Qazaqstandyq sayasattanushy Daniyar Áshimbaev ózining Telegram-arnasynda jana Konstitusiya jobasyn qoldaugha baghyttalghan ýgit-nasihat nauqanynyng barysyna jan-jaqty taldau jasap, onyng sheshushi kezenge ayaq basqanyn mәlimdedi.

Jaqynda partiyaaralyq dialog ótip, tirkelgen jeti sayasy partiyanyng barlyghy jana Konstitusiya jobasyn bir auyzdan qoldap, konstitusiyalyq ýderisting tolyqqandy qatysushysy ekenin kórsetti.

Sosiologiyalyq saualnamalar derekterine sýiengen Áshimbaev halyqtyng basym bóligi jana joba turaly jetkilikti dengeyde habardar ekenin jәne ony qoldaytynyn atap ótti. Sonymen birge ol qazirgi jastar arasynda qoldau bildiru әrdayym jeke qatysumen úshtasa bermeytinin aitty.

«Kýn sayyn ónirlerden koalisiya belsendilerining ýgit-nasihat júmystaryn belsendi jýrgizip jatqany turaly janalyqtar shyghyp jatyr», - dep jazady ol.

Sayasattanushynyng aituynsha, kelesi kezeng – saylaushylardy júmyldyru.

«Kelesi kezenning negizgi mindeti – jelidegi aqparattyq shudyng saqtaluyna qaramastan, pozitivti kónil kýidi joghaltpay, azamattardy 15 nauryzda ótetin referendumgha qatysugha júmyldyru. Kez kelgen saylau men referendum dәstýrli týrde elita men qogham ýshin memleket basshysy men onyng sayasatyna degen senim kórsetkishi retinde qabyldanady», – deydi sayasattanushy.

Ol ýgit-nasihat nauqany 12 aqpanda bastalghanyn jәne qazir onyng ortasynan asqanyn eske saldy.

«Aqpannyng eki aptasy ótti, endi nauryzdyng eki aptasy qaldy (“tynyshtyq kýnin” eseptemegende)», — dep, sayasattanushy nauqannyng aralyq qorytyndysyn shygharudy úsyndy.

Úiymdastyrushylyq túrghydan alghanda, onyng mәlimetinshe, qoghamdyq-sayasy kýshterdi biriktiru jәne júmyldyru maqsatynda «Ádiletti jәne Progressivti Qazaqstannyng Halyqtyq Konstitusiyasy ýshin!» atty dәstýrli jalpyúlttyq koalisiya qúrylghan. Onyng qúramyna barlyq parlamenttik partiyalar men kóptegen úiymdar engen.

Sayasattanushynyng jazuynsha, nauqan birneshe baghyt boyynsha jýrgizilip keledi.

Birinshi baghyt – halyqty aqparattandyru.

«Qazirgi aqparattyq kenistikte kez kelgen aqparat A nýktesinen V nýktesine kýtpegen joldarmen jetedi, keyde mýlde jetpey qaluy nemese keshigip baruy mýmkin. Al Qasym-Jomart Toqaev jii aitatynday, “uaqyt kýtpeydi”. Sondyqtan júmys barlyq mýmkin auditoriyany qamtugha baghyttalghan — ónirler, kәsiporyndar, bilim beru úiymdary jәne iri enbek újymdary», — dep jazady ol.

Búl proseske qoghamdyq úiymdarmen qatar memlekettik organdar da qatysyp, óz újymdarynda týsindiru júmystaryn jýrgizgen.

Ekinshi baghyt – Konstitusiya jobasynyng basym tústaryn týsindiru.

«Búl jerde Konstitusiyalyq komissiya mýsheleri, Parlamentting eki palatasynyng deputattary jәne partiyalyq belsendilerding әleueti paydalanyluda. Olar úsynylyp otyrghan ózgeristerding mәnin qarapayym tilmen jetkize alady. Joba jay ghana ýgit retinde emes, naqty marketingtik tәsilder arqyly ilgeriletilude. Ol “halyqtyq konstitusiya” brendimen úsynylyp, “Ádiletti Qazaqstandy” qúru iydeyalaryn nasihattaumen qatar jýrude», — dep atap ótedi Áshimbaev.

Ýshinshi baghyt – qarsy nasihatqa jauap beru.

«Áleumettik jeliler men messendjerlerdegi “býlingen telefon” qaghidasymen qatar úsynylghan reformalardy synaushylar men kәsiby “trollingpen” ainalysatyndar da belsendi boldy», – deydi sayasattanushy.

Onyng aituynsha, talqylaudyng alghashqy saghattarynan bastap jobada joq ózgeristerdi joqqa shygharu jәne qate nemese әdeyi búrmalanghan týsindirulerdi týzetuge kóp uaqyt ketken. Búl júmysqa qúqyq qorghau organdary da qatysyp, arandatushylyq әrekettermen kýres jýrgizip jatyr.

Sayasattanushy kez kelgen qoghamda reformanyng jýz payyz qoldaugha ie boluy mýmkin emes ekenin atap ótip, pikirtalas barysynda qorlau, jala jabu jәne arandatushylyq ýndeulerge jol berilmeui manyzdy ekenin aitty.

Onyng baghalauynsha, songhy eki apta ishinde barlyq ýsh baghyt boyynsha auqymdy júmys atqarylghan. Jýzdegen, tipti myndaghan kezdesuler, dóngelek ýstelder, konferensiyalar men brifingter úiymdastyrylyp, týrli formattaghy vizualdy kontent keninen taratylghan.

Sonday-aq pikirtalas formatyndaghy júmysqa erekshe nazar audarylghan. «Konstitusiyalyq belsendiler» jobany tanystyrumen qatar qate týsindirulerdi týzetip, auditoriyanyng әleumettik qúramyna jәne súranysyna qaray jauaptaryn beyimdeuge mәjbýr bolghan. Búl júmys keyde óte kýrdeli bolatynyn da atap ótti.

Áshimbaev jastarmen júmys isteu jana tәsilderdi talap etetinin aitty. Onyng sózinshe, «zumerler», «millenialdar», kreativti jәne sifrlyq jastar siyaqty auditoriyalarmen baylanys ornatu ýshin zamanauy әdister qoldanylghan.

Nauqan ayasynda jasandy intellekt tehnologiyalary paydalanylghanzamanauiy beynekontent әzirlenip, qalalarda erkin formattaghy iri qoghamdyqaksiyalar men forumdar ótti. Sonymen qatar interaktivti servister men geymifikasiya elementteri engizilip, taqyryptyq viktorinalary bar chattariske qosylghan, әleumettik jeliler men messendjerlerde kóptegen paraqshaashylghan.

Osylaysha, Daniyar Áshimbaevtyn payymdauynsha, jana Konstitusiya jobasyn qoldau nauqany songhy kezenge ótip, endigi negizgi mindet –azamattardyn referendumgha belsendi qatysuyn qamtamasyz etedi.

Abai.kz