باسى: تد-سىز ءداۋىردىڭ دۇلدۇلدەرى

جالعاسى: تەلەجۇلدىزعا اينالماعان تارلاندار

فۋتبولدان الەم چەمپيوناتىندا جارقىراي كورىنگەن جۇلدىزدار جونىندەگى اڭگىمەنى ءارى قاراي جالعاستىرامىز.

سۋرەت: sportsheroes.ru سايتىنان الىندى.

«شەكسپير»

نەگە «پەلە» اتانعانىن قازىر ونىڭ ءوزى دە ەسىنە تۇسىرە المايدى. پورتۋگال تىلىندە ول ەشقانداي ماعىنا بەرمەيدى دە. «بالا كۇنىمدە اۋلادا دوپ قۋىپ جۇرگەندە، تيتتەي بوپ الىپ، ءبارىن شىركوبەلەك الداپ وتە الاتىنىما سۇيسىنگەن بىرەۋ ماعان وسىلاي دەپ ايدار تاعىپ ەدى، سول ات ءومىر بويى جابىستى دا قالدى» دەپ ەسكە الادى اتاقتى فۋتبولشى.

پەلەنىڭ شىن جانە تولىق اتى-ءجونى – ەدسون ارانتەس دو ناسيمەنتو. ول 1940 جىلدىڭ 23 قازانىندا برازيليانىڭ ميناس-جەرايس شتاتىنداعى ترەس كوراسوەس ء(ۇش جۇرەك) ەلدى مەكەنىندە قاراپايىم وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. اكەسى دوندينو كەزىندە ءتاپ-ءتاۋىر ويناعانىمەن، جوعارى دەڭگەيگە جەتە الماسا كەرەك. سوندىقتان با، كۇنۇزاق ءۇي بەتىن كورمەي، الا دوپقا اربالعان بالاسىنا بار بىلگەنىن ۇيرەتۋگە دەن قويىپتى. 7 جاسىنان باستاپ مامانداردىڭ نازارىن اۋدارعان تالانتتى بالاقايدىڭ باقىتىنا وراي، جەرگىلىكتى بالالار كومانداسىن ءبىراز ۋاقىت داڭقتى باپكەر ۆالدەمار دە بريتو جاتتىقتىرادى. بولاشاق فۋتبول كورولىنىڭ بويىنداعى ەرەكشە قابىلەتتى بايقاپ، «سانتوسقا» قابىلدانۋىنا قول ۇشىن بەرگەن دە سول ەكەن. ءسويتىپ، پەلە 15 جاسىندا-اق كاسىپقوي كلۋبپەن كەلىسىم-شارت جاساسادى.

پەلە تەك برازيليا عانا ەمەس، الەم فۋتبولى تاريحىنداعى ەڭ ۇزدىك ويىنشى سانالادى. الاڭداعى عۇمىرىندا 1281 گول سوققان ونىڭ ورتاشا ناتيجەلىلىگى ءبىر ويىنعا 1,15 دوپتان كەلەدى ەكەن. سان-پاۋلۋ شتاتى چەمپيوناتىنىڭ ون رەت سۇرمەرگەنى اتانعان پەلەنىڭ 1958 جىلعى رەكوردى (30 ويىندا 58 گول!) ءالى كۇنگە جاڭارعان جوق. ونىڭ ءبىر ويىندا سوققان 11 دوبىن دا («سانتوس» – «بوتافوگو» – 13:0) كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەشكىم قايتالاي المادى.

ۇلتتىق كوماندا ساپىندا 90 ماتچ وتكىزىپ، 77 گول سوققان پەلە – ءۇش رەت الەم چەمپيونى اتانعان تاريحتاعى جالعىز فۋتبولشى. برازيليا قۇراماسىنىڭ جەيدەسىن ول ەڭ سوڭعى رەت 1971 جىلدىڭ 18 شىلدەسىندە كيدى: ريو-دە-جانەيروداعى «ماراكانا» ستاديونىندا فۋتبول كورولى مەن ونىڭ سەرىكتەرى يۋگوسلاۆيانى ۇتتى. ال جالپى فۋتبولمەن قوشتاسۋ ماتچىن پەلە 1977 جىلدىڭ 1 قازانىندا نيۋ-يوركتا وتكىزدى – جەرگىلىكتى «كوسموس» پەن «سانتوس» اراسىنداعى جولداستىق كەزدەسۋدە ول ەكى كوماندانىڭ ساپىندا دا ونەر كورسەتتى.

