Dýisenbi, 18 Mamyr 2026
Ghylym-bilim 122 0 pikir 18 Mamyr, 2026 saghat 12:22

JY – adamzat intellektisining jana evolusiyalyq kezeni!

Suret: unicraft.org saytynan alyndy.

JASANDY INTELLEKT TURALY AYTU ONAY. AL ONYNG ARTYNDAGhY GhYLYMDY TÝSINU QIYN!

Qazaqstanda Preziydent Qasym-Jomart Toqaev orta bilim beru jýiesine Jasandy intellektini engizu turaly Jarlyq shygharghaly beri әleumettik jelide JY turaly sóileytinder kýrt kóbeydi.

Biraq kópshiligi JIY-di әli de “instrument” dengeyinde ghana týsindiredi.

Shyn mәninde, Jasandy intellekt – adamzat intellektisining milliardtaghan ghylymy izdenisterden keyingi jana evolusiyalyq kezeni.

Adam balasy ózining intellektilik mýmkindigining shegine jaqyndaghanda, ómirge Jasandy intellekt keldi.

Ol:

– mәtin jazady;

– suret salady;

– viydeo jasaydy;

– taldaydy;

– sóileydi;

– ýiretedi;

– tipti adamnyng oilau logikasyn modelidey bastady.

Biraq eng qauipti mәsele basqa jerde.

Qazaqstanda JY turaly eng kóp talap qoyylatyn orta – múghalimder.

Al biz múghalimning shynayy әleumettik jaghdayyn týsindik pe?

Qazaqstandaghy pedagogterding basym bóligi – әielder.

Olardyng moynynda:

– sabaq;

– qaghaz;

– esep;

– attestasiya;

– ýi;

– bala;

– as;

– dýken;

– otbasy;

– psihologiyalyq salmaq.

Osynday jaghdayda jýrgen múghalimnen:

“JIY-di tez menger!

Kontent jasa!

Sifrlan!

Innovasiya engiz!”

dep talap etu onay.

Biraq memleket pen qogham pedagogke JIY-di mengeruge uaqyt, orta, ghylymy qoldau jәne intellektualdyq ekojýie jasap berdi me?

Mәselening týbi osynda.

Bir kezde múghalimderge 1–2 bettik esse jazudy mindettegende, jýie ishinde qarsylyqtyng qanday bolghanyn úmytqan joqpyz.

Al qazir biz odan әldeqayda kýrdeli qúbylys – Jasandy intellekt dәuirine kirip baramyz.

Taghy bir manyzdy mәsele.

Biz “JY pedagogti almastyrmaydy” dep kóp aitamyz.

Men búghan jartylay kelisemin.

Sebebi men jalpy JIY-men emes, Pedagogikalyq jasandy intellektpen (PedJI) ainalysamyn.

Búl – mýlde basqa dengey.

PedJIY:

– pedagog ssenariyimen júmys isteydi;

– onlayn sabaq jýrgize alady;

– týsindiredi;

– sýiemeldeydi;

– tekseredi;

– giypermulitiymedia ortada oqushyny baghyttaydy.

Yaghny bolashaqta pedagogting birqatar funksiyasyn ózine alady.

Al pedagog:

– praktikagha;

– tәrbiyeleuge;

– oflayn qarym-qatynasqa;

– zertteuge;

– túlgha qalyptastyrugha kóbirek uaqyt bóledi.

Búl – pedagogti joy emes.

Búl – pedagog enbegining jana arhiytekturasy.

Ókinishke qaray, Qazaqstanda JOO-lardyng bolashaghy, sifrlyq pedagogika jәne Pedagogikalyq JY turaly ashyq әri tereng ghylymy pikirtalas әli qalyptasqan joq.

Kóp jerde ýnsizdik.

Oryssha aitqanda: “tihoe boloto”.

Al uaqyt kýtip túrmaydy.

Pikir jazyp otyrghan:

Pedagogikalyq JY avtory, Kenes dәuirining ghalymy, Resey professory Egizbay Saqpanov.

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

Ádebiyet

Ólgen kitaptar

Túrdyhan Aydarhanúly 2852
Áne, kórding be?

Amerikanyng qarjylyq jýiesin kimder ústap túr?

Beysenghazy Úlyqbek 1954