Alghys aitudy eshqashan úmytpa

Japoniyada bireuding jasaghan jaqsylyghyn jay ghana qabyldap qoymay, mýmkindiginshe oghan qaytarym jasaugha tyrysudy ýirenesin. Áli jazbaghan alghys hatyng esinde me? Satyp alyp, biraq jibermey qoyghan tughan kýn qúttyqtauyng she? Japoniyada múnday jaghday siyrek kezdesedi. Alghys bildiru degenimiz minsiz qarym-qatynastyng basty sharttarynyng biri.

Mýmkin, Japoniyada alghys bildiruding joldary kóp bolghandyqtan, ony jýzege asyru da onay shyghar. Mysaly, bireu saghan jana satyp alghan divanyndy ýiine kirgizuge kómektesse, oghan susyn satatyn avtomattan bir salqyn susyn alyp berseng de, rizashylyghyndy bildirgenin. Bireuge jasaghan jaqsylyghynnyng ózi qúrmetke layyq.

Qayta kezdeskende de alghys ait

Japondyqtar kómektesken adamgha sol sәtte alghys aityp qana qoymaydy, kelesi kezdeskende de rizashylyghyn bildirudi úmytpaydy.

Búl shamadan tys әdeptilik siyaqty kórinui mýmkin. Biraq bireu saghan: «Sol kýni divandy kóteruge kómekteskenine raqmet!» dep qayta aitsa, ózindi jaqsy sezinesin.

Ádeptilik tek «ótinemin» men «raqmet» deumen shektelmeydi

Ádeptilik japon mәdeniyetining ajyramas bóligi. Ol adamdardyng bir-birimen sóilesuinen, satushynyng tútynushyny esikke deyin shygharyp saluynan, meyramhanagha kirgende jyly jýzben qarsy aluynan bayqalady.

Eger bir jerden jol súrasan, saghan qolmen syzylghan naqty karta berip qana qoymay, keyde dýken qyzmetkeri óz ornyn tastap, dúrys baghytqa týskenine kóz jetkizgenshe birge erip jýrui mýmkin.

Ádepti bolu degenimiz ózimshildikti azaytyp, ózgening qamyn oilau.

Ózgelerdi birinshi oryngha qoy

Adamgha onyng sen ýshin qanshalyqty manyzdy ekenin kórsetuding eng jaqsy joly ony ózinnen joghary qon.

Dosyna torttyng eng ýlken bóligin beru, anana meyramhanadaghy eng jayly oryndy úsynu, suretke týskende qonaghyndy ortagha ornalastyru múnyng bәri Japoniyanyng kýndelikti ómirindegi qúrmetting kórinisi.

Dәstýrli japon ýilerinde qonaqtargha arnayy oryn bólinedi. Qonaq tokonomanyng aldyna otyrghanda, qabyrghadaghy kalligrafiya nemese arnayy qoyylghan gýl kompozisiyasy siyaqty óner tuyndylarynyng ayasynda otyrady.

Adamdargha ózderining erekshe ekenin nege sezindirmeske?

Naubayhanadan jana pisken tort satyp aldyng ba? Kórshilerine de bireuin alyp ber. Japoniyada adamdar arasyndaghy baylanysty nyghaytudyng osynday úsaq, biraq maghynaly joldary kóp.

Toptaghy әr adamdy nazardan tys qaldyrma

Keybir adamdar saghan únamasa da, bәrine kónil bólip, ortaq kezdesuge shaqyrugha tyrys.

Tek jaqyn dostarynmen syra ishu nemese júmystaghy әriptesterinning keybirin ghana shaqyru degen týsinikten aulaq bol. Bireu tuysyn, dosyng nemese jay ghana sol jerde jýrgen adam bolsa da, birge jinalghan adamdardyng bәri ortaq ortagha kire aluy kerek.

Barlyghyn qamtu bizge adamdardy óz bolmysymen qabyldaudy jәne bizden erekshelenetin jandargha tózimdi boludy ýiretedi.