اياقدوپ شەبەرى بولىپ تا ادامزاتقا تانىلۋعا بولاتىنىن دالەلدەگەن تۇلعانىڭ العاش جارق ەتكەن ءتۋرنيرى – 1958 جىلعى الەم چەمپيوناتى ەدى. شۆەتسيا جاسىل الاڭدارىنداعى سول جارىستا پەلە 6 دوپ سوقتى: ونىڭ ۇشەۋىن جارتىلاي فينالدا فرانتسۋزدارعا، ەكەۋىن فينالدا شۆەدتەرگە! ول كەزدە فۋتبولشى نەبارى 17 جاستا ەدى. ءسويتىپ، 28 جىل كۇتكەن قۋانىش – نيكە قۇدايى بەينەلەنگەن التىن كۋبوك برازيلياعا اتتاندى.

اراعا ءتورت جىل سالىپ، چيليدەگى دوپ دوداسىنا كەلگەندە، ونىڭ ەسىمىنە بۇكىل الەم قانىق-تىن. الايدا پەلە تۋرا چەمپيوناتقا يەك ارتپادا جولداستىق كەزدەسۋدە كۇتپەگەن جەردەن جاراقات الىپ قالدى. «باپكەرلەرگە شىنىمدى ايتسام، الەم چەمپيوناتىنا اپارماي قويار» دەپ قورىققان ول سول كۇيى ەشكىمگە ءلام-ميم دەپ ءتىس جارماپتى. اياعىنىڭ اۋىرعانىنا تىستەنە شىداي ءجۇرىپ، تاعى ەكى جولداستىق ويىنعا قاتىسىپ، ءتىپتى بىرەۋىندە گول دا سوعىپتى. ول چيليدەگى العاشقى ماتچتا دا مەكسيكالىق انتونيو كارباحالدىڭ قاقپاسىنا دوپ ەنگىزدى. الايدا ويىننان سوڭ جارادار اياعى تىپتەن جاراماۋعا اينالعانىن بايقادى.

دەگەنمەن برازيليا قۇراماسى بۇل بىرىنشىلىكتە ءوزىنىڭ ۇزدىك ويىنشىسىنسىز-اق ەكىنشى رەت الەم چەمپيونى اتاندى.

پەلە 1966 جىلعى الەمدىك دوپ دوداسىنا دا قاتىستى، بىراق وندا برازيليالىقتار ۆەنگريادان جانە پورتۋگاليادان جەڭىلىپ، توپتان وزىپ شىعا المادى. ەسەسىنە، 1970 جىلى پەلە مەن ونىڭ وتانداستارى ءۇشىنشى رەت التىننان القا تاقتى. وسىدان سوڭ ء(تىپتى ءالى كۇنگە دەيىن) ماماندار برازيليانىڭ سول قۇراماسىن الەم چەمپيوناتى تاريحىنداعى ەڭ ۇزدىك كوماندا، ال پەلەنى الەمدەگى ەڭ ۇزدىك فۋتبولشى سانايدى.

