Býgin Senattyng jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respublikasynyng keybir zannamalyq aktilerine ghylym, ghylymdy qajetsinetin aumaqtar, әleumettik qamsyzdandyru, bilim beru, densaulyq saqtau jәne әskery qyzmet mәseleleri boyynsha ózgerister men tolyqtyrular engizu turaly» Zany eki oqylymda qaralyp, maqúldandy.

Zang ghylymdy damytudyng tiyimdi jәne tútas modelin qalyptastyrugha, ghylymy nәtiyjelerdi naqty ekonomikagha engizuge jәne elding ghylymiy-tehnologiyalyq damuyn jana dengeyge kóteruge baghyttalghan. Sonday-aq, zang ghylym, densaulyq saqtau, әleumettik sala jәne әskery qyzmet mәselelerin de qamtyp otyr.

- Birinshiden,zanmen ghylymdy qajetsinetin aumaqtardy qalyptastyru kózdelgen. Atalghan aumaqtar ghylymy qalashyqtar nemese ghylymiy-tehnologiyalyq parkter týrinde qúrylyp, ghylym, tehnologiya jәne joghary tehnologiyalyq óndiristerding shoghyrlanuyna mýmkindik beredi. Olardyng qúqyqtyq mәrtebesi, basqaru tetikteri, qarjylandyru kózderi jәne memlekettik qoldau sharalary naqty aiqyndalghan. Sonymen qatar salyq boyynsha yntalandyru, arnayy ekonomikalyq aimaq tәrtibin paydalanu, memlekettik-jekeshelik әriptestik tetikteri qarastyrylyp, kadrlardy dayarlaugha memlekettik tapsyrys ornalastyru kózdeledi. Ekinshiden, manyzdy baghyttardyng biri – ghylymdy qarjylandyru jýiesin jetildiru. Zanda ghylymy jobalardy iske asyrudyng naqty tәrtibi belgilenip, jobalardyng merzimi shart jasalghan kýnnen bastap barlyq kezenderdi tolyq qamtityn bolady. Búl ghylymy jobalardyng túraqty qarjylandyryluyn qamtamasyz etedi, - dedi senator Altynbek Nuhúly.

Múnymen qosa, tәjiriybelik-konstruktorlyq júmystardy qarjylandyru, halyqaralyq ghylymy yntymaqtastyq ayasynda birlesken jobalardy qoldau jәne ghylymy nәtiyjelerdi kommersiyalandyru sharalary kýsheytiledi. Osynyng nәtiyjesinde ghylymy zertteuden bastap ony óndiriske engizuge deyingi tolyq sikl qalyptasady. Búdan bólek, konkurstar nәtiyjelerin jariyalau merzimderin belgileu, jobalardyng qúnyn negizdeu jәne qarjylandyru kólemderin bekitu tәrtibin naqtylau kózdelgen.

- Ghylymy infraqúrylymdy damytu jәne sifrlandyru qarastyrylady. Zanda újymdyq paydalanylatyn zerthanalar instituty engiziledi. Búl ghylymy jabdyqtargha teng qoljetimdilikti qamtamasyz etip, infraqúrylymdy tiyimdi paydalanugha jәne artyq shyghyndardyng aldyn alugha mýmkindik beredi. Sonymen qatar, studentter men jas zertteushilerge ghylymy infraqúrylymdy keninen paydalanu mýmkindigi beriledi. Búl ghylymnyng birynghay sifrlyq kenistigin qalyptastyrugha yqpal etedi, - dedi deputat.

Zanda Akademiyanyng institusionaldyq túraqtylyghyn qamtamasyz etuge baghyttalghan normalar engizilgen. Atap aitqanda, onyng mýliktik negizderi, basqaru tetikteri jәne strategiyalyq zertteuler jýrgizu qúzyreti naqtylanady.

Zang ayasynda ghylym mәseleleri jónindegi Qazaqstan Respublikasy Preziydentining janyndaghy Últtyq ghylym akademiyasynyng róli joghary ghylymy úiym әri qazaqstandyq ghylymnyng bolashaghyn aiqyndaytyn negizgi ortalyq retinde kýsheytiledi. Ghylymnyng jay-kýii men damu ýrdisteri turaly jyl sayynghy últtyq bayandama әzirlenedi. Búl ghylymdy jýieli týrde josparlaugha mýmkindik beredi.

Búl zanda ghalymdardyng mәrtebesin kýsheytu jәne әleumettik kepildikterin keneytu eskerilgen. Ghalymdardyng qúqyqtary, akademiyalyq erkindigi jәne enbekaqy tóleuding birynghay tәsilderi zannamalyq dengeyde bekitiledi. Sonymen birge, ghylymy qyzmetkerlerge beriletin 56 kýndik enbek demalysyn barlyq ghylymy úiymdargha taratu kózdelgen.

Abai.kz