دوستارىم، بۇكىل جان-دۇنيەممەن سىزدەرگە ايتار ءسوزىم بار.

قىسقاسى بىلاي. جەكەمە كەلىپ، ءپۋتيندى قورعاپ الەك بولاتىن ءارتۇرلى "جاناشىرلار", سول باياعى 85% جۇيەشىلدەر مەن بيلىكتى قولپاشتاۋشىلار ابدەن زىقىمدى شىعاردى، سوندىقتان تاعى ءبىر مارتە بىرنەشە سويلەممەن انىقتاپ ايتىپ وتەيىن.

1. رەسەي — باسقىنشى ەل. ول يۆان گروزنىي زامانىنان بەرى ءوزىنىڭ بۇكىل تاريحىندا سونداي بولىپ كەلدى.

2. كسرو تاراپ كەتتى، ويتكەنى ەشكىم ماسكەۋدىڭ بيلىگى استىندا وتىرۋعا سەنبەدى دە، قالامادى دا. ولاردى كۇشپەن ۇستاپ تۇردى. كۇش جويىلعان ساتتە، الگى قارعىس اتقان "حالىقتار دوستىعىنىڭ" ەشقاشان بولماعانى بەلگىلى بولدى.

3. كسرو-نى ەشقانداي جاعدايدا دا قايتا قۇرا المايسىڭدار. سوندىقتان بۇل تۋرالى ۇمىتىڭدار، ءتىپتى باستاۋدىڭ دا قاجەتى جوق. كەز كەلگەن بۇرىنعى رەسپۋبليكا نەمەسە كەڭەستىك ساتەلليت ناتو-عا جانۇشىرا قاشىپ جاتقان بولسا، ول سىزدەر سياقتى "مەيىرىمدىلەردەن" قانداي قورعانمەن قورشاۋدى بىلمەي جاتقاندىقتان. كرەملدەن سوڭعى 100 جىل بويى اڭقىپ تۇرعان ساسىق يىستەن ابدەن مەزى بولدى.

4. رەسەيدىڭ يادرولىق قارۋىنان جانە ونىڭ "پوتسرەوتتارىنىڭ" (جالعان پاتريوتتارىنىڭ) بىرەۋلەرگە "كوكەسىن كورسەتكىمىز كەلەدى" دەگەن بايبالامىنان ەشكىم قورىقپايدى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىن: يادرولىق باتىرماعا قاراي جاسالعان كەز كەلگەن ارەكەت ءۇشىن — رەسەي 30 مينۋتتىڭ ىشىندە جەر بەتىنەن جويىلادى. ەشقانداي سويلەسۋسىز، انىقتاۋسىز جانە سىپايىلىق تانىتپاي-اق. ءبارى تۇسىنىكتى مە؟ بۇكىل الەمدى قۇرتۋدان باسقا ەشتەڭە قولدارىڭىزدان كەلمەيدى جانە ەشتەڭە ۇسىنا دا المايسىڭدار. سوندىقتان ءوز-وزدەرىڭىزگە ماقتاۋ ولەڭدەرىن ايتا بەرىڭىزدەر. بۇكىل الەم سىزدەردىڭ ءىس جۇزىندە كىم ەكەندەرىڭىزدى وتە جاقسى بىلەدى: ۇلىلىققا دامەسى بار، ءۇشىنشى الەمنىڭ ارتتا قالعان، جابايى پاپۋاسياسىسىزدار. سىزدەردىڭ قاتىسۋلارىڭىزبەن وتەتىن مامىراجاي كەشتەر الەمدە باياعىدا اياقتالعان.