پەلەنىڭ عالامات شەبەرلىگىنىڭ قۇپياسىن ءبىر اۋىز سوزبەن ءتۇسىندىرۋ قيىن. انىعى، وعان قۇداي دارا دارىن بەردى. الا دوپتى اياعىمەن ءدال ول سياقتى قالاۋىنشا بيلەتە الاتىن جان بۇعان دەيىن بولماعان-دى (ودان كەيىن دە كەزدەسپەگەنىنە سەنىمدىلەر كوپ-اق). الايدا ايگىلى برازيليالىق تەك تابيعي تالانتتى يگەرۋمەن عانا شەكتەلمەي، جالىقپاي جاتتىعۋ، تىنباي ىزدەنۋ ارقىلى دا شەبەرلىگىن شىڭداي تۇسكەن. ۇجىمداسا ويناي ءبىلۋ، قارسىلاسى ءۇشىن وقىس، ارىپتەسى ءۇشىن وڭتايلى پاستاردى ءدال بەرە الۋ، ەكى اياعىمەن دە ەركىن سوعۋ سياقتى قاسيەتتەرى – سونىڭ دالەلى. ونىڭ 100 مەتر قاشىقتىقتى نەبارى 11 سەكۋندتا جۇگىرىپ ءوتۋى دە – كادىمگى جەلاياقتاردىڭ ءوزى قىزىعاتىن كورسەتكىش. بويى 173 سم بولسا دا، ءبىر ورنىندا تۇرىپ 2 مەترگە سەكىرە الۋىنا قالاي تاڭ قالمايسىز؟ دارىگەرلەر ءتىپتى ونىڭ كوز قيىعى دا قاراپايىم ادامدىكىنەن ءسال كەڭدەۋ دەسەدى. ياعني پەلەنىڭ الاڭداعى ءار ءسات، ءار وزگەرىستى قاپىسىز اڭداپ، الاڭنىڭ قاي بۇرىشىنداعى سەرىگىن دە كورمەي-اق سەزىپ، دوپتى وعان دالمە-ءدال اسىرا الۋى تەگىن ەمەس دەگەن ءسوز.

كوزى تىرىسىندە الەمدە پەلەدەي داڭقتى ادام اسا كوپ بولا قويعان جوق. وعان كۇن سايىن كەلىپ جاتاتىن حاتتار مەن وتىنىشتەردە قيساپ بولمايتىن. بارىنە جاۋاپ بەرمەك تۇگىلى، وقىپ تاۋىسۋدىڭ ءوزى مۇمكىن ەمەس. دەگەنمەن فۋتبول كورولى قاۋىرت شارۋالارىنىڭ اراسىنان ازداعان ۋاقىت تاۋىپ (ول ءىرى بيزنەسمەن دە، مينيستر دە بولدى، كينوعا دا ءتۇستى، ءان دە ايتتى), قايىرىمدىلىق ءىس-شارالارىن وتكىزىپ تۇراتىن.

جەر بەتىندەگى جالپى كەدەي-كەپشىك ءۇشىن پەلە – تىعىرىقتان شىعارار، تىلەكتى قابىل ەتەر ۇلى قۇتقارۋشى ىسپەتتەس. 1995 جىلى رۋانداداعى قوس تايپانىڭ (تۋتسي مەن حۋتۋ) قاندى قاقتىعىسىنان ابدەن زاپى بولعان 17 جاسار بوزبالانىڭ جولاي كەزىككەن امەريكالىق جۇك كەمەسىنە جاسىرىنىپ، ريو-دە-جانەيروعا پەلەنى ىزدەپ بارعانى باسپاسوزدە ءبىراز شۋ بولدى. قالتاسىندا كوك تيىنى جوق ءبىر وڭتۇستىكافريكالىق بەيباقتىڭ ءوز ءپىرىن جاقىننان كورۋ ءۇشىن كەيپتاۋننان كاسابلانكاعا دەيىن ءبىر اي جۇرگەنى دە (قايىقپەن، اۆتوبۋسپەن، اربامەن، ءتىپتى كەيدە تۇيەمەن!) – راس وقيعا. ال كونگوداعى ازاماتتىق سوعىس كەزىندە ەكى جاق پەلە قاتىساتىن ويىندى كورۋ ءۇشىن ءبىر كۇنگە شايقاستى توقتاتقان دا... ەرتەسىنە قايتا جالعاستىرعان.

...كەزىندە برازيليا ۇلتتىق قۇراماسىن جاتتىقتىرعان، بىراق نەگىزگى ماماندىعى سپورت ءجۋرناليسى جواو سالدانيادان اعىلشىن رەپورتەرى «نەگە پەلەنى فۋتبول كورولى دەپ اتايدى؟» دەپ سۇراعاندا، ول:

– سەبەبى، ادەبيەت ءۇشىن شەكسپير كىم بولسا، فۋتبول ونەرى ءۇشىن پەلە سونداي دارەجەگە يە، – دەپ جاۋاپ بەرىپتى...

سۋرەت: kazpravda.kz سايتىنان الىندى.

