Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyng el aumaghyn geologiyalyq zerdeleudi qazirgi zamanghy geologiyalyq barlau әdisterimen qamtudy úlghaytu jónindegi tapsyrmalaryn oryndau shenberinde Qazaqstan Ýkimeti biyl jer qoynauyn zertteuding jana kezenine anaghúrlym egjey-tegjeyli auqymda kirisedi.

Mәselen, qoyylghan mindetterdi eskere otyryp, ótken jyly 100 myng sharshy shaqyrym jalpy alanda 1:50.000 masshtabty geologiyalyq týsirilim jýrgizuge 20 joba әzirlendi, odan keyin jyl sayyn 30 myng sharshy shaqyrym bolatyn eng perspektivaly uchaskeler qamtyldy. Salystyru ýshin aitatyn bolsaq, kenes zamanynda jasalghan kartanyng búrynghy masshtaby 1:200.000 boldy.

Tayaudaghy ýsh jylda jogharyda atalghan 20 jobany jýzege asyru ýshin, sonday-aq az zerttelgen shógindi basseynder aumaghynda seysmikalyq barlau júmystaryn jýrgizuge, qazirgi zamanghy geologiyalyq infraqúrylymdy qúrugha 240 mlrd tenge nemese shamamen $500 mln baghyttau josparlanyp otyr, jalpy songhy 15 jylda $469 mln salyndy.

Jobalargha Jerdi qashyqtyqtan zondtau derekterin taldau, aerogeofizikalyq jәne geohimiyalyq zertteuler, dalalyq júmystar kesheni kiredi.

Uchaskeler tizbesin qalyptastyru kezinde qorlardyng sarqylu faktorlary, jer qoynauyn paydalanushylardyng bolmauy ne eng az sany jәne paydaly qazbalardyng basym týrleri boyynsha perspektivalylyghy eskerildi. Nәtiyjesinde mys, altyn, qorghasyn, myrysh, siyrek jer elementteri, bariyt, boksit ken oryndaryn anyqtau boyynsha әleueti joghary alandar anyqtaldy.

Búdan bólek, az zerttelgen múnay-gaz perspektivaly – Soltýstik Torghay, Shu-Sarysu jәne Syrdariya basseynderinde seysmikalyq barlau júmystaryn jýrgizu josparlanuda. Sonday-aq zerthanalyq-taldamalyq bazany janghyrtu jәne geologiyalyq derekterdi sifrlandyru kózdelude.

Osy masshtabta jer qoynauyn geologiyalyq zertteuge kóshu Europalyq Odaq, Kanada, Avstraliya, Qytay elderining halyqaralyq tәjiriybesine sәikes keletin geologiyalyq boljamdardyng dәldigin edәuir arttyrugha mýmkindik beredi. Aymaqtyq kartagha egjey-tegjeyli týsiru perspektivaly aumaqtardy anyqtau, geologiyalyq jәne investisiyalyq tәuekelderdi azaytu jәne keyinnen geologiyalyq barlau men paydaly qazbalardy óndiruge jeke investisiyalardy tartu ýshin bazalyq negiz bolady.

Abai.kz