Ózgening mýlkine qúrmetpen qara

Qazaqta «Tapqangha olja, joghaltqangha ókinish» degenge keletin sóz bar. Al Japoniyada bóten zatty ózine qaldyrugha bolmaydy.

Eger bireu kóshede qol oramalyn týsirip alsa, ony jaqyn jerdegi poshta bólimshesine tapsyrugha bolady. Sonda iyesi joghaltqan zatyn taba alady.

Bir nәrsening qarausyz jatqany ony alugha bolady degen sóz emes. Ar-úyatyng bolsyn.

Mas bolu zorlyq-zombylyqqa sebep bolmauy kerek

Japoniyagha alghash barghan adamnyng ózi týnde, keyde tipti kýndiz de kóshede mas adamdardy jii kezdestirui mýmkin. Biraq olardyng dórekilik kórsetip, janjal shygharghanyn siyrek kóresin.

Týngi klubtarda tóbeles óte siyrek bolady. Japondyqtar ishimdik ishkende kóbine kónil kóteredi nemese úiyqtap qalady. Keyin oyanyp, qaytadan ishudi jalghastyratyndary da bar.

Beybit ómir sanaly tandau

Qazirgi Japoniyada balalargha zorlyq-zombylyqtyng dúrys emestigin, al soghystyng qajetsiz ekenin kishkentay kezinen ýiretedi.

Beybitshilikke degen qúrmet bilim beru arqyly jәne jyl sayyn ótkiziletin eske alu sharalary arqyly qalyptasady.

Memlekettik basqaru keyde shynymen jaqsy nәtiyjelerge jetkizedi

Álemdik dengeydegi temirjol jýiesi, qoghamdyq kólik, әlemdegi eng ýzdik poshta qyzmetterining biri jәne sapaly әri qoljetimdi medisinalyq kómek memlekettik sayasattyng sәtti jýzege asuynyng mysaldary.

Múnday qyzmetterdi jeke sektor búdan da jaqsy úiymdastyrar edi dep oilau qiyn.

Qarapayymdylyq pen ústamdylyq baghaly qasiyetter

Japon qoghamynda sabyrlylyq pen qarapayymdylyq joghary baghalanady.

Adamdar úzyn-sonar kezekte shaghymdanbay túrady. Jolda jýrgizushiler bir-birimen janjaldasa bermeydi. Dausyn kóteru nemese kózin alartyp, jaqtyrmaghanyn kórsetu de siyrek kezdesedi.

Japondyqtar kóbine baysaldy, júmsaq minezdi, kýndelikti ómirde tynyshtyq pen ýilesimdilikti baghalaydy.

Japoniyada kóptegen is qatang erejelerge sәikes oryndalady. Sondyqtan bireu sen ýshin erejeni búzady dep kýtpeu kerek.

Jaqsy tynday bil

Japondyqtar әdette sabyrly sóileydi. Olar kóbine úyan, qarapayym әri shydamdy keledi. Ángimege birden aralasyp ketpey, aldymen ózgelerge sóileuge mýmkindik beredi. Olar jaqsy tyndaushylar.

Ózgelerge oiyn ashyq aitugha mýmkindik beru óte manyzdy. Óitkeni búl adamdardyng ózderin erkin sezinuine jәne bizding olardy tyndauymyzgha jaghday jasaydy.

Basqalardyng kózqarasyn týsinuge tyrysqanda, biz olardy azyraq synaymyz. Al pikirtalasqa týsip, bir-birimizdi jenuge tyrysqannan góri, sabyrmen sóileskende dauysymyzdy bәsendetip, әngimeni óz qolymyzda ústaugha úmtylmaymyz.

Japondyqtar ýnsizdikti de baghalaydy. Ángime arasynda sәl kidiris jasau sózding salmaghyn arttyra alady.

Shekten tys últshyl bolma

Óz elindi shamadan tys dәripteuding qajeti joq. Óitkeni әr adam ózi tuyp-ósken jerdi әlemdegi eng jaqsy meken dep sezinui mýmkin.