«پيكاسسو»

1974 جىلى تۇڭعىش رەت چەمپيوناتتىڭ ۇزدىك فۋتبولشىسى جۋرناليستەردىڭ داۋىس بەرۋى ارقىلى انىقتالدى. نەمىس فرانتس بەككەنباۋەر (278 داۋىس) مەن پولياك كازيمەج دەينانى (175) ارتتا قالدىرعان گوللانديا قۇراماسىنىڭ كاپيتانى يوحان كرويف 372 ۇپايمەن ءبىرىنشى ورىن الدى.

كرويفتى سول ۋاقىتتىڭ وزىندە «بولاشاقتىڭ فۋتبولشىسى» دەپ اتايتىن. ول 70-جىلداردا داڭقى دۇنيەگە جايىلعان گوللانديالىق «تۇتاسقان فۋتبولدىڭ» ناعىز امبەباپ وكىلى ەدى. ويىن بارىسىندا قورعانىسقا دا كومەكتەسىپ، شابۋىلعا دا دەم بەرە بىلەتىن ونىڭ بەساسپاپتىعىنا ريزا بولىپ، تاڭ قالماعان جان سيرەك-ءتىن. ارينە، كرويفتىڭ باستى تالانتى – الاڭ ورتاسىندا قالاۋىنشا ويناق سالىپ، كوماندانىڭ بۇكىل ويىنىن ۇيىمداستىرا ءبىلۋى ەدى. «ماەسترو»، «فۋتبول پيكاسسوسى» دەگەن سيپاتتامالار – سونىڭ دالەلى.

راسىندا دا، فۋتبولشى دەسە، كوز الدىمىزعا ەكى يىعىنا ەكى كىسى مىنگەندەي اتلەت جىگىتتەر ەلەستەمەي مە؟ ال كرويف سپورتشىدان گورى ونەر ادامىنا كوبىرەك ۇقسايدى. تەك سىرت كەلبەتى جاعىنان عانا ەمەس، ويناۋ ءستيلى جونىنەن دە. وزگە جۇرت قۇشىرلانا تەبۋ ءۇشىن جارالعان دەپ تۇسىنەتىن الا دوپ ونىڭ اياعىنا تيگەندە، سۋرەتشى قىلقالامىنا، الدە ديريجەر قولىنداعى تاياقشاعا اينالىپ كەتەتىندەي ەدى. جانكۇيەر قاۋىمنىڭ ونىڭ ويىنىنان ونەر تۋىندىسىن تاماشالاعانداي اسەر الاتىنى سوندىقتان بولسا كەرەك.

شىنى كەرەك، بۇگىندە ەگدە تارتقان جانكۇيەرلەر بولماسا، كوپشىلىگىمىز كرويفتىڭ ويىنىن دۇرىستاپ كورگەن دە جوقپىز. ءبىز فۋتبول قاراي باستاعان 80-جىلداردىڭ باسىندا ول شاۋ تارتىپ، شابانداپ قالعان ەدى. الايدا سونىڭ وزىندە ونىڭ الاڭ ورتاسىنداعى ويلى ويىنى، كوماندانىڭ بۇكىل قيمىلىنىڭ تىزگىنىن ءوز قولىندا ۇستاۋى تالايدى ءتانتى ەتەتىن. ال ناعىز بابىنداعى شاعىندا قانداي بولعانىن الگى بەينەتاسپادان تاماشالاپ، تاڭ قالعانىمىز انىق. وعان قارسى ويناعاندار ءتىپتى «كرويف پەلەدەن دە مىقتى ەدى» دەسەدى. ماسەلەن، 1974 جىلعى الەمدىك دوپ دوداسىنىڭ باس مەرگەنى، پولياك شابۋىلشىسى گجەگوش لياتو: «فۋتبول تاريحىنداعى ەڭ ۇلى ويىنشى – يوحان كرويف، ال پەلە سودان كەيىن تۇرادى»، – دەپ اشىق مالىمدەدى.

پەلەنىڭ «الەمنىڭ حح عاسىرداعى ۇزدىك فۋتبولشىسى» اتانعانى ءمالىم. ال كرويف – «ەۋروپانىڭ حح عاسىرداعى ۇزدىك فۋتبولشىسى».