5. ۋكراينا ءوز جەرىنىڭ تۇتاستىعى، ابىرويى مەن ءوزىن-ءوزى انىقتاۋ قۇقىعى ءۇشىن مۇلدەم زاڭدى ءارى ادىلەتتى سوعىس جۇرگىزىپ جاتىر. ۋكراينا مىقتى ەكونوميكاسى بار ۇلگىلى باتىس ەلىنە اينالا ما، جوق پا بىلمەيمىن، بىراق ول تاۋەلسىز مەملەكەت بولادى. ال قىرىمدى ەشكىم قايتادان سوعىسپەن تارتىپ الا المايدى. نەگە ەكەنىن بىلەسىزدەر مە — ويتكەنى، ەرتە مە، كەش پە، قىرىمدى ءبارىبىر كەرى قايتارادى نەمەسە بۇل داۋدى وتەماقى ەسەبىنەن قالايدا رەتتەيدى. رەسەي ونى ۇستاپ تۇرا المايدى. ازىرگە ويناي تۇرسىن، بۇل ءتۇپسىز تەسىككە 200 ميلليارد دوللار قۇرتىپ، كەۋدەسىن ماڭىزدى ەتىپ كەرىپ جۇرە بەرسىن — اقىر سوڭى ءبارىبىر بىردەي. ۋاقىت ەنشىسىندەگى ماسەلە.

6. پۋتين مەن ونىڭ سىبايلاستارى — جەتكىلىكتى دەڭگەيدەگى پىسىق ينتريگاندار، كگب-شنيكتەر، بۇرىنعى كوممۋنيستەر، وزگەنىڭ مۇلكىن تارتىپ الۋشىلار جانە ءالى كۇنگە دەيىن ناعىز جەندەتتەر مەن قانىشەرلەر. بىراق ولاردىڭ ەشقاشان كىم بولماعانىن جانە بولمايتىنىن ايتايىن — ولار قالىپتى ەل مەن ەكونوميكا قۇرۋشىلار ەمەس. ءپۋتيننىڭ بۇكىل جەتىستىگى — ونىڭ ارتتا قالعان ەكونوميكاسى ءۇشىن مۇناي مەن گازدى تۇتىنۋدىڭ الەمدىك نارىقتاعى ءساتتى كونيۋنكتۋراسى عانا بولدى. قازىر ول كوز الدىمىزدا انىق وزگەرىپ جاتىر. سوندىقتان عاجايىپتار اياقتالدى نەمەسە اياقتالۋعا جاقىن. قاشان جانە قالاي جارىلاتىنىن بىلمەيمىن، بىراق مىندەتتى تۇردە جارىلادى. كۇمانىڭىز بار ما؟ تاريحتى تەز ارادا پاراقتاپ، كەلمەسكە كەتكەن كسرو-نى ەسكە تۇسىرىڭىزدەر.

7. جوق، رەسەيگە ەشكىم قىزىقپايدى. ول قالىپتى ادامداردىڭ قىزىعۋشىلىقتارىنىڭ ەڭ سوڭعى قاتارىندا. نەگە؟ ويتكەنى بۇل ەل الەمگە ەشتەڭە ۇسىنا المايدى. ول — قيىر سولتۇستىكتەگى ايۋلارى مەن اراعى بار قانداي-دا ءبىر ۇلكەن بوس كەڭىستىك.

8. رەسەيدە، ونىڭ مادەنيەتىندە، ەكونوميكاسىندا، جەتىستىكتەرىندە، حالقىندا ەشقانداي ۇلىلىق جوق. سۇمدىق قۇرباندىقتارمەن كەلگەن جەكەلەگەن كەزەڭدەر مەن سەرپىلىستەر بولدى، جەكەلەگەن جازۋشىلار مەن مۋزىكانتتار، عالىمدار مەن جاڭالىقتار بولدى. بىراق بۇل وتە ۇزاق ءارى سۇرىقسىز تاريحتىڭ تەك جەكەلەگەن ۇزىندىلەرى عانا. ءومىر بويى يۋ.گاگارينمەن، ل.تولستويمەن، ۆاسيلي بلاجەننىي سوبورىنىڭ ارحيتەكتۋراسىمەن جانە "ناتسيونال" رەستورانىنىڭ كيەۆتىك كوتلەتىمەن ماقتانۋعا بولادى. بىراق بۇل — وتكەن شاق. وتە الىس وتكەن شاق. ال الەمگە ۇلىلىق ءۇشىن كۇن سايىن، ءدال قازىر جاڭا سەرپىن كەرەك. سوندىقتان، ءبىزدىڭ زامانىمىزدا ەلدىڭ ۇلىلىعى سەليگەر كولىندەگى رۋحانيلىق تۋرالى ايعايمەن ەمەس، ايفوندار مەن اۆتوموبيلدەردىڭ وزىقتىعىمەن ولشەنەتىنىنە ەشكىم كىنالى ەمەس.

