ قاتىسۋى از. ەگەر ءبىز ەلدە وزگەرىس بولسىن دەسەك، ءار ازامات ءوزىنىڭ ازاماتتىق پوزيتسياسىن كورسەتۋى كەرەك»، – دەدى ول.

جۋرناليست جانە ساياسي ساراپشى نۇرگەلدى ابدىعانيءدىڭ ايتۋىنشا، ۇيىم قۇرامىنداعى باقىلاۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى – جاستار.

«ءبىزدىڭ باقىلاۋشىلارىمىزدىڭ شامامەن 90 پايىزى – جاستار. وزگەرىستى قالايتىن دا، ونى جۇزەگە اسىراتىن دا – جاستار. بۇل تەك قازاقستاندا عانا ەمەس، الەمدە بايقالىپ وتىرعان تەندەنتسيا. ءبىز «حالىق ءۇنى» تاۋەلسىز باقىلاۋشىلار توبىن جاساقتاپ، الداعى رەفەرەندۋمعا بەلسەندى دايىندالىپ جاتىرمىز»، – دەدى ول.

ونىڭ ايتۋىنشا، باقىلاۋشىلاردى دايارلاۋ ونلاين جانە وفلاين فورماتتا جۇرگىزىلىپ جاتىر.

«قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن 1000-عا جۋىق باقىلاۋشى وقىتىلدى. ولار سايلاۋ تۋرالى زاڭنامانى، باقىلاۋشىنىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىن مەڭگەرىپ جاتىر. ەگەر زاڭبۇزۋشىلىق ورىن السا، ءبىزدىڭ باقىلاۋشىلار ونى تىركەپ، ءتيىستى حاتتاما تولتىرا الادى»، –دەدى ساراپشى.

سونىمەن قاتار باقىلاۋشىلاردى وقىتۋ پروتسەسى 12 ناۋرىزعا دەيىن جالعاساتىنى ايتىلدى.

باقىلاۋشىلاردىڭ جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرىلگەن جاعدايدا ۇيىم وكىلدەرى باقىلاۋشىلارعا قۇقىقتىق قولداۋ كورسەتەدى.

«ءبىز ءاربىر باقىلاۋشىعا جاۋاپتىمىز. ەگەر باقىلاۋشىلارىمىز زاڭبۇزۋشىلىق نەمەسە داۋىس بەرۋ پروتسەسىندەگى بۇرمالاۋشىلىقتاردى انىقتاسا، ولار جيناعان ماتەريالدار ساراپتالىپ، ءتيىستى قۇقىقتىق باعاسى بەرىلەدى. ءبىزدىڭ قاتارىمىزدا زاڭگەرلەر دە بار، ولار قۇقىقتىق كەڭەس بەرەدى جانە قاجەت جاعدايدا باقىلاۋشىلاردى قورعاۋعا كومەكتەسەدى»، – دەدى ۇيىم وكىلدەرى.

سونىمەن قاتار ۇيىم مۇشەلەرى رەفەرەندۋم كۇنى الماتى، استانا، شىمكەنت قالالارىندا جانە باسقا وڭىرلەردە باقىلاۋشىلاردىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرىپ، ولاردىڭ قىزمەتىن قاداعالايتىنىن ايتتى.

نۇربولات نىشانبايدىڭ ايتۋىنشا، باقىلاۋشىلاردىڭ كوپ بولۋى زاڭبۇزۋشىلىقتىڭ ازايۋىنا اسەر ەتەدى.

«ءبىز بارلىق زاڭبۇزۋشىلىقتى تولىق جويامىز دەپ ايتا المايمىز. بىراق ولاردىڭ الدىن الۋعا تىرىسامىز. تاجىريبەگە سۇيەنسەك، قاي ۋچاسكەدە باقىلاۋشىلار سانى كوپ بولسا، سول جەردە زاڭبۇزۋشىلىق دەڭگەيى تومەن بولادى. دەگەنمەن ماسەلە تەك سانىندا ەمەس، ساپاسىندا دا»، – دەدى ول.

«حالىق ءۇنى» تاۋەلسىز باقىلاۋشىلار توبىنىڭ نەگىزگى ميسسياسى – رەفەرەندۋمنىڭ قازاقستان زاڭناماسىنا سايكەس، اشىق ءارى ءادىل ءوتۋىن باقىلاۋ.

ايانا قازتاي

Abai.kz