يوحان كرويف 1947 جىلدىڭ 25 ساۋىرىندە امستەردامنىڭ ەۆرەيلەر كوپ شوعىرلانعان اۋدانىندا دۇنيەگە كەلىپتى (ونى جۋرناليستەردىڭ «ەۆرەيدەن شىققان تۇڭعىش ۇلى فۋتبولشى» دەپ اتاۋى تەگىن بولماسا كەرەك). اكەسى مەنۋس ۇساق ساۋدامەن اينالىسسا، اناسى نەل «اياكس» فۋتبولشىلارىنىڭ كيىم-كەشەگىن جۋمەن نان تاۋىپتى. بالاسىن «اياكسقا» الىپ كەلگەن دە سول كىسى ەكەن. كلۋبتىڭ بالالار كومانداسىنىڭ باپكەرى اۋەلى 10 جاسار يوحانعا قاراپ تۇرىپ: «تىم ءالجۋاز ەكەن»، – دەپ، باسىن شايقاعان كورىنەدى. «تەك ءسىزدىڭ بالاڭىز بولعانى ءۇشىن عانا كەلىسىپ وتىرمىن، ءبىراز بايقاپ كورەيىك، وزگەلەرگە ىلەسىپ كەتە الماسا، بىزگە رەنجىمەڭىز» دەپتى سوسىن. شيدەي عانا «ءالجۋاز» بالاقايدىڭ قاتارلاستارىنان الدەقايدا تالانتتى ەكەنىن ول بايعۇس قايدان ءبىلسىن...

بالالار كومانداسىندا 7 جىل جاتتىققان يوحان 1964 جىلى «اياكسپەن» رەسمي كەلىسىم-شارت جاساسىپ، كوپ ۇزاماي ونىڭ نەگىزگى ويىنشىلارىنىڭ بىرىنە اينالدى. امستەردامدىق كلۋب 1966-1973 جىل ارالىعىندا 6 رەت ەل چەمپيونى اتاندى، ءۇش جىل قاتارىنان ەۋروپا ەلدەرى چەمپيوندارىنىڭ كۋبوگىن (قازىرگى چەمپيوندار ليگاسى) جەڭىپ الدى. كوماندانىڭ وسى تابىستارىنىڭ بارىنە دە ي.كرويفتىڭ ەڭبەگى ەرەكشە ءسىڭدى. ونىڭ ويىنى ماماندار تاراپىنان دا جوعارى باعا الىپ، ءۇش رەت قاتارىنان قۇرلىقتىڭ ۇزدىك فۋتبولشىسى اتاندى. بۇل – بۇعان دەيىن ەشكىم قول جەتكىزە الماعان جەتىستىك ەدى.

داڭقى دۇركىرەگەن ءدۇلدۇل جىگىتكە ەۋروپانىڭ ۇزدىك كلۋبتارى قاتتى قىزىعىپ، بىرىنەن سوڭ ءبىرى شاقىرا باستادى. يوحان سولاردىڭ ىشىنەن ويىن فيلوسوفياسى ءوز ستيلىنە سايكەس كەلەتىن «بارسەلونانى» تاڭدادى. الايدا 70-جىلدارى يسپان سۋپەركلۋبى حالىقارالىق ارەنادا دا، ۇلتتىق بىرىنشىلىكتە دە اسا كوپ تابىسقا جەتە قويمادى.

