Soonnaaauuuu biyikte túrmyn... Kózimdi ashqym kelmeydi... Ashsam boldy dýnie shyr ainalady. Al tómende kókpenbek su... Jýregim dýrsildep auzyma tyghylarday... Bir... eki.. ýsh... uaqyt nege jyljymaydy... Ysqyryq... shyrrr-shyrrr... ókshemning sekirgishten  syrghyghanyn sezdim... Ary qaray úshu... Kóktemgi kóbelektey auada dirildep baryp tómenge qúldilau... Eshteneni elemey, estimey, sezbey, kórmey qalyqtay beresin. Osy sәt, sonau tóbeden shanshylu qanday ghaniybet...  Sosyn bir kezde gýmp etip salqyn sugha sýngip ketesin. Manaydyng bәri aq kóbik... Aq búlttardyng arasynda jýrgendeysin... Managhy ýrey de, jýreginning dýrsili de, saghan tesilgen kózderding seni úzatuy da sonau biyikte tramplinning baspaldaghynda qalghan...

Jannat Quanysheva - sugha sekiruden sport sheberi. Mektep qabyrghasynda sugha sekiruden chempion bolghan qyz sportty emes, kinony tandapty... Sonau zamanda  búl óner jalpy qazaqqa tansyq bolatyn.   Aytpaqshy, Jannattyng atyn naghashy atasy Mәulen Balaqaev emes, anasy qoyghan. Til bilimine ýlken ýles qosqan ghalym Mәulen Balaqaev - býginde úmytylyp bara jatqan esim-soydyng biri. Bizding Jannat Quanysheva - osy professording jiyen nemeresi...

«Qazaqfilim» ol kezde jana mekenge jartylay kóshken...  Qalghany "Komsomol" men "8 mart" (qazirgi Tóle by men Sh. Qaldayaqov atyndaghy kósheler)  kóshelerining qiylysyndaghy ghimaratta... 10 klass oqushysy Jannat alghash ret "Qazaqfilimdegi" paviliondy  iymene attaghanda,  tosylyp túryp qaldy... Qarsy aldynda "mayor" otyr. Keudesinde altyn júldyz, úzyn boyly qara tory jigit eken... Qolynda sigaret... ol  kók týtinning arasynan jas qyzgha  úza-a-aq  qarap qalghan...

Kózi kókshil, symbatty jigit - qazaq kinosynyng aqqan júldyzy Jambyl Qúdaybergenov bolatyn. VGIYK-tegi Boris Babochkinnin kursynda oqyp kelgen beti...

Rejisseri Bolat Mansurov. Ol Odaqqa belgili bolghanmen,  aldynda ghana "Qúlagerden" qúlaghan. Dúrysy - Moskva jyly shyray tanytqanmen,  qazaq qoghamy filimdi qabyldamady. Dey túrghanmen, búl Bolat Mansurovtyng jana filimi "Mahabbat jayly afsana" edi... Mansurov ýlken suretshi... Onyng qazaq kinosyna qaldyrghan "Súltan Beybars" tuyndysy óshpes qúndylyghymyzdyng biri de biregeyi. Biraq búl oqigha odan әlde qayda búryn bolghan...

Týsiru Qapshaghaydyng manayynda boldy. Ýsh ay semka... arasynda emtihan... Jannat ýshin búl әri qyzyq әri qiyn boldy. Ásirese keyipkerding jylaytyn kórinisteri onaygha týsken joq. Biraq týsiru alanynda basty rolidegi Jannattyng anasyn Biyken Rimova oinady. Biyken apa ónerde de ómirde de ýlken túlgha... Ol kisining Janatqa degen qamqorlyghy erekshe edi. Tamaghyn qadaghalap, kiygen kiyimine deyin kónil audaryp, analyq qamqorlyghyn manayyna  shashyp otyratyn ayauly jan... Sondyqtan da Jannat Biyken Rimova apasyn zor qúrmetpen eske alady...

Jastyq  pen Mahabbat - Allanyng syiy... Jannat alghash ret qyz bolyp ainalagha ghashyq kózben qaraghan. Sebebi, qasynda kez-kelgen arudyng armany bolar Jambyl boldy. Ol ekranda da, ómirde de qymbatyna ainaldy... Jambyl Qúdaybergenov aqkónil,  boyshan, denesi qúryshtay, eki tilde erkin sóileytin, qonyr dauysymen әn salghanda, jýzi núrlanyp ketetin daryndy artist bolatyn... Aqqan júldyzday erte, tym erte ómirden ótken tarlanboz...

Qúranda jәnnattyng eng shynyn, eng biyigin, eng qasterli orynyn -  firdaus deydi. Eki jas, eki daryn,  kelbeti kelisken kórkem qyz ben jigit - Jambyl men Jannat sol kezderi ónerdegi firdaustyng ishine engenderin bilgen joq. Sezgen bolar,  týsinbedi...

Kóp úzamay "Qazaqfilimde" taghy da qarbalas bastaldy... Jas jazushy Dulat Isabekovting "Gauhartas" povestining jelisi boyynsha Shәrip Beysenbaev iske kiristi... Shәrip agha óte tekti,  oqyghany da toqyghany da mol rejisser edi. Kezinde M. Áuezov teatrynda artist bop istegen kisi... Dauysy gýrildegen, jiyren múrtty, denesinde artyq eti joq, sidang adam... Jannattyng júldyzy onynan tudy... Basty roli Saltanatqa ótti...

