مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەل اۋماعىن گەولوگيالىق زەردەلەۋدى قازىرگى زامانعى گەولوگيالىق بارلاۋ ادىستەرىمەن قامتۋدى ۇلعايتۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە قازاقستان ۇكىمەتى بيىل جەر قويناۋىن زەرتتەۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە اناعۇرلىم ەگجەي-تەگجەيلى اۋقىمدا كىرىسەدى.

ماسەلەن، قويىلعان مىندەتتەردى ەسكەرە وتىرىپ، وتكەن جىلى 100 مىڭ شارشى شاقىرىم جالپى الاڭدا 1:50.000 ماسشتابتى گەولوگيالىق ءتۇسىرىلىم جۇرگىزۋگە 20 جوبا ازىرلەندى، ودان كەيىن جىل سايىن 30 مىڭ شارشى شاقىرىم بولاتىن ەڭ پەرسپەكتيۆالى ۋچاسكەلەر قامتىلدى. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتاتىن بولساق، كەڭەس زامانىندا جاسالعان كارتانىڭ بۇرىنعى ماسشتابى 1:200.000 بولدى.

تاياۋداعى ءۇش جىلدا جوعارىدا اتالعان 20 جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن، سونداي-اق از زەرتتەلگەن شوگىندى باسسەيندەر اۋماعىندا سەيسميكالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە، قازىرگى زامانعى گەولوگيالىق ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋعا 240 ملرد تەڭگە نەمەسە شامامەن $500 ملن باعىتتاۋ جوسپارلانىپ وتىر، جالپى سوڭعى 15 جىلدا $469 ملن سالىندى.

جوبالارعا جەردى قاشىقتىقتان زوندتاۋ دەرەكتەرىن تالداۋ، اەروگەوفيزيكالىق جانە گەوحيميالىق زەرتتەۋلەر، دالالىق جۇمىستار كەشەنى كىرەدى.

ۋچاسكەلەر تىزبەسىن قالىپتاستىرۋ كەزىندە قورلاردىڭ سارقىلۋ فاكتورلارى، جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ بولماۋى نە ەڭ از سانى جانە پايدالى قازبالاردىڭ باسىم تۇرلەرى بويىنشا پەرسپەكتيۆالىلىعى ەسكەرىلدى. ناتيجەسىندە مىس، التىن، قورعاسىن، مىرىش، سيرەك جەر ەلەمەنتتەرى، باريت، بوكسيت كەن ورىندارىن انىقتاۋ بويىنشا الەۋەتى جوعارى الاڭدار انىقتالدى.

بۇدان بولەك، از زەرتتەلگەن مۇناي-گاز پەرسپەكتيۆالى – سولتۇستىك تورعاي، شۋ-سارىسۋ جانە سىرداريا باسسەيندەرىندە سەيسميكالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانۋدا. سونداي-اق زەرتحانالىق-تالدامالىق بازانى جاڭعىرتۋ جانە گەولوگيالىق دەرەكتەردى تسيفرلاندىرۋ كوزدەلۋدە.

وسى ماسشتابتا جەر قويناۋىن گەولوگيالىق زەرتتەۋگە كوشۋ ەۋروپالىق وداق، كانادا، اۆستراليا، قىتاي ەلدەرىنىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسىنە سايكەس كەلەتىن گەولوگيالىق بولجامداردىڭ دالدىگىن ەداۋىر ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ايماقتىق كارتاعا ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىرۋ پەرسپەكتيۆالى اۋماقتاردى انىقتاۋ، گەولوگيالىق جانە ينۆەستيتسيالىق تاۋەكەلدەردى ازايتۋ جانە كەيىننەن گەولوگيالىق بارلاۋ مەن پايدالى قازبالاردى وندىرۋگە جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ءۇشىن بازالىق نەگىز بولادى.

Abai.kz