ي.كرويف ۇلتتىق قۇراما ساپىندا دا كوزدەگەن ماقساتىنا جەتە المادى. ول گوللانديا قۇراماسىنىڭ قىزعىلت-سارى جەيدەسىن العاش رەت 1966 جىلى ۆەنگريامەن كەزدەسۋدە كيىپ، تۇڭعىش ويىنىندا-اق گول سوعىپ ۇلگەردى. دەگەنمەن يوحاننىڭ جۇلدىزدى شاعى – 1974 جىلى باتىس گەرمانيادا وتكەن الەمدىك دوپ دوداسى ەدى. باس باپكەر رينۋس ميحەلس كىلەڭ «اياكس» پەن «فەيەنوورد» ويىنشىلارىنان قۇرىلعان گوللاند كومانداسىن چەمپيوناتقا مۇلدە جاڭا تاكتيكالىق تاسىلدەرمەن قارۋلاندىرىپ اكەلدى. دوپتى ۇيىمداسا تارتىپ الۋ، جاساندى وفسايد، قورعانىستا دا، شابۋىلدا دا ويىن بارىسىنا قاراي ءار فۋتبولشىنىڭ ءبىر-ءبىرىنىڭ ورنىن باسىپ ويناي بەرۋى – باسقالار ءۇشىن ءالى تاڭسىق ەدى. مۇنداي «ۇيىمداستىرىلعان بەرەكەسىزدىككە» قارسى ەشتەڭە جاساي الماي، پۇشايمان بولعاندار شەتىنەن جەڭىلە بەردى. ءسويتىپ، الاڭداعى 11 ويىنشىنىڭ دا قاتىسۋىن قاجەت ەتەتىن «تۇتاسقان فۋتبول» («توتالنىي فۋتبول») دۇنيەگە كەلدى. گوللاندىقتار سول كەزدىڭ وزىندە-اق بۇگىنگى ۇزدىك قۇرامالاردىڭ تاكتيكالىق باعىت-باعدارى سانالاتىن 3-5-2 ۇلگىسىمەن وينادى. ۆيم سۋربيەر قورعانىستىڭ وڭ قاپتالىن قاداعالادى، رۋدي كرول سول قاناتتى تاستاي عىپ بەكىتتى. ورتادا قاجەت كەزدە ولاردىڭ قاتەلىگىن تۇزەتۋگە ءازىر اري حاان ءجۇردى. ورتاڭعى شەپتەگى ءۇش ۆيم – ۆان حانەگەم، يانسەن جانە رايسبەرگەن تىلدىڭ تىنىشتىعىنا كوبىرەك كوڭىل ءبولدى، ال يوحان نەەسكەنس نەگىزىنەن شابۋىلشىلارعا (دجونني رەپ پەن روب رەنسەنبرينك) قول ۇشىن بەردى. يوحان كرويف بولسا، وسى «ۇيىمداستىرىلعان بەرەكەسىزدىكتىڭ» باستى ديريجەرى، ۇستاز يدەياسىن ىسكە اسىرۋشى «الاڭداعى باپكەر» بولاتىن.

كرويفتىڭ وزگەلەردەن ارتىقشىلىعى نەدە ەدى؟ بىرىنشىدەن، ونىڭ جىلدامدىعى كەرەمەت-ءتىن. 30 مەتردى ول 3,8 سەكۋندتا جۇگىرىپ وتەتىن. ەكىنشىدەن، سول جىلدامدىعىن ول تاماشا يگەرە بىلەتىن. قاجەت كەزدە لەزدە قۇيىنداي جۇيتكىپ، ارتىنشا لەزدە ىركىلە قوياتىن. ۇشىنشىدەن، يوحان دوپتى اسا شەبەرلىكپەن جەتەكتەگەندە، ونى ودان تارتىپ الۋ ەش مۇمكىن ەمەس-ءتى: قارا كۇشى تاسىعان تالاي قورعاۋشىنى كرويفتىڭ جالت بۇرىلا قوياتىن شالت قيمىلى پۇشايمان ەتەتىن. ونىڭ «ۇشقىر گوللاند» اتانۋى دا سوندىقتان ەدى.

دەگەنمەن ي.كرويفتىڭ، جالپى گوللانديا قۇراماسىنىڭ كوز سۇيسىندىرەر كەرەمەت ويىنىنا قاراماستان 1974 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ فينالىندا ءبىر تارتىپكە باعىنعان ۇيىمشىل نەمىس كومانداسى جەڭىسكە جەتتى. بۇل ويىننىڭ بەينەتاسپاسىن كورىپ وتىرىپ، قانداي تاماشا ماتچ بولعانىنا كوز جەتكىزە الاسىز. گوللاندىقتار ءبىرىنشى تايمدا الاڭ يەلەرىنەن الدەقايدا باسىم وينادى. ولار ءتىپتى نەمىستەردىڭ اياعى دوپقا تيمەي جاتىپ-اق ەسەپ اشتى. ويىندى ورتادان باستاعان قىزعىلت-سارى جەيدەلى فۋتبولشىلار ءبىر-بىرىنە 14 ءدال پاس تاستادى، سوسىن 14-ءنومىرلى ويىنشى كرويف ايىپ الاڭىنا تۇرا ۇمتىلدى. ونى قورعاۋشى بەرتي فوگتس شالىپ جىعۋعا ءماجبۇر بولدى. پەنالتيدى مۇلتىكسىز سوعاتىن نەەسكەنس بۇل جولى دا ءمۇلت كەتكەن جوق.