"Gauhartas" filimi - qazaq kinosyndaghy orny bólek, estetikasy erek,  tamasha tuyndylardyng biri... Akterlyq ansambli anyz dese de bolady... Ámina Ómirzaqova, Kәuken Kenjetaev, Ánuar Boranbaev, Doshan Joljaqsynov, Bayten Omarov, Múhtar Baqtygereev, Kenenbay Qojabekov jәne Jannat Quanysheva... Jalpy qazaq kinosynda shopannyng ómiri talay-talay tanbalanghan... Ásirese,  Majit Begalin týsirgen,  Ákim Tarazy ssenariyin jazghan "Túlpardyng túyaghy" erekshe qúbylys boldy... Jas akterler Asanәli Áshimov pen Farida Shәripova kórermenning kónilinen kópke deyin ketpey jýredi... Biraq Shәrip Beysenbaevtyng "Gauhartasy" bólek... Onda túnshyqqan sezim ghana emes, múnly lirika   jatyr. Saltanat roline Jannat baryn saldy. Onyng ýstine tәjiriybesi bar... Ásirese, Ámina Ómirzaqova Jannatqa obraz jayly, ózining erterekte "Abay" filiminde Ajardy qalay oinaghanyn, qaytip izdengenin aityp otyratyn... Saltanat -- tazalyq pen mahabbatqa shóldegen aru... Onyng jany túnyp túrghan romantika...

"Jýrshi, ay astynda sugha týseyik... sonda bópemiz kórkem bolady..."  Filimde Saltanat osylay deydi... Ol óni ghana súlu emes, jany da kórkem beyne. Sol ýshin  búl obraz Jannatqa erekshe ystyq. Aktrisanyng әr qimyly, jýrisi, túrysy, kýlkisi, kózining astymen qaraghany, múnany, biylegeni, atqa shapqany ghajap... Ilanasyn...  Ásirese, alghashqy jauyn astyndaghy kórinis sululyq pen jastyqtyn, buyrqanghan sezim men kóktemdegi qyzghaldaqtay mahabbattyng gýl jarghany sekildi... Eger alghashqy filimde ghashyqtyq sahnasyn oinau qiyn bolsa, Jannatqa Saltanat jenil boldy. Óitkeni Jannat búl kezderi tek Jambyldy oilaytyn... saghynatyn... alandaytyn... oida joqta kelip qala ma dep kýtetin...

«Kórikti kól beti,
Kók eles kólbedi,
Men túrmyn jaghada jabyrqau.
Ay núry arayly,
Aydyngha taraydy
Sýiiktim keler me, yapyrm-au?

Aydyn kól, sen aitshy,
Samal jel, sen aitshy,
Jaryma qús bolyp úshayyn.
Bir habar bershi, aiym,
Jaqyndap kelshi, aiym
Lapyldap mәngi qúshayyn» dep shyrqalatyn  Mels Ózbekovting " Kelshi, aiym" әni alghash ret osy filimde oryndaldy. Búl әn - rejisserding tauyp, filimge kirgizgen dýniyesi edi. Tabysy edi. Ystyq jazda, asau tolqyndy ózenning adam ayaghy baspaytyn jaghasynda,  býldirgen ósedi. Basyn kótere almay asau tolqyngha betin juyp, mayysyp ketedi... Qyp-qyzyl badanaday... tamyljidy... Myna әuen - saghynysh sazy dәl osynday kezenge, móldir  sezim - býldirgen shaqqa dóp keldi...

Jannat Jambyldy oilaghanda,  osy әndi ynyldap aitatynyn ózi de bayqamay qalushy edi...

"Gauhartas" filimin kórermen jaqsy qabyldady. Jannatty da Jambyldyng ata-anasy  ystyq yqylaspen qarsy aldy. Bir jyldan song shanyraq kóterip, Erjan esimdi sәby ómirge keldi... Qazaq kinosynda týsiru alanynda kezdesip, otau kótergender barshylyq... Qúman  Tastanbekov pen Meruert Ótekesheva, Talghat Nigmatullin men Venera Nigmatullina, Núrlybay Esimghaliyev pen Oliga Soshkova jәne Jannat pen Jambyl... Alayda taghdyrdyng tas joly tym búralan... Key kezderi ómir atty "asau attyn" shabatyny da, sýrinip qúlaytyn sәtteri de kezdesedi... Jambyl Qúdaybergenov osy "asaudan" qúlaghan  da jylaghan, taghdyr-taudyng tóbesinen tayghanap, jer dýniyege  syimaghan, dúrysy - qymbatyn basqagha qimaghan, ah úryp armanda ketken akter-di... "Kezdespey ketken bir beynedegi" -  Erkebúlan, "Jaushydaghy" -   Kenje, "Daladaghy qughyn", "Belyy shamandaghy"  filimderding bas keyipkeri bizding Jambyl Qúdaybergen bolatyn. Kórermenning sýiikti artiysi,  ókinishke oray, býginde úmytyla bastaghan. Al Jannat býginde kinogha kóp týse bermeydi... Kezindegi  "Mahabbat turaly afsana", " Gauhartas", "Qosh bol,  Medeu", "Qauyn", "Qarasha qazdar qaytqanda", "Ógey әke" t. b. ýlkendi-kishili eluden asqan filimge týsipti... Elimizde alghash ret týsirlgen kóp serialy "Perekrestok" filiminde Jannat Quanysheva basty roliderding birin somdady. "Ótken kýnde belgi joq" dese de,  Jannattyng jadynda eshtene eskirgen joq.. Ay da, kýn de... Almaty men "Qazaqfilim" de sol qalpy... Tipti sol bayaghy әn de qazir eskirmegen. «Ay aru, sen aitshy, aidyn kól sen aitshy». Búl әn - Jannattyng әni... Jannattyn  Ayy... Jannat arudyng әueni, sazy, al saz mәngilik... Óitkeni ol mahabbatqa arnalghan.

Talghat Temenov,

Qazaqstannyng Halyq artiysi, kinorejisser

Abai.kz