Álemning týkpir-týkpirinen kelgen immigranttar túratyn Japoniya siyaqty elde ómir sýrgende, sening eling әlemdegi eng jaqsy jer bolmauy mýmkin ekenin týsinesin. Shyn mәninde, әlemdegi eng jaqsy el degen úghym әrkim ýshin әrtýrli.

«Ganbaru» - qolynnan kelgenning bәrin jasau

Aghylshyn tilinde búl úghymdy dәl jetkizetin bir sóz joq deuge bolady.

Keyde bir isti oryndau biz oilaghannan әldeqayda kóp uaqytty, aqshany jәne kýsh-jigerdi talap etedi. Múndayda kópshiligimiz tez berile salamyz.

Al Japoniyada bar kýshindi salyp, sonyna deyin tyryssan, maqsatyna jete alatynyna senu manyzdy.

«Ganbaru» úghymy japondyqtardyng oilau jýiesi men dýniyetanymyna tereng singen. Ol qiyndyqqa qaramastan tabandylyq tanytu, qoldan kelgenning bәrin jasau jәne berilmeu.

Uәde manyzdy nәrse

Japoniyada bireu bir isti isteymin dese, ony shyn niyetimen aitady dep týsinesin. Olar aitqan sózin úmytpaydy.

Eger qanday da bir is-sharagha shaqyrylsa, baruy kerek dep esepteydi. Baramyn dep uәde berse, janbyr nóserlep jauyp túrsa da, belgilengen jerge uaqytynda jetuge tyrysady.

Eger shynymen bara almaytyn bolsa, búl turaly aldyn ala habarlauy nemese ózining ornyna basqa bireudi jiberui qajet dep sanaydy.

Jaqsy azamat bol

2014 jyly Braziliyada ótken futboldan әlem chempionaty kezinde japon jankýierleri ózderi otyrghan stadionnyng bóligin tazalap ketken bolatyn.

Eger Japoniyada bolyp kórgen bolsan, búghan tanghalmaysyn. Óitkeni japondyqtar ózderi lastaghan jerdi tazalap ketedi.

Eger ýiinde kesh úiymdastyrsan, qonaqtarynnyng bәri jinastyrugha kómektesedi dep kýtuine bolady. Tipti ydystaryndy da juyp berui mýmkin.

Japondyqtar úiymdarynyng aldyndaghy joldy kýn sayyn sypyryp tazalaydy. Sonday-aq kórshilerding bәri qatysugha tiyis ortaq tazalyq júmystary jii úiymdastyrylady.

Olar óz mindeti bolmasa da, ózgeler lastaghan jerlerdi tazalaydy.

Ár isti әdeppen orynda

Eger japondyqtardy bir sózben sipattau kerek bolsa, ol «әdeptilik».

Qúrmet kórsetu ýshin iyilu, bireuge súq sausaqpen shúqshiyp kórsetpey, ashyq alaqanmen baghyt núsqau siyaqty sypayy әreketter qoghamnyng barlyq salasynda kezdesedi.

Zatty eki qolmen úsynu, úqypty kiyinu, әr adammen kýlimsirep amandasu osynyng bәri rizashylyqty, qúrmetti jәne әdeptilikti bildiredi.

Uaqytty baghala jәne keshikpe

Japoniyada ómir sýru barysynda ýirengen eng manyzdy sabaq turaly saualnamagha qatysqandardyng eng jii bergen jauaby — uaqytty saqtaudyng manyzdylyghy.

Uaqytynda kelu ózgelerge degen qúrmetting belgisi ghana emes. Ol әr isting tiyimdi, jýieli әri senimdi oryndaluyna mýmkindik beredi.

Eng basty sabaq: basqa adamdargha qúrmetpen qara, uәdende túr, ózgelerdi tynday bil jәne ózing ómir sýrip jatqan qoghamgha paydandy tiygiz. Ýlken ózgerister kóbine kýndelikti ómirdegi kishkentay әreketterden bastalady.

Dayyndaghan - Amantay Toyshybayúly

Abai.kz