بۇدان كەيىن دە گوللاندىقتار ەسەپتى ەسەلەي تۇسۋگە تالاي رەت مۇمكىندىك الدى. قورعانىستىڭ ماقتاۋلى بەككەنباۋەر باستاعان ورتاڭعى شەبى جاسىل الاڭدا ويناق سالعان كرويف پەن ونىڭ ارىپتەستەرىن ءوز قاقپاسىنا قاراي ءجيى-ءجيى وتكىزىپ الۋمەن بولدى. بىراق قاقپاشى زەپپ مايەر بۇل كەزدەسۋدە تاماشا وينادى. ونىڭ ۆولفگانگ وۆەرات جانە پاۋل برايتنەر سەكىلدى سەرىكتەرى ەڭسەسى باسىلىپ قالعان كوماندانىڭ جىگەرىن قايتا جانۋعا بارىن سالدى. قولدان سۋسىپ كەتە بارعان ويىن تىزگىنىن قايتا ۇستاۋعا وسى ويىنشىلار، سونداي-اق راينەر بونحوف كوپ ۇلەس قوستى. كوپ ۇزاماي يان يونگبلاد قاقپاسىنىڭ ماڭىندا دا قاۋىپتى جاعدايلار كوبەيە ءتۇستى. سونداي ءساتتىڭ بىرىندە ايىپ الاڭىنا اندىزداي ۇمتىلعان بەرند حەلتسەنبايندى يانسەن شالىپ قۇلاتتى: برايتنەر 11 مەترلىكتى ءدال سوعىپ، تارازى باسىن تەڭەستىردى. ءبىرىنشى تايمنىڭ بىتۋىنە ەكى مينۋت قالعاندا گەرد ميۋللەر ءوزىنىڭ قۇراما ساپىنداعى سوڭعى گولىن سوقتى – 2:1.

يوحان كرويف 2016 جىلدىڭ 24 ناۋرىزىندا بارسەلونادا قايتىس بولدى. ول باپكەرلىككە اۋىسقان سوڭ تەمەكىگە تىم ءۇيىر بولىپ كەتكەن ەدى. اقىرى وكپە راگىنا ۇشىراعان ەكەن. «اياكس» فۋتبول كلۋبىنىڭ ستاديونى قازىر ۇلى فۋتبولشى ءھام باپكەردىڭ اتىمەن اتالادى. 2019 جىلى بارسەلوناداعى «نوۋ كامپ» ستاديونى الدىندا وعان بيىكتىگى 3 جارىم مەترلىك ەسكەرتكىش قويىلدى. ال 2020 جىلى امستەردام قالاسىنىڭ ءبىر كوشەسىنە كرويفتىڭ ەسىمى بەرىلدى.

«فۋتبول – وتە قاراپايىم ويىن. ەلۋ مەترگە پاس بەرىپ قايتەسىز، دوپ بەكەرگە قارسىلاسقا جەم بولۋى مۇمكىن عوي؟ ونىڭ ورنىنا جانىڭىزداعى سەرىگىڭىزگە بەرسەڭىز، ول ءارى قاراي ويىن ورنەگىن جالعاماي ما؟ ەڭ ۇزدىك يدەيا – ەڭ قاراپايىم يدەيا. قاقپاڭىزعا گول سالىنباعانىن قالايسىز با؟ وندا دوپتى ۇنەمى ءوزىڭىز ۇستاڭىز، قارسىلاسقا بەرمەڭىز. مەن اۋلاداعى بالالاردىڭ ويىنىن جالىقپاي قاراي بەرۋگە دايىنمىن. ەڭ شىنايى فۋتبول – سول عوي. مەنىڭ كوماندالارىم دا سول فۋتبولدى ويناۋعا تىرىستى...»

بۇل – يوحان كرويفتىڭ جۇرەك سىرى ەدى. «اياكستىڭ» دا، «بارسەلونانىڭ» دا، كەيىنگى وتىز جىلداعى گوللانديا جانە يسپانيا قۇرامالارىنىڭ ويىن فيلوسوفياسى كرويف يدەياسىنان باستاۋ الىپ، سول باعىتتى جالعاستىرىپ كەلەدى.

ساكەن سىبانباي

Abai.kz