9. انىقتاما ءۇشىن — ستالين گيتلەردەن الدەقايدا سوراقى بولعان. ول ادامزات تاريحىنداعى ەڭ قانىشەر ديكتاتور شىعار. ول ءوز جەتىستىكتەرىن تۇتاس ءبىر ەلدى، ونىڭ ەڭ جاقسى ادامدارىن قۇرتۋ ارقىلى جاسادى جانە سوعان قول جەتكىزدى. سوندىقتان قولدارى شىنتاعىنان قانعا مالىنعان وسى ء"تيىمدى مەنەدجەرمەن" ماقتانۋدى جالعاستىرا بەرىڭىزدەر. بۇدان اسقان اقىماقتىق بولۋى مۇمكىن ەمەس. تەك كەيىن سىزدەردى قۇل ساناتىنا جاتقىزاتىنىنا تاڭعالماڭىزدار.

10. جوق، رەسەيدە مەن ءۇشىن دە، باسقا مىڭداعان ادامدار ءۇشىن دە قىزىقتى ەشتەڭە جوق جانە بولمايدى. نەگە؟ ويتكەنى سانادا ەشتەڭە وزگەرگەن جوق. بىرنەشە ءزاۋلىم ءۇي سالدىڭىزدار، كىر دەنەلەرىڭىزگە ءساندى كيىمدەر ىلدىڭىزدەر، زاماناۋي كولىكتەرگە مىندىڭىزدەر، ءتىپتى ۇيلەرىڭىزگە كومپيۋتەر قويدىڭىزدار. ال ميلارىڭىزدا باياعى سول "سوۆوك" قالپىندا قالدىڭىزدار. ماعان بۇعان قاراۋ مۇلدەم قىزىق ەمەس.

11. ءيا، ىشىندە گوللاندتىقتار بار مالايزيالىق ۇشاقتى اتىپ تۇسىرگەن — رەسەيلىك اسكەريلەر مەن ولاردىڭ قولشوقپار بانديتتەرى. ءيا، نەمتسوۆتى جانە باسقا دا وپپوزيتسيونەرلەردى، تىلشىلەردى، بانكيرلەردى، جاي عانا ازات رەسەيدى ارمانداعان ادامداردى ولتىرگەن — كرەمل مەن ونىڭ سىبايلاستارى. سىزدەر جانە سىزدەردىڭ سۇيىكتى بيلىكتەرىڭىز ادامداردى ۋلايدى، اتادى، اسادى. ماس كۇيىندە جولاۋشىلار ۇشاعىن اتىپ ءتۇسىرىپ، سودان كەيىن ەكى-ءۇش اپتا بويى قازا تاپقانداردىڭ ءشىرىپ جاتقان دەنەلەرىن جيناۋعا دا مۇرسات بەرمەيدى. ءيا، دونەتسكىدەگى القاشتار مەن بانديتتەرگە كومەك بولسىن دەپ، ولگەن جولاۋشىلاردىڭ سىنىپ قالماعان ايفونىن نەمەسە ساۋساعىنداعى جۇزىگىن ىزدەپ، ولاردى تونايتىن دا — سىزدەرسىزدەر.

12. سىزدەردىڭ وتىرىكتەرىڭىز بۇكىل الەمگە بەلگىلى جانە تۇسىنىكتى، سوندىقتان سىزدەرگە ەشتەڭە دالەلدەۋدىڭ قاجەتى جوق. ويتكەنى دالەلدى سول دالەلدەردى تۇسىنۋگە جانە قاتەلىگىن مويىنداۋعا قابىلەتتى ادامدارعا كورسەتەدى. سىزدەردىڭ ينتەللەكتۋالدىق دەڭگەيلەرىڭىز مۇنى تۇسىنەتىندەي دارەجەدە ەمەس. سوندىقتان ۋاقىت شىعىنداۋدىڭ قاجەتى جوق.

كونستانتين بوروۆوي

قازاقشاعا اۋدارعان - قۋانىش ەدىلحانتەگى

Abai.kz