قازاقستاندىق ساياساتتانۋشى دانيار اشىمباەۆ ءوزىنىڭ Telegram-ارناسىندا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولداۋعا باعىتتالعان ۇگىت-ناسيحات ناۋقانىنىڭ بارىسىنا جان-جاقتى تالداۋ جاساپ، ونىڭ شەشۋشى كەزەڭگە اياق باسقانىن مالىمدەدى.

جاقىندا پارتياارالىق ديالوگ ءوتىپ، تىركەلگەن جەتى ساياسي پارتيانىڭ بارلىعى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن ءبىر اۋىزدان قولداپ، كونستيتۋتسيالىق ۇدەرىستىڭ تولىققاندى قاتىسۋشىسى ەكەنىن كورسەتتى.

سوتسيولوگيالىق ساۋالنامالار دەرەكتەرىنە سۇيەنگەن اشىمباەۆ حالىقتىڭ باسىم بولىگى جاڭا جوبا تۋرالى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە حاباردار ەكەنىن جانە ونى قولدايتىنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە ول قازىرگى جاستار اراسىندا قولداۋ ءبىلدىرۋ ءاردايىم جەكە قاتىسۋمەن ۇشتاسا بەرمەيتىنىن ايتتى.

«كۇن سايىن وڭىرلەردەن كواليتسيا بەلسەندىلەرىنىڭ ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن بەلسەندى جۇرگىزىپ جاتقانى تۋرالى جاڭالىقتار شىعىپ جاتىر»، - دەپ جازادى ول.

ساياساتتانۋشىنىڭ ايتۋىنشا، كەلەسى كەزەڭ – سايلاۋشىلاردى جۇمىلدىرۋ.

«كەلەسى كەزەڭنىڭ نەگىزگى مىندەتى – جەلىدەگى اقپاراتتىق شۋدىڭ ساقتالۋىنا قاراماستان، ءپوزيتيۆتى كوڭىل كۇيدى جوعالتپاي، ازاماتتاردى 15 ناۋرىزدا وتەتىن رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا جۇمىلدىرۋ. كەز كەلگەن سايلاۋ مەن رەفەرەندۋم ءداستۇرلى تۇردە ەليتا مەن قوعام ءۇشىن مەملەكەت باسشىسى مەن ونىڭ ساياساتىنا دەگەن سەنىم كورسەتكىشى رەتىندە قابىلدانادى»، – دەيدى ساياساتتانۋشى.

ول ۇگىت-ناسيحات ناۋقانى 12 اقپاندا باستالعانىن جانە قازىر ونىڭ ورتاسىنان اسقانىن ەسكە سالدى.

«اقپاننىڭ ەكى اپتاسى ءوتتى، ەندى ناۋرىزدىڭ ەكى اپتاسى قالدى (“تىنىشتىق كۇنىن” ەسەپتەمەگەندە)»، — دەپ، ساياساتتانۋشى ناۋقاننىڭ ارالىق قورىتىندىسىن شىعارۋدى ۇسىندى.

ۇيىمداستىرۋشىلىق تۇرعىدان العاندا، ونىڭ مالىمەتىنشە، قوعامدىق-ساياسي كۇشتەردى بىرىكتىرۋ جانە جۇمىلدىرۋ ماقساتىندا «ادىلەتتى جانە پروگرەسسيۆتى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋتسياسى ءۇشىن!» اتتى ءداستۇرلى جالپىۇلتتىق كواليتسيا قۇرىلعان. ونىڭ قۇرامىنا بارلىق پارلامەنتتىك پارتيالار مەن كوپتەگەن ۇيىمدار ەنگەن.

ساياساتتانۋشىنىڭ جازۋىنشا، ناۋقان بىرنەشە باعىت بويىنشا جۇرگىزىلىپ كەلەدى.

ءبىرىنشى باعىت – حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ.

«قازىرگى اقپاراتتىق كەڭىستىكتە كەز كەلگەن اقپارات ا نۇكتەسىنەن ۆ نۇكتەسىنە كۇتپەگەن جولدارمەن جەتەدى، كەيدە مۇلدە جەتپەي قالۋى نەمەسە كەشىگىپ بارۋى مۇمكىن. ال قاسىم-جومارت توقاەۆ ءجيى ايتاتىنداي، “ۋاقىت كۇتپەيدى”. سوندىقتان جۇمىس بارلىق مۇمكىن اۋديتوريانى قامتۋعا باعىتتالعان — وڭىرلەر، كاسىپورىندار، ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى جانە ءىرى ەڭبەك ۇجىمدارى»، — دەپ جازادى ول.

بۇل پروتسەسكە قوعامدىق ۇيىمدارمەن قاتار مەملەكەتتىك ورگاندار دا قاتىسىپ، ءوز ۇجىمدارىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن.

ەكىنشى باعىت – كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ باسىم تۇستارىن ءتۇسىندىرۋ.

«بۇل جەردە كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا مۇشەلەرى، پارلامەنتتىڭ ەكى پالاتاسىنىڭ دەپۋتاتتارى جانە پارتيالىق بەلسەندىلەردىڭ الەۋەتى پايدالانىلۋدا. ولار ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەردىڭ ءمانىن قاراپايىم تىلمەن جەتكىزە الادى. جوبا جاي عانا ۇگىت رەتىندە ەمەس، ناقتى ماركەتينگتىك تاسىلدەر ارقىلى ىلگەرىلەتىلۋدە. ول “حالىقتىق كونستيتۋتسيا” برەندىمەن ۇسىنىلىپ، “ادىلەتتى قازاقستاندى” قۇرۋ يدەيالارىن ناسيحاتتاۋمەن قاتار جۇرۋدە»، — دەپ اتاپ وتەدى اشىمباەۆ.

ءۇشىنشى باعىت – قارسى ناسيحاتقا جاۋاپ بەرۋ.

«الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەردەگى “بۇلىنگەن تەلەفون” قاعيداسىمەن قاتار ۇسىنىلعان رەفورمالاردى سىناۋشىلار مەن كاسىبي “تروللينگپەن” اينالىساتىندار دا بەلسەندى بولدى»، – دەيدى ساياساتتانۋشى.

ونىڭ ايتۋىنشا، تالقىلاۋدىڭ العاشقى ساعاتتارىنان باستاپ جوبادا جوق وزگەرىستەردى جوققا شىعارۋ جانە قاتە نەمەسە ادەيى بۇرمالانعان تۇسىندىرۋلەردى تۇزەتۋگە كوپ ۋاقىت كەتكەن. بۇل جۇمىسقا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى دا قاتىسىپ، ارانداتۋشىلىق ارەكەتتەرمەن كۇرەس جۇرگىزىپ جاتىر.

ساياساتتانۋشى كەز كەلگەن قوعامدا رەفورمانىڭ ءجۇز پايىز قولداۋعا يە بولۋى مۇمكىن ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتىپ، پىكىرتالاس بارىسىندا قورلاۋ، جالا جابۋ جانە ارانداتۋشىلىق ۇندەۋلەرگە جول بەرىلمەۋى ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.

ونىڭ باعالاۋىنشا، سوڭعى ەكى اپتا ىشىندە بارلىق ءۇش باعىت بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلعان. جۇزدەگەن، ءتىپتى مىڭداعان كەزدەسۋلەر، دوڭگەلەك ۇستەلدەر، كونفەرەنتسيالار مەن بريفينگتەر ۇيىمداستىرىلىپ، ءتۇرلى فورماتتاعى ۆيزۋالدى كونتەنت كەڭىنەن تاراتىلعان.

سونداي-اق پىكىرتالاس فورماتىنداعى جۇمىسقا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. «كونستيتۋتسيالىق بەلسەندىلەر» جوبانى تانىستىرۋمەن قاتار قاتە تۇسىندىرۋلەردى تۇزەتىپ، اۋديتوريانىڭ الەۋمەتتىك قۇرامىنا جانە سۇرانىسىنا قاراي جاۋاپتارىن بەيىمدەۋگە ءماجبۇر بولعان. بۇل جۇمىس كەيدە وتە كۇردەلى بولاتىنىن دا اتاپ ءوتتى.

اشىمباەۆ جاستارمەن جۇمىس ىستەۋ جاڭا تاسىلدەردى تالاپ ەتەتىنىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، «زۋمەرلەر»، «ميللەنيالدار»، كرەاتيۆتى جانە تسيفرلىق جاستار سياقتى اۋديتوريالارمەن بايلانىس ورناتۋ ءۇشىن زاماناۋي ادىستەر قولدانىلعان.

ناۋقان اياسىندا جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى پايدالانىلعانزاماناۋي بەينەكونتەنت ازىرلەنىپ, قالالاردا ەركىن فورماتتاعى ءىرى قوعامدىقاكتسيالار مەن فورۋمدار ءوتتى. سونىمەن قاتار ينتەراكتيۆتى سەرۆيستەر مەن گەيميفيكاتسيا ەلەمەنتتەرى ەنگىزىلىپ, تاقىرىپتىق ۆيكتورينالارى بار چاتتارىسكە قوسىلعان, الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەردە كوپتەگەن پاراقشااشىلعان.

وسىلايشا, دانيار اشىمباەۆتىڭ پايىمداۋىنشا, جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولداۋ ناۋقانى سوڭعى كەزەڭگە ءوتىپ, ەندىگى نەگىزگى مىندەت –ازاماتتاردىڭ رەفەرەندۋمعا بەلسەندى قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتەدى.

